Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Από τα σπαγέτα στις συνταγές ζωής

Από τα σπαγέτα στις συνταγές ζωής

  • A-
  • A+

Στην αντικειμενική αντίληψη, που δεν αποδεχόμαστε, ακόμη κι αυτό που μας κοινοποιείται είναι ένα αντικείμενο: ένα «πακέτο» πληροφοριών, ένα σύνολο από bits, που μεταδίδεται με αυξάνουσα ταχύτητα (σήμερα σε «real time») από έναν χρήστη στον άλλο ενός μέσου επικοινωνίας.

Αυτό το αντικείμενο είναι «κοινοποιημένο», δηλαδή βρίσκεται σε κοινή χρήση, γιατί στο τέλος της πράξης θα είναι γνωστό και στους δύο χρήστες, ενώ στην αρχή ήταν γνωστό στον έναν από τους δύο. Για μας, αντίθετα, δεν υπάρχει η γνώση των αντικειμένων: η γνώση είναι πάντα πρακτική, είναι πάντα know how.

Αρα αυτό που κοινοποιείται δεν είναι ένα αντικείμενο αλλά μια πρακτική∙ είναι πάντα μια πρακτική που μας είναι κοινή και μας κάνει κοινωνούς, καθορίζει ανάμεσά μας μια σχέση κοινότητας.

Ας υποθέσουμε ότι θέλω να σου κοινοποιήσω με ποιο τρόπο μαγειρεύεται ένα πιάτο σπαγέτα.

Θα μπορώ να σου στείλω ηλεκτρονικά με ένα e-mail μια λεπτομερή συνταγή∙ αλλά αν εσύ είσαι τελείως άσχετος επί του προκειμένου και δεν ξέρεις απολύτως τίποτε για τα υλικά και τις δόσεις ή πώς να βάλεις μαζί τους τεχνικούς όρους που χρησιμοποιώ σε συγκεκριμένες πράξεις, το να σου μεταδώσω όλο το αναγκαίο περιεχόμενο δεν θα σου κοινοποιήσει τίποτε, δεν θα σε μετατρέψει σε ένα μέλος της κοινότητας εκείνων που ξέρουν να μαγειρεύουν τα σπαγέτα (με τον συγκεκριμένο τρόπο).

Αντίθετα, θα μπορούσα να σταθώ δίπλα σου και να σου δείξω, βήμα βήμα, τι να κάνεις, και να σε κοιτάξω με προσοχή και υπομονή ενώ προσπαθείς να το κάνεις και να διορθώσω τα λανθασμένα σου βήματα και να σε προσκαλέσω να επαναλάβεις τα σωστά, μέχρι να σου είναι πλέον φυσιολογικά. Αυτή η πράξη δεν έχει έναν ορισμένο όρο, αλλά σε μια κάποια στιγμή, κατά τη διάρκειά της, θα αρχίσουμε πραγματικά να έχουμε κάτι το κοινό μεταξύ μας.

Οι δύο περιπτώσεις που αναφέρονται παραπάνω είναι τα δύο άκρα ενός φάσματος δυνατοτήτων, και, όπως πάντα, τα άκρα είναι σπάνια αλλά επίσης χρήσιμα για να καταλάβουμε αυτό που συμβαίνει στις πιο συχνές ενδιάμεσες περιπτώσεις (και για να καταλάβουμε πώς μπορούν να ερμηνευτούν διαφορετικά αυτές οι περιπτώσεις).

Συνήθως, λοιπόν, αυτό που συμβαίνει είναι μία μέση οδός: εγώ σου δίνω μια συνταγή αλλά εσύ είσαι ήδη «εγγράμματος» στη χρήση ορισμένων όρων και στην πρακτική ορισμένων δράσεων, είσαι ήδη μέρος μιας κοινότητας και ξέρεις να αποκωδικοποιείς χωρίς πολλά προβλήματα το μήνυμα που σου έστειλα.

Για να καταλάβουμε αυτή τη μέση οδό, μπορούμε να την προσημειώσουμε στο ένα ή το άλλο άκρο. Αν την προσημειώνουμε στο πρώτο, σκεφτόμαστε ότι το αποφασιστικό στοιχείο είναι το μήνυμα και ότι όλα τα προηγούμενα βήματα, των οποίων η παρουσία και η επιρροή προέρχονται από μια ικανοποιητική ερμηνεία του μηνύματος, είναι το προϊόν ανάλογων μηνυμάτων.

Αν την προσημειώνουμε στο δεύτερο, όπως κάνουμε εμείς εδώ, πιστεύουμε αντίθετα ότι αποφασιστικής σημασίας είναι η γειτνίαση και η στενή σχέση (ακόμη και συναισθηματική) που αυτή επιτρέπει, και ότι το μήνυμα είναι μια στενογραφική συντομογραφία ειδικών εμπειριών, που γίνονται κατανοητές μόνο από εκείνον που ήδη ανήκει σε μια κοινότητα καθορισμένη από αυτές τις εμπειρίες.

*ομότιμος καθηγητής ΑΠΘ

ΑΠΟΨΕΙΣ
Εξω από τη σύγχρονη δυαδικότητα της σκέψης
Εχοντας αναχθεί σε δομικό στοιχείο του δυτικού σύγχρονου τρόπου σκέψης, το δυαδικό σύστημα των ηλεκτρονικών υπολογιστών (0,1) μετεξελίχθηκε από απλή ψηφιακή απεικόνιση και επεξεργασία ψηφιακών προβλημάτων σε...
Εξω από τη σύγχρονη δυαδικότητα της σκέψης
ΑΠΟΨΕΙΣ
Περί εκπαιδευτικής αριστείας λόγοι
Το σκηνικό, από την άλλη μεριά, όπου σήμερα βρισκόμαστε βυθισμένοι και αποκαμωμένοι, είναι το αγοραίο πλαίσιο μιας άπληστης κοινωνίας, που μέσα σε έναν ξέφρενο, τεχνοκρατικά δομημένο ανταγωνισμό καταστρέφει...
Περί εκπαιδευτικής αριστείας λόγοι
ΑΠΟΨΕΙΣ
Απόπειρα διάγνωσης του πολιτικού παρόντος μας
Βρισκόμαστε στη δεύτερη δεκαετία του 21ου αιώνα και όπως φαίνεται κανείς δεν αντιλαμβάνεται τι ακριβώς συμβαίνει στην πραγματική ιστορία του κόσμου μας. Ολοι μας, εννοείται, καταλαβαίνουμε τι γίνεται γύρω μας,...
Απόπειρα διάγνωσης του πολιτικού παρόντος μας
ΑΠΟΨΕΙΣ
Το Διαδίκτυο και η έκπτωση της ιατρικής ηθικής
Το Διαδίκτυο και οι καινοτομίες του αποτελούν μια εκπληκτικά γρήγορη και ατελείωτη πηγή δεδομένων, που σηματοδότησε τις τελευταίες δεκαετίες τις καθημερινές συνήθειες των περισσότερων συνανθρώπων μας. Οι...
Το Διαδίκτυο και η έκπτωση της ιατρικής ηθικής
ΥΠΟΓΡΑΦΟΥΝ
Ενας γοητευτικός και περίπλοκος εικοστός αιώνας
Στο εξαίσιο βιβλίο του «Ο αιώνας των μεγάλων αλλαγών: κατανοώντας τις αντιφάσεις και τις προκλήσεις του 20ού αιώνα» (Μεταίχμιο), ο Τζον Χιγκς μας καλεί «να ταξιδέψουμε εγκαταλείποντας τους κύριους...
Ενας γοητευτικός και περίπλοκος εικοστός αιώνας
ΑΠΟΨΕΙΣ
Πολιτική φιλοσοφία του κορονοϊού
Εδώ και μήνες μια νέα μολυσματική ασθένεια πλήττει τον άνθρωπο και αυτή η ασθένεια απειλεί να αποδεκατίσει τον ανθρώπινο πληθυσμό. Στη φάση στην οποία βρισκόμαστε ως παγκόσμια κοινωνία σχετικά με την...
Πολιτική φιλοσοφία του κορονοϊού

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας