• Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    37°C 34.1°C / 39.0°C
    0 BF
    28%
  • Θεσσαλονίκη
    Αίθριος καιρός
    36°C 33.3°C / 38.3°C
    1 BF
    39%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    37°C 33.0°C / 41.5°C
    0 BF
    35%
  • Ιωάννινα
    Αίθριος καιρός
    33°C 32.9°C / 38.1°C
    1 BF
    29%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αίθριος καιρός
    35°C 34.9°C / 34.9°C
    3 BF
    28%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    36°C 30.0°C / 37.1°C
    2 BF
    16%
  • Κοζάνη
    Αίθριος καιρός
    35°C 32.4°C / 38.1°C
    2 BF
    41%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    39°C 33.6°C / 40.7°C
    2 BF
    13%
  • Ηράκλειο
    Αίθριος καιρός
    33°C 30.8°C / 37.2°C
    2 BF
    57%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    32°C 31.9°C / 36.9°C
    2 BF
    55%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    34°C 32.1°C / 34.4°C
    4 BF
    36%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    32°C 29.6°C / 31.7°C
    3 BF
    62%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    34°C 31.9°C / 33.9°C
    2 BF
    40%
  • Λάρισα
    Αίθριος καιρός
    35°C 32.5°C / 34.9°C
    2 BF
    34%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    33°C 32.5°C / 40.6°C
    1 BF
    17%
  • Ρόδος
    Αίθριος καιρός
    34°C 33.8°C / 39.8°C
    1 BF
    34%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    37°C 35.2°C / 40.9°C
    2 BF
    21%
  • Καβάλα
    Αίθριος καιρός
    33°C 32.7°C / 33.3°C
    1 BF
    45%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    35°C 30.7°C / 38.3°C
    3 BF
    18%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    39°C 32.8°C / 38.5°C
    1 BF
    11%

Θνήσκοντα έθνη

  • A-
  • A+
Ακολουθήστε μας στο Google news

Στους καιρούς της οικονομικής δυσπραγίας, όπου για χρόνια πλέον πολλά καρκινοβατούμε, η «αποτυχία» συχνά καταδεικνύει απλώς τους πλέον άτυχους από εμάς.

Εκείνους που έμειναν χωρίς δουλειά, εκείνους που έχασαν το μαγαζί και την επιχείρησή τους, εκείνους που βρέθηκαν με μισθό πείνας, εκείνους που δεν έχουν να πληρώσουν ούτε το ηλεκτρικό του σπιτιού τους, ούτε τη δόση του τοκογλύφου ή του φοροεισπράκτορα.

Ολοένα και περισσότεροι, όσοι «απέτυχαν» περνούν στο περιθώριο της κοινωνικής ζωής με το βλέμμα των άλλων συχνά να τους αποστρέφεται –μια αντίδραση ίσως σε όσα στον καθένα μας μπορούν να συμβούν, ίσως στην επόμενη μνημονιακή «σωτηρία».

Η δυσπραγία όμως έχει όνομα και προέλευση –όπως τα εκλεκτά κρασιά. Τα ολοένα και πιο πυκνά αδιέξοδα της καπιταλιστικής οικονομικής λειτουργίας τα προκαλούν οι κρίσεις που ολοένα και βαθαίνουν. Εχει και λεξιλόγιο, ορολογία: χάρη σε αυτό όσοι έχασαν το τρένο της αξιοπρεπούς επιβίωσης και ζωής λέγονται απλώς «αποτυχημένοι».

Και ας είναι ο χαρακτηρισμός άδικος: η αποτυχία όλων αυτών είναι ότι βρέθηκαν ταξικά –και συνακόλουθα πολιτικά– στην άτυχη θέση να φορτώνονται τις αποτυχίες των άλλων.

Εκτός από ανθρώπους όμως, εκτός από οικογένειες, έθνη ολόκληρα, κράτη και συνακόλουθες κοινωνίες περιπίπτουν στη δίνη της αποτυχίας.

Στα ελληνικά του κυρίου Τσακαλώτου αυτά ονομάζονται «failed nations» και ο εν λόγω υπουργός μάς νουθετεί συχνά να προτιμήσουμε την ατομική εκδοχή της αποτυχίας από την «εθνική», τη συλλογική αντίστοιχη. Δεν θα κάνει καλό στον καπιταλισμό μας και ίσως μας στερήσει από επενδυτές η τελευταία.

Αυτά τα αποτυχημένα κράτη προοδευτικά δημιουργούν μαύρες τρύπες στον χάρτη. Δημογραφικές σε μια πρώτη φάση, γεωπολιτικές στην αναμενόμενη δεύτερη.

Πρόκειται για χώρες που αφού είδαν την οικονομία τους να θρυμματίζεται και την κοινωνία τους να αποσαθρώνεται, βρίσκονται τώρα στο σημείο να συρρικνώνονται πληθυσμιακά.

Ετούτα τα κράτη είναι πολλά. Σε είκοσι μόλις χρόνια, ανάμεσα στα 1991 και στα 2010, η Λετονία έχασε το 21% του πληθυσμού της, η Γεωργία το 19%, η Μολδαβία το 18%, η Λιθουανία το 17%, η Εσθονία, η Αρμενία, η Βουλγαρία το 16%, η Βοσνία το 12%, η Ουκρανία το 11%, η Κροατία το 10%, η Αλβανία το 9%, η Λευκορωσία το 8%, η Ρουμανία το 6%.

Τα περισσότερα από αυτά δεν αποτελούν πλέον ούτε αντικείμενο «διάσωσης» -δεν έχουν «ανοίγματα» βλέπετε οι μεγάλες «δυτικές» τράπεζες στα κράτη αυτά. Ετσι απλώς αφήνονται να πεθάνουν.

Οι υπηρεσίες του ΟΗΕ προβλέπουν ότι μέχρι το τέλος του 21ου αιώνα η Βουλγαρία θα έχει 31% μικρότερο πληθυσμό απ’ ό,τι είχε το 1991, η Μολδαβία 30%, η Ουκρανία και η Σερβία 27%, η Λευκορωσία 22%.

Σε αυτό το πρωτάθλημα πληθυσμιακής συρρίκνωσης μόνο ένα «δυτικό» κράτος εμφανίζεται (στην 13η θέση): η Ιαπωνία, της οποίας ο γηρασμένος πληθυσμός υπολογίζεται να συρρικνωθεί κατά 15%. Αυτά σε μια περίοδο όπου ο παγκόσμιος πληθυσμός προβλέπεται να αυξηθεί κατά 100%!

Με την εξαίρεση της Ιαπωνίας θα πρόσεξε ίσως ο αναγνώστης του παρόντος ότι όλες οι υπόλοιπες χώρες έχουν κοινά ιστορικά χαρακτηριστικά. Πρόκειται για πρώην σοσιαλιστικά κράτη ή για δημοκρατίες της Σοβιετικής Ενωσης.

Μετά την παλινόρθωση του καπιταλισμού στη χρονολογία –όπως φαίνεται– σταθμό, του 1991, εφαρμόστηκαν στην οικονομία και στις κοινωνίες τους όλες οι συνταγές της καπιταλιστικής «επιτυχίας».

Το αποτέλεσμα μαρτυρεί ότι οι συνταγές αυτές ίσως ευνόησαν κάποιους λίγους. Για τους πολλούς υπήρξαν απλά καταστροφικές.

Οι συμφορές των άλλων δεν συμβαίνουν σε κάποιο παράλληλο σύμπαν. Η σύγκριση των συνταγών που προκρίθηκαν και εφαρμόστηκαν στα «θνήσκοντα» αυτά «έθνη», για να οδηγήσουν στην «ανταγωνιστικότητα», στην προσαρμογή δηλαδή στους άγριους κανόνες του καπιταλισμού, με τα δικά μας «μνημόνια», είναι εντυπωσιακή.

Είναι μια ταύτιση φυσιολογική, καθώς οι συνταγές και τα μνημόνια εκπορεύονται από τις ίδιες πηγές, αποτελούν σχέδια των ίδιων εγκεφάλων και φορείς εξυπηρέτησης των ίδιων και των αυτών συμφερόντων.

Τα αποτελέσματα δεν είναι ακόμα συγκρίσιμα. Η δημογραφική ανάπτυξη της χώρας μας μόλις τώρα ξεκίνησε τη δική της ορατή κάμψη.

Η βασική αιτία της καθυστερημένης εμφάνισης των επιπτώσεων της «προσαρμογής» στη δική μας περίπτωση πρέπει να αναζητηθεί στον χρονισμό: η δική τους «σωτηρία» ξεκίνησε στα 1991, η δική μας αντίστοιχη μόλις το 2010.

Οπωσδήποτε όμως κανείς στη χώρα μας δεν μπορεί να πει ότι αιφνιδιάστηκε. Τα πειράματα της «προσαρμογής» στους κανόνες της «ανταγωνιστικότητας» δεν εφαρμόστηκαν στη χώρα μας για πρώτη και μοναδική φορά. Οι πολιτικές αυτές έχουν πίσω τους παρελθόν και κραυγαλέα εμφανή αποτελέσματα.

Η πολιτική δε μεθόδευση της διά του «αριστερού» προσώπου –διά της εξαπάτησης δηλαδή– συνέχισης της εφαρμογής των μέτρων, αποδεικνύει ότι αρκετοί γνωρίζουν πού οδηγούν παρόμοιες «προσαρμογές».

Είναι άγνωστο πότε θα επιτευχθεί η πολυπόθητη «συγκέντρωση κεφαλαίου» και η συνακόλουθη κερδοφορία -πότε ο ευρωπαϊκός καπιταλισμός θα σταθεί σε ανταγωνιστική βάση με τους αντιπάλους του. Εκείνο που είναι βέβαιο είναι ότι τότε λαοί και έθνη θα έχουν ενταχθεί στον αστερισμό του «αποτυχημένου»...

ΥΓ. Παραλίγο να το ξεχάσω. Καλά όλα αυτά αλλά ο Στάλιν εκτόπισε τους Τατάρους της Κριμαίας. Εγκλημα διπλά πολιτικό, καθότι οι τελευταίοι αυτοί συγκαταλέγονταν ανάμεσα στους πλέον φανατικούς υποστηρικτές της ναζιστικής ιδέας της Νέας –και προφανώς ενωμένης– Ευρώπης.

* καθηγητής Σύγχρονης Ιστορίας ΑΠΘ

ΑΠΟΨΕΙΣ
Νεοθατσερικός λαϊκισμός
Πραγματικά, δέκα χρόνια μετά το ξέσπασμα της παρούσας καπιταλιστικής κρίσης, κατάληξη της πιο καθαρής φάσης επικράτησης της «ελεύθερης οικονομίας» σε παγκόσμιο επίπεδο, τα μεγάλα golden zombies της ιδιωτικής...
Νεοθατσερικός λαϊκισμός
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η εύθραυστη ηγεμονία του καπιταλισμού
Επιπλέον ότι η ελεύθερη αγορά ανάγεται πλέον σε μοναδικό κι αδιαφιλονίκητο τρόπο οργάνωσης του κοινωνικού βίου στις πολιτικές κοινωνίες της ύστερης νεωτερικότητας
Η εύθραυστη ηγεμονία του καπιταλισμού
ΑΠΟΨΕΙΣ
Αμύνεσθαι περί πάρτης
Εθνική εορτή πλησιάζει και δεν πρέπει να ξεχνάμε αυτούς που δεν έχουν την ίδια πατρίδα με όλους τους υπόλοιπους. Αυτούς που επιμένουν να κάνουν πολέμους συνέχεια, για να πωλούν όπλα ή να υπερασπίζονται...
Αμύνεσθαι περί πάρτης
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η παγκόσμια καπιταλιστική κρίση και η Ελλάδα
Οπως πολύ σωστά επισήμαιναν όλα αυτά τα χρόνια οι ριζοσπάστες –μαρξιστές, αλλά και πολλοί μετακεϊνσιανοί- οι πολιτικές «διάσωσης» μετά το 2008 το μόνο που επιδίωκαν ήταν να μεταθέσουν τα χειρότερα στο μέλλον,...
Η παγκόσμια καπιταλιστική κρίση και η Ελλάδα
ΑΠΟΨΕΙΣ
Γενεαλογίες κερδοσκοπίας, Νόμπελ της φούσκας
Από τον Θατσερισμό του ’80 έως τα τέλη της δεκαετίας του 1990, οι τραπεζικές τεχνολογίες, οι χρηματοοικονομικές καινοτομίες αγκαλιά με τους οίκους αξιολόγησης και την απουσία κάθε κρατικής ρύθμισης του...
Γενεαλογίες κερδοσκοπίας, Νόμπελ της φούσκας
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ακρωτηριασμοί…
Το παράξενο είναι ότι ενώ ο πρωθυπουργός μιλά για τη φυγή των νέων, δεν έχει πει κουβέντα για τη δημογραφική κατάρρευση που επιταχύνεται λόγω της φυγής. Το εξοργιστικό είναι ότι όλοι οι πολιτικοί της εποχής...
Ακρωτηριασμοί…

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας