Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Το τέλος της αθωότητας

Η πρόταση της επιτροπής εθνικού και κοινωνικού διαλόγου για την Παιδεία θα βρεθεί από δω και πέρα στο επίκεντρο της συζήτησης για τη μεταρρύθμιση του ελληνικού εκπαιδευτικού συστήματος

MOTIONTEAM/ ΦΑΝΗ ΤΡΥΨΑΝΗ

Το τέλος της αθωότητας

  • A-
  • A+

Σε αντίθεση με το πόρισμα Γαβρόγλου, η έκθεση της επιτροπής «εθνικού και κοινωνικού διάλογου» για την Παιδεία περιγράφει με αρκετή σαφήνεια το μεταρρυθμιστικό σχέδιο για την ελληνική εκπαίδευση.

Στο αποενοχοποιημένο και οριστικά διαζευγμένο από αριστερές ιδεοληψίες κείμενο της επιτροπής, παρουσιάζονται με πολύ συγκεκριμένο τρόπο -«ωμό» σε κάποιες περιπτώσεις- οι λεπτομέρειες εφαρμογής της πρότασης.

Πρόκειται για προτάσεις που σε μεγάλο βαθμό είναι συμβατές με την έκθεση του ΟΟΣΑ (2011) για την ελληνική εκπαίδευση και ανταποκρίνονται θετικά στις δεσμεύσεις που ανέλαβε έναντι των δανειστών της η ελληνική κυβέρνηση με την ψήφιση του Ν. 4336/15 (Μνημόνιο 3).

Οι δεσμεύσεις αυτές επιβάλλουν την κατάθεση προτάσεων εκ μέρους της ελληνικής κυβέρνησης για την επαναξιολόγηση του ελληνικού εκπαιδευτικού συστήματος με βάση την έκθεση του ΟΟΣΑ του 2011. Οι προτάσεις -σύμφωνα με τον Ν. 4336/15- θα εγκριθούν έως τον Ιούλιο του 2016 και, εφόσον είναι δυνατόν, τα μέτρα θα πρέπει να τεθούν σε ισχύ πριν από το ακαδημαϊκό έτος 2016-2017.

Η έκθεση της επιτροπής, τουλάχιστον στα σημεία που κινούνται στο παραπάνω πλαίσιο, αναμένεται να προκαλέσει έντονες αντιδράσεις από την πλευρά των εκπαιδευτικών και των συνδικαλιστικών ομοσπονδιών. Ας δούμε κάποια από τα σημεία αυτά:

Συγχωνεύσεις σχολικών μονάδων

Δεν πέρασε πολύς καιρός από τότε που ο Αρ. Μπαλτάς, ως υπουργός Παιδείας, ανακαλούσε τις πάγιες εγκυκλίους για τις σχολικές μεταβολές, επειδή στον τίτλο τους υπήρχαν και «απαγορευμένες» λέξεις (ιδρύσεις, καταργήσεις, συγχωνεύσεις, προαγωγές, υποβιβασμοί και μετατροπές σχολικών μονάδων). Και αυτό επειδή, σύμφωνα με τον τότε αν. υπουργό Τάσο Κουράκη, στις προγραμματικές δηλώσεις στη Βουλή, «τερματίζουμε την πολιτική καταργήσεων και συγχωνεύσεων σχολικών μονάδων».

Οι συγχωνεύσεις σχολικών μονάδων, όμως, πρωταγωνιστούν στην έκθεση με τα πορίσματα της επιτροπής εθνικού και κοινωνικού διαλόγου. Στη σελίδα 11 της έκθεσης διαβάζουμε: «Απαιτείται βέβαια η διοικητική ανασυγκρότηση των σχολικών μονάδων, προς την κατεύθυνση της δημιουργίας τετραταξίων Γυμνασίων (κατά 25% μεγαλύτερα), και τη δημιουργία λιγότερων αλλά πολυπληθέστερων Λυκείων, μερικά από τα οποία θα προέλθουν από συγχωνεύσεις, όπου θα καταστεί δυνατόν να δημιουργηθούν τάξεις με επιλογές μαθημάτων». «Τα μαθήματα αυτά (σ.σ. του Λυκείου) θα γίνει προσπάθεια να προσφέρονται όλα. Αυτό απαιτεί τη συγχώνευση γειτονικών Λυκείων σε μεγαλύτερες μονάδες» (σελ. 30 της έκθεσης).

Η αλήθεια είναι ότι το «Νέο Λύκειο», όπως προτείνεται στην έκθεση, επιβάλλει τη συγχώνευση σχολικών μονάδων προκειμένου να είναι δυνατή η συγκρότηση τμημάτων, αφού πλέον οι μαθητές θα μπορούν να επιλέξουν μεταξύ 25-30 γνωστικών αντικειμένων… Η πρόθεση αυτή είναι συμβατή με τις προτάσεις της έκθεσης του ΟΟΣΑ για την ελληνική εκπαίδευση.

Στους βραχυπρόθεσμους στόχους που πρέπει η ελληνική κυβέρνηση να επιτύχει, σύμφωνα με την έκθεση του ΟΟΣΑ, είναι ο «εξορθολογισμός» του σχολικού δικτύου.

Ως παράδειγμα εφαρμογής μιας τέτοιας πολιτικής προτείνεται το παράδειγμα της Πορτογαλίας: «Πλαίσιο I.6 Μάθημα από την Πορτογαλία αναφορικά με τη συνένωση σχολείων. Βασικός παράγοντας για την επιτυχία του προγράμματος συνένωσης σχολείων στην Πορτογαλία ήταν ο προσεκτικός σχεδιασμός και η προετοιμασία που διενεργήθηκε στο πλαίσιο ενός απαιτητικού προγράμματος, όπου περίπου 3.000 σχολικές μονάδες έκλεισαν».

Οι επιπτώσεις των παραπάνω στις οργανικές θέσεις των εκπαιδευτικών θα είναι σημαντικές. Η ίδια η έκθεση του ΟΟΣΑ περιγράφει τις συνέπειες της πρώτης φάσης των συγχωνεύσεων στη χώρα μας το 2010: «Σε επίπεδο πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης, 1.523 σχολεία συνενώθηκαν σε 672 σχολεία (...), σε επίπεδο δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, 410 σχολικές μονάδες συνενώθηκαν σε 205 σχολεία (…) Οι αλλαγές είχαν ως αποτέλεσμα καθαρή μείωση των θέσεων κατά περίπου 2.000, 75% σε νηπιαγωγεία και δημοτικά και οι υπόλοιπες σε επίπεδο δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Σε πολλές περιπτώσεις, οι υπεράριθμοι εκπαιδευτικοί τοποθετήθηκαν στα συνενωμένα σχολεία. Σε ορισμένες περιπτώσεις, υπεράριθμοι εκπαιδευτικοί δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης συγκεκριμένων μαθημάτων, όπως αγγλικών, τεχνολογιών της πληροφορικής και των επικοινωνιών (ΤΠΕ) και μουσικής, επανατοποθετήθηκαν σε δημοτικά σχολεία» (ΟΟΣΑ 2011, σελ. 52).

Αξιολόγηση καθηγητών

Η έκθεση θέτει ευθέως το ζήτημα της αξιολόγησης των καθηγητών, σε σχέση μάλιστα με τη γραπτή επίδοση των μαθητών τους. Στη σελίδα 32 της έκθεσης διαβάζουμε: «Οι μαθητές αντιλαμβάνονται ότι κάτι σημαντικό γίνεται μέσα στο σχολειό το οποίο μάλιστα θα επηρεάσει το μέλλον τους, οι εκπαιδευτικοί νιώθουν το φορτίο της ευθύνης αφού η αξιολόγηση που θα κάνουν επηρεάζει άμεσα ένα παιδί, ενώ πολύ εύκολα τους θέτεις προ των ευθυνών τους διότι θα βλέπουμε αμέσως ποιος εκπαιδευτικός έχει υπερβολικές αποκλίσεις στην αξιολόγησή του από τον γραπτό βαθμό και αυτό θα αποτελέσει ένα από τα κριτήρια αξιολόγησης του ίδιου».

Πρόκειται για ένα ακόμη σημείο που αναμένεται να προκαλέσει αντιδράσεις και που μοιάζει βγαλμένο από την έκθεση του ΟΟΣΑ (2011). Στη σελίδα 66 των προτάσεων του ΟΟΣΑ για την ελληνική εκπαίδευση αναφέρεται:

«Συνυπολογίζοντας την επίδοση των μαθητών στην αξιολόγηση των εκπαιδευτικών. Ο προσδιορισμός των συνεπειών των αξιολογήσεων για την εξέλιξη της σταδιοδρομίας είναι περίπλοκο ζήτημα, καθώς ενδέχεται να παροτρύνει την αντίσταση και αντίδραση των εκπαιδευτικών και των σωματείων τους. Εντούτοις, είναι πρωταρχικής σημασίας οι αξιολογήσεις να έχουν ουσιώδεις συνέπειες για τους αξιολογούμενους, καθώς είναι ο μόνος τρόπος να διασφαλιστεί ότι αντιμετωπίζονται με σοβαρότητα».

Αριθμός μαθητών ανά τμήμα

Ενα ακόμη θέμα από αυτά που έχουν αναδειχθεί ως αδυναμίες του ελληνικού εκπαιδευτικού συστήματος είναι ο αριθμός μαθητών ανά τμήμα. Στο συγκεκριμένο θέμα γίνονται αρκετές αναφορές στις προτάσεις του ΟΟΣΑ για την εκπαιδευτική πολιτική στην Ελλάδα: «Η μέση αναλογία μαθητών/εκπαιδευτικών και ο αριθμός μαθητών ανά τάξη στην Ελλάδα είναι σημαντικά χαμηλότερος από τις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες (…) Αναποτελεσματικό δίκτυο μικρών σχολείων, μικρός αριθμός μαθητών ανά δάσκαλο και μικρό μέγεθος τάξης».

Σε σχέση με το τελευταίο, η έκθεση της επιτροπής στο κεφάλαιο «Η δομή του Λυκείου», αναφερόμενη στη συγκρότηση των τμημάτων στην Α’ και Β’ τάξη, λέει: «Από κει και πέρα θα απαγορεύεται να γίνει τμήμα σε κάποιο μάθημα αν δεν υπάρχουν τουλάχιστον 20 μαθητές για το μάθημα αυτό. Αυτό σημαίνει ότι κάποια μαθήματα θα παρέχονται μόνο σε ορισμένα Λύκεια» (σελ. 34).

Η συγκεκριμένη πρόταση, που όχι μόνον καταργεί στην ουσία το δικαίωμα ελεύθερης επιλογής των μαθημάτων, αλλά εισηγείται και την αλλαγή του θεσμικού πλαισίου σχετικά με τον ελάχιστο αριθμό μαθητών ανά τμήμα, αναμένεται να συναντήσει την ισχυρή αντίδραση όχι μόνον των εκπαιδευτικών, αλλά και των μαθητών και των γονέων τους.

Η πρόταση της επιτροπής εθνικού και κοινωνικού διαλόγου για την Παιδεία θα βρεθεί από δω και πέρα στο επίκεντρο της συζήτησης για τη μεταρρύθμιση του ελληνικού εκπαιδευτικού συστήματος και πιθανότατα -ως διαζευκτήριο με την «αριστερή» εκπαιδευτική πρόταση- στη δίνη του κυκλώνα των αντιδράσεων.

*Φιλόλογος, αντιπρόεδρος του ΚΕΜΕΤΕ της ΟΛΜΕ

ΑΠΟΨΕΙΣ
Ο επιθεωρητισμός... με νέα φορεσιά
Η υπουργική απόφαση για τον προγραμματισμό και την αποτίμηση του εκπαιδευτικού έργου των σχολικών μονάδων εμπεδώνει ακόμη περισσότερο την ιεραρχία, τον διοικητισμό και τον τεχνοκρατισμό, δημιουργώντας μια...
Ο επιθεωρητισμός... με νέα φορεσιά
ΑΠΟΨΕΙΣ
Επιδόσεις μαθητών και αξιολόγηση εκπαιδευτικών
Από την επίσημη αξιολόγηση ουσιαστικά «αγνοούνται» ή καταγράφονται τυπικά οι αμέτρητοι κοινωνικοί και εκπαιδευτικοί παράγοντες που επηρεάζουν και συνδιαμορφώνουν την εκπαιδευτική διαδικασία και το εκπαιδευτικό...
Επιδόσεις μαθητών και αξιολόγηση εκπαιδευτικών
ΑΠΟΨΕΙΣ
Οι παρίες της δημόσιας εκπαίδευσης ζητούν δικαίωση
Υπάρχουν κάποιοι εκπαιδευτικοί που κάθε χρόνο διδάσκουν σε διαφορετικά σχολεία σε όλη την Ελλάδα. Υπάρχουν κάποιοι εκπαιδευτικοί που δεν πληρώνονται το καλοκαίρι. Υπάρχουν κάποιοι εκπαιδευτικοί που αν...
Οι παρίες της δημόσιας εκπαίδευσης ζητούν δικαίωση
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ιδιωτική εκπαίδευση: επιστροφή στη νομιμότητα
Εν όψει της καταγραφόμενης από εμπειρογνώμονες του ΟΗΕ και οργανώσεις της Κοινωνίας των Πολιτών ραγδαίας ιδιωτικοποίησης και εμπορευματοποίησης της εκπαίδευσης, το Συμβούλιο πρότεινε δύο άμεσα μέτρα με...
Ιδιωτική εκπαίδευση: επιστροφή στη νομιμότητα
ΑΠΟΨΕΙΣ
Τι έκανε ο ΣΥΡΙΖΑ στην Πρωτοβάθμια και Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση
Στις 26 Γενάρη ο ΣΥΡΙΖΑ με την κυβέρνηση ανέλαβε και την τύχη τού με ιδιαίτερες απαιτήσεις υπουργείου Πολιτισμού, Παιδείας και Θρησκευμάτων, αξιοποιώντας έναν πολύ μικρό αριθμό συνεργατών των υπουργών του,...
Τι έκανε ο ΣΥΡΙΖΑ στην Πρωτοβάθμια και Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση
ΑΠΟΨΕΙΣ
Το «ξήλωμα» της δημόσιας δωρεάν παιδείας
Είναι προφανές σε όλους μας, μετά και τις αποφάσεις του υπουργείου υπέρ της ιδιωτικής εκπαίδευσης, ότι η ενίσχυση της δημόσιας παιδείας δεν αποτελεί προτεραιότητα για αυτή την κυβέρνηση! Οπότε ποια στάση θα...
Το «ξήλωμα» της δημόσιας δωρεάν παιδείας

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας