• Αθήνα
    Ελαφρές νεφώσεις
    16°C 13.8°C / 16.8°C
    3 BF
    54%
  • Θεσσαλονίκη
    Αίθριος καιρός
    15°C 11.4°C / 16.0°C
    2 BF
    56%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    16°C 12.0°C / 16.6°C
    2 BF
    52%
  • Ιωάννινα
    Αίθριος καιρός
    6°C 5.9°C / 10.3°C
    1 BF
    81%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    11°C 10.9°C / 10.9°C
    0 BF
    76%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    14°C 11.0°C / 13.7°C
    1 BF
    57%
  • Κοζάνη
    Αίθριος καιρός
    7°C 7.4°C / 10.1°C
    1 BF
    57%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    12°C 12.3°C / 12.3°C
    2 BF
    49%
  • Ηράκλειο
    Σποραδικές νεφώσεις
    16°C 14.9°C / 17.1°C
    5 BF
    66%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    14°C 14.0°C / 14.0°C
    5 BF
    53%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    16°C 16.4°C / 16.8°C
    6 BF
    59%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    14°C 14.0°C / 14.0°C
    3 BF
    58%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    17°C 17.1°C / 17.1°C
    2 BF
    51%
  • Λάρισα
    Αίθριος καιρός
    9°C 8.9°C / 11.2°C
    0 BF
    81%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    15°C 15.5°C / 15.5°C
    1 BF
    50%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    19°C 18.8°C / 19.8°C
    3 BF
    62%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    13°C 12.2°C / 16.5°C
    3 BF
    61%
  • Καβάλα
    Αίθριος καιρός
    15°C 14.9°C / 14.9°C
    2 BF
    64%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    14°C 9.7°C / 14.4°C
    2 BF
    86%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    9°C 8.5°C / 8.5°C
    2 BF
    65%
AP Photo/Markus Schreiber

Οι μεγάλες εταιρείες... υπεράνω όλων

  • A-
  • A+

Είναι πια κοινός τόπος ότι ο διατροφικός έλεγχος αποτελεί ένα από τα αποτελεσματικότερα μέσα για την εξασφάλιση της κυριαρχίας πάνω στα κράτη και τους λαούς.

Ετσι, λοιπόν, στη θέση του πολιτικο-στρατιωτικού συμπλέγματος που δέσποζε μέχρι τώρα σε ολόκληρο τον πλανήτη και έλεγχε τους πλουτοπαραγωγικούς πόρους, σήμερα βρίσκονται οι μεγάλες πολυεθνικές εταιρείες του αγροδιατροφικού τομέα, ασκώντας αυτές πλέον τον παραπάνω έλεγχο.

Εν όψει των μεγάλων προκλήσεων οι οποίες έχουν να κάνουν με την αποτελεσματική δράση αναφορικά με την παραγωγή και διακίνηση των αγροδιατροφικών προϊόντων, των φυτοφαρμάκων, των αντιβιοτικών, των λιπασμάτων κ.λπ. ώστε να διασφαλιστεί ο παραπάνω έλεγχος, είμαστε μάρτυρες μιας άνευ προηγουμένου κινητικότητας στον εν λόγω χώρο όπου συντελούνται σημαντικές ανακατατάξεις παγκοσμίως.

Συγκεκριμένα, πριν από λίγους μήνες συγχωνεύθηκαν οι δύο μεγάλες αμερικανικές εταιρείες Dow Chemicals και DuPont με συνολκή αγοραία αξία 130 δισ. δολάρια.

Παράλληλα, ο ευρωπαϊκός γίγαντας, η ελβετική Syngenta, εξαγοράστηκε από την κινεζική κρατική εταιρεία ChemChina αντί του ποσού των 42 δισ. δολαρίων, ενώ πριν από λίγες μέρες κατατέθηκε επίσημα πρόταση εξαγοράς της αμερικανικής Monsanto από τη γερμανική Bayer ύψους 62 δισ. δολ. (οι συζητήσεις συνεχίζονται για πιθανή συγχώνευσή τους).

Το νέο τοπίο, λοιπόν, χαρακτηρίζεται από την κολοσσιαία οικονομική ενίσχυση των εταιρειών έτσι ώστε να καλύψουν μονοπωλιακά τους τομείς των φυτοφαρμάκων, των σπόρων, των αντιβιοτικών, των γενετικά τροποποιημένων οργανισμών (ΓΤΟ) κ.λπ.

Η περίπτωση της εξαγοράς ή πιθανής συγχώνευσης των Monsanto και Bayer προκαλεί ιδιαίτερο ενδιαφέρον καθόσον, εκτός των άλλων, είναι γνωστό ότι η γερμανική εταιρεία είναι υπερχρεωμένη.

Φαίνεται ότι η πρόταση εξαγοράς ή συγχώνευσης έχει να κάνει με τα προβλήματα που συναντά στην Ευρώπη η Monsanto σχετικά με τη διάθεση στην ευρωπαϊκή αγορά ΓΤΟ, με τελευταίο εκείνο της δραστικής ουσίας glyphosate που χρησιμοποιείται για την παραγωγή του πιο γνωστού και προσοδοφόρου προϊόντος της εταιρείας, του ζιζανιοκτόνου Roundup που συνδέεται με την καλλιέργεια ΓΤΟ καθόσον οι τελευταίοι είναι ανθεκτικοί στο εν λόγω ζιζανιοκτόνο.

Η πρόθεση, λοιπόν, εξαγοράς ή συγχώνευσης πιθανότατα σχετίζεται με την υπέρβαση αυτών των προβλημάτων, επιχειρείται δε με τον πιο αποτελεσματικό τρόπο που δεν είναι άλλος από την εμπλοκή όχι οποιασδήποτε εταιρείας, αλλά της γερμανικής Bayer.

Είναι προφανές ότι ο σκοπός είναι να αλλάξει η πολιτική της Γερμανίας έναντι των ΓΤΟ, η οποία με την πολιτική και κοινωνική της ισχύ μπορεί να επηρεάσει τα πράγματα προς την κατεύθυνση της ακώλυτης διάθεσης στην ευρωπαϊκή αγορά προϊόντων της Monsanto, όπως είναι οι ΓΤΟ (η αμερικανική εταιρεία ελέγχει το 25% της παγκόσμιας αγοράς συμβατικών και Γ.Τ. σπόρων) και τα φυτοφάρμακα.

Η παρατεινόμενη εκκρεμότητα της έγκρισης της ουσίας glyphosate από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή σχετίζεται, εκτός των άλλων, και με την παραπάνω πρόταση εξαγοράς ή συγχώνευσης (π.χ. η μη έγκριση επιφέρει πίεση προς τα κάτω της μετοχής της Monsanto).

Για να εξασφαλίσουν οι εταιρείες την ηγεμονία τους σε ολόκληρο τον πλανήτη δεν αρκούν οι εξαγορές και οι συγχωνεύσεις.

Επειδή οι εταιρείες, λόγω των διαφορετικών νομικών καθεστώτων, αντιμετωπίζουν προβλήματα διάθεσης των προϊόντων τους στην παγκόσμια αγορά, χρειάζονται ένα κατάλληλο, εναρμονισμένο θεσμικό πλαίσιο το οποίο θα τα αμβλύνει ή θα τα υπερβαίνει.

Μια τέτοια περίπτωση είναι η ΤΤΙΡ, στην οποία περιλαμβάνεται ένα σύνολο διατάξεων που είναι γνωστό ως «κανονιστική συνεργασία».

Αξίζει να τονιστεί ότι στα κείμενα που έφερε στο φως της δημοσιότητας η Greenpeace στις αρχές Μαΐου υπάρχει η πρόταση των ΗΠΑ για το συγκεκριμένο ζήτημα, η οποία μάλιστα αποτελεί τη βάση της συζήτησης, πράγμα που παραδέχεται και η Επιτροπή σε ανακοίνωσή της στις 24.5.2016.

Το βασικό στοιχείο της πρότασης είναι ότι στην περίπτωση που το ένα μέρος προβαίνει σε νέες κανονιστικές ρυθμίσεις θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη τις υπάρχουσες ή τις προτεινόμενες από το άλλο μέρος ρυθμίσεις για το ίδιο ζήτημα.

Για τον λόγο αυτό προτείνεται να υπάρχουν κατά την προετοιμασία της νομοθέτησης κοινές ομάδες εργασίας ώστε να ελέγχεται το περιεχόμενο των ρυθμίσεων, προβλέπεται δε και η υποχρέωση ενημέρωσης των μεγάλων εταιρειών που δραστηριοποιούνται στο υπό νομοθέτηση πεδίο.

Με τον τρόπο αυτό οι εν λόγω εταιρείες αποκτούν εξουσίες σχετικά με την καθιέρωση κανόνων για την προστασία του περιβάλλοντος, της δημόσιας υγείας και των καταναλωτών.

Είναι γνωστό ότι το σχετικό κανονιστικό πλαίσιο της Ε.Ε. στηρίζεται στην αρχή της προφύλαξης και για τον λόγο αυτό είναι αυστηρότερο από εκείνο των ΗΠΑ, καθόσον στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού η εν λόγω αρχή δεν απέκτησε δεσμευτικό χαρακτήρα.

Είναι, λοιπόν, φυσικό να οδηγηθούμε μέσω της κανονιστικής συνεργασίας προς την απίσχνανση των ρυθμίσεων της Ε.Ε. σχετικά με την προστασία του περιβάλλοντος και των καταναλωτών ειδικά σε βασικούς τομείς, όπως είναι οι χημικές ουσίες, τα φυτοφάρμακα, τα ορμονούχα κρέατα, τα χλωριωμένα κοτόπουλα κ.λπ., με πιο εμβληματική περίπτωση αυτή των ΓΤΟ.

Για τους τελευταίους υπάρχουν διαμετρικά αντίθετες ρυθμίσεις στα δύο μέρη καθώς στις ΗΠΑ, επειδή θεωρούνται το ίδιο ασφαλείς όπως τα συμβατικά προϊόντα, δεν προβλέπεται διαδικασία αδειοδότησης για τη διάθεση στην αγορά, ενώ στην Ε.Ε. προβλέπεται αυστηρή διαδικασία.

Γνωρίζουμε ότι την τρέχουσα περίοδο υπάρχει νομοθετική πρόταση από την Επιτροπή για τη θέσπιση νέου καθεστώτος σχετικά με την καλλιέργεια ΓΤΟ που προορίζονται για τρόφιμα.

Με βάση, λοιπόν, την πρόταση των ΗΠΑ για την κανονιστική συνεργασία εκείνο που θα επιτρέπει η νέα συμφωνία θα είναι η απελευθέρωση ΓΤΟ στην Ε.Ε. χωρίς προηγούμενη έγκριση.

Αν λάβουμε υπόψη το γεγονός ότι στην Ε.Ε., εξαιτίας του αυστηρού καθεστώτος αδειοδότησης, καλλιεργείται μόνον ένας ΓΤΟ (το καλαμπόκι MON810) καταλαβαίνει κανείς τις τεράστιες ανατροπές που θα επέλθουν στην ευρωπαϊκή γεωργία, παρά μάλιστα το γεγονός ότι η συντριπτική πλειονότητα των Ευρωπαίων πολιτών είναι αντίθετη στους ΓΤΟ.

Την ίδια πορεία θα ακολουθήσει και ο τομέας των φυτοφαρμάκων. Η περίπτωση του Roundup στην οποία αναφερθήκαμε αναδεικνύει με σαφήνεια τις σχετικές στοχεύσεις της συμφωνίας.

Παρά το γεγονός ότι οι διαπραγματεύσεις έχουν προχωρήσει, αρκετά κράτη-μέλη δείχνουν απροθυμία ή ακόμη και άρνηση για την υπογραφή μιας τέτοιας συμφωνίας (π.χ. Γαλλία, Ιταλία, Αυστρία κ.λπ.).

Αυτές οι διαφοροποιήσεις ανάγκασαν την Επιτροπή να ανακοινώσει ότι θα θέσει το ζήτημα στη διάσκεψη κορυφής στις 28-29 Ιουνίου με σκοπό να εξασφαλιστεί η κύρωση της συμφωνίας από τα εθνικά Κοινοβούλια μετά την υπογραφή της που προβλέπεται να γίνει πριν από το τέλος του 2016.

Με βάση τις παραπάνω διαφοροποιήσεις κρατών-μελών αλλά, κυρίως, την ολοένα αυξανόμενη άρνηση τόσο των Ευρωπαίων όσο και των Αμερικανών πολιτών να αποδεχθούν μια τέτοια συμφωνία (σύμφωνα με πρόσφατη δημοσκόπηση της εταιρείας YouGov, το 18% των Γερμανών και το 17% των Αμερικανών είναι αντίθετοι) φαίνεται ότι το ζήτημα παίρνει μια άλλη τροπή.

Στο εσωτερικό των κρατών-μελών υπάρχουν συνεχείς μαζικές κινητοποιήσεις και αντιπαράθεση μεταξύ των πολιτικών δυνάμεων, με τη Δεξιά να τοποθετείται, κατά κανόνα, υπέρ της συμφωνίας (στη χώρα μας με τη θέση αυτή στοιχίζεται η Ν.Δ.).

Ειδικότερα, στη Γαλλία ο πρόεδρος Ολάντ κατέστησε σαφή την άρνησή του στην εν λόγω συμφωνία, ενώ στη Γερμανία αποτελεί ένα από τα θέματα στα οποία διαφωνούν οι σοσιαλδημοκράτες με τους χριστιανοδημοκράτες.

Ολες οι δυνάμεις της ευρωπαϊκής Αριστεράς, των Οικολόγων αλλά και ενός σημαντικού τμήματος των σοσιαλιστών προβάλλουν ισχυρές αντιρρήσεις για τη συμφωνία.

Για τον λόγο αυτό, στη διάσκεψη κορυφής του Ιουνίου ο πρωθυπουργός οφείλει να συμπαραταχθεί ενεργά με το διαμορφούμενο μέτωπο των κρατών-μελών που στέκονται κριτικά ή αρνητικά στη συμφωνία.

*επίκ. καθηγητή στο Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο

www.giorgosbalias.gr

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΑΠΟΨΕΙΣ
Τι συμβαίνει στην Τουρκία σήμερα;
Για να απαντήσουμε στο ερώτημα του τίτλου θα εστιάσουμε σε τρία βασικά ζητήματα: τις εσωτερικές πολιτικές και κοινωνικές συμμαχίες, την κατάσταση της οικονομίας και τη διεθνή θέση της χώρας.
Τι συμβαίνει στην Τουρκία σήμερα;
ΑΠΟΨΕΙΣ
Στο στόχαστρο του Τραμπ
Εχοντας ολοκληρώσει τη σύναψη εμπορικών συμφωνιών με το Μεξικό, τον Καναδά και την Κίνα, ο Τραμπ προαναγγέλλει ότι θέλει να έχουν ολοκληρωθεί οι αντίστοιχες διαπραγματεύσεις με την Ε.Ε. πριν από τις εκλογές...
Στο στόχαστρο του Τραμπ
ΑΠΟΨΕΙΣ
Πώς η Ε.Ε. συναινεί στα συμφέροντα των ΗΠΑ
Για τις ΗΠΑ η Βενεζουέλα είναι ίσως ο τελευταίος «δυνατός» κρίκος της προοδευτικής αλυσίδας κατά της πολιτικής ηγεμονίας τους στη Νότια Αμερική. Με την επικράτησή τους στη Βενεζουέλα, ακόμη και εάν το κόστος...
Πώς η Ε.Ε. συναινεί στα συμφέροντα των ΗΠΑ
ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
Το εμπόριο πάνω από τη δημοκρατία
Εάν είχαμε συνειδητοποιήσει το μέγεθος της επαπειλούμενης συμφοράς που κραδαίνουν οι διατλαντικές εμπορικές συμφωνίες της Ε.Ε. με ΗΠΑ και Καναδά θα πηγαίναμε συμπούπουλοι αύριο, Τετάρτη 1 Φεβρουαρίου. Γιατί;...
Το εμπόριο πάνω από τη δημοκρατία
ΑΠΟΨΕΙΣ
Οι «αξιογέλαστες διαφορές» της παγκοσμιοποίησης
Στις 28 Νοεμβρίου, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Εμπορίου (ΠΟΕ) έκρινε ότι οι ΗΠΑ είχαν δώσει παράνομες φορολογικές ελαφρύνσεις στην αμερικανική κατασκευάστρια αεροσκαφών Boeing. Οι Ευρωπαίοι πανηγύρισαν την απόφαση...
Οι «αξιογέλαστες διαφορές» της παγκοσμιοποίησης
ΑΠΟΨΕΙΣ
Τρία σχόλια για τη CETA και τις διεθνείς εμπορικές συμφωνίες
ΆΡΘΡΟ ΤΟΥ ΓΙΩΡΓΟΥ ΣΤΑΘΑΚΗ: Η απάντηση στα προβλήματα που γεννά η παγκοσμιοποίηση θα πρέπει να αναζητηθεί στη διαμόρφωση ενός διεθνούς θεσμικού πλαισίου με ιδιαίτερες πρόνοιες για την προστασία του...
Τρία σχόλια για τη CETA και τις διεθνείς εμπορικές συμφωνίες

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας