Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Το ασφαλιστικό, αντανάκλαση της κατάστασης της εργασίας

Το σχέδιο της κυβέρνησης για το ασφαλιστικό, που μειώνει τις συντάξεις και αυξάνει τις εισφορές, μπορεί να δίνει ανάσες στο σύστημα για λίγα χρόνια, αλλά κόβει ζωτικές ανάσες από τους πολίτες

Το ασφαλιστικό, αντανάκλαση της κατάστασης της εργασίας

  • A-
  • A+

Η κρίση της κοινωνικής ασφάλισης αποτελεί άμεση αντανάκλαση της κατάστασης της εργασίας, της ανατροπής του λόγου εργαζομένων/ανέργων/συνταξιούχων και κυρίως της δραστικής μείωσης των μισθών εν ευρεία εννοία, βασικό θέμα πάντοτε της πολιτικής οικονομίας.

Στις ρίζες του προβλήματος για χώρες όπως η δική μας βρίσκει κανείς και τη φονική πολιτική εναντίον της εργασίας και του μισθού, με άλλα λόγια την πολιτική της εσωτερικής υποτίμησης διά της δραστικής μείωσης των μισθών, περίπου κατά 40% μεσοσταθμικά, αν συνυπολογίσουμε και τις μειώσεις μισθών που δεν «συλλαμβάνουν» οι στατιστικές.

Η αποδόμηση των συλλογικών συμβάσεων και της Διαιτησίας με το δεύτερο Μνημόνιο και το εφαρμοστικό του νομοθέτημα (ΠΥΣ 6/2012) οδήγησε στην, σχεδόν, απόλυτη κυριαρχία της βίας στις εργασιακές σχέσεις και ακόμη στην κατάρρευση της εσωτερικής ζήτησης (σε συνδυασμό με τις μειώσεις των συντάξεων) και στον φαύλο κύκλο της ύφεσης, των επισφαλών και τοξικών εργασιακών σχέσεων με «συμβάσεις–σκουπίδια» και στη μαζική ανεργία.

Στο σύστημα κοινωνικής ασφάλισης δεν μπαίνουν επαρκείς πόροι και όσοι μπαίνουν είναι πόροι από κακοπληρωμένη εργασία, άρα εξ ορισμού ανεπαρκείς για να στηρίξουν τον αναδιανεμητικό χαρακτήρα του.

Τις θέσεις εργασίας τις δημιουργεί η ενεργός ζήτηση και οι θέσεις εργασίας τροφοδοτούν με τη σειρά τους την αύξηση της ζήτησης και τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας όταν οι μισθοί μπορούν να επιτελέσουν με επάρκεια τη βιοποριστική τους λειτουργία.

Το σχέδιο της κυβέρνησης για το ασφαλιστικό, που μειώνει τις συντάξεις και αυξάνει τις εισφορές, μπορεί να δίνει ανάσες στο σύστημα για λίγα χρόνια, αλλά κόβει ζωτικές ανάσες από τους πολίτες.

Οι επόμενες γενιές συνταξιούχων θα πρέπει να αρκεστούν σε προνοιακού τύπου παροχές.

Η εφαρμογή του σχεδίου μαζί με την υπερφορολόγηση των εισοδημάτων θα φέρει επομένως πρόσθετη ασφυξία στην εσωτερική ζήτηση και οι συνθήκες θα γίνουν ακόμη δραματικότερες αν συνεχιστεί, όπως θέλουν οι δανειστές, και η πολιτική της εσωτερικής υποτίμησης διά της μείωσης των μισθών.

Το μοντέλο καπιταλισμού στις χώρες του Νότου αντιμέτωπο με το μοντέλο καπιταλισμού στις χώρες του Βορρά

Το μοντέλο του ελληνικού, του ισπανικού, του πορτογαλικού, του ιταλικού κ.ο.κ. καπιταλισμού στηρίζεται κυρίως στην εσωτερική ζήτηση που ρημάζουν οι εφαρμοζόμενες πολιτικές, οι οποίες όμως την ίδια στιγμή αποτελούν βασικό δομικό στοιχείο στο μοντέλο του εξαγωγικού καπιταλισμού των χωρών του Βορρά.

Η κυρίαρχη νεοφιλελεύθερη πολιτική σκληρής λιτότητας ρημάζοντας την εσωτερική ζήτηση με δρακόντειες μειώσεις μισθών και συντάξεων ρημάζει συγχρόνως και την κοινωνική ασφάλιση.

Αυτό είναι το αβίαστο συμπέρασμα μιας κριτικής που δεν χρειάζεται καν να είναι αντισυστημική αλλά περιορίζεται στο να χρησιμοποιεί ως κριτήριο την καπιταλιστική ορθολογικότητα.

Είναι φανερό ότι υπό το κυρίαρχο καθεστώς σκληρής λιτότητας δεν είναι δυνατή η σταδιακή αύξηση μισθών και συντάξεων για την ενίσχυση της αγοραστικής δύναμης και άρα και της ζήτησης με λειτουργικό σύστημα συλλογικών διαπραγματεύσεων και Διαιτησίας με βάση τον ν. 1876/90.

Το σύστημα αυτό έχει απόλυτη προστασία κατά το Σύνταγμα (άρθρο 22), σύμφωνα και με την απόφαση της Ολομέλειας του Συμβουλίου της Επικρατείας 2307/2014.

Το δικαστήριο ταυτίζει τη βασική δομή του συστήματος του ν. 1876/90 με τον σκληρό και άρα απαραβίαστο πυρήνα της συλλογικής αυτονομίας και της Διαιτησίας στο άρθρο 22 Σ.

Ποια ανάπτυξη;

Είναι πολλοί οι μύθοι που πρέπει να γκρεμιστούν. Η ανάπτυξη που περιμένουμε μπορεί άραγε να προέλθει από τις αρπαχτές και το πλιατσικολόγημα των «κορακιών» ή από την ελάφρυνση, απλώς, του χρέους και τη διάθεση περισσεύματος περίπου 6 δισ. τον χρόνο από την κυβέρνηση για επενδύσεις;

Ακόμη και αυτή η ανάπτυξη στην τουριστική βιομηχανία της χώρας από το 2014 και εξής δεν βοήθησε την εργασία, ούτε αύξησε τους μισθούς και τις εισφορές στα Ταμεία, συνέβη το ακριβώς αντίθετο.

Η ανάπτυξη έχει νόημα για τους πολλούς, όταν λειτουργούν μηχανισμοί διανομής και αναδιανομής του παραγόμενου προϊόντος, π.χ. οι συλλογικές συμβάσεις εργασίας και το φορολογικό σύστημα.

Ομως οι μηχανισμοί αυτοί ως μηχανισμοί διανομής και αναδιανομής του παραγόμενου πλούτου έχουν παραλύσει.

Με ποια υλικά είναι φτιαγμένη η Ε.Ε.;

Πριν από λίγα χρόνια ο Godard είχε πει ότι η Ε.Ε. είναι φτιαγμένη από άνθρακα, χάλυβα και ευρώ. Ομως τι σόι ένωση μπορεί να προκύψει από μια τέτοια κουζίνα;

Οι λεγόμενοι «πατέρες» της Ε.Ε. αντιλήφθηκαν νωρίς το αδιέξοδο, ότι δηλαδή πολιτική ολοκλήρωση δεν μπορούσε να προκύψει χωρίς τους πολίτες και ότι αυτούς δεν μπορεί να τους νοστιμίσει κανένα από τα υλικά της ευρωπαϊκής κουζίνας.

Γι’ αυτό και η λεγόμενη κοινωνική Ευρώπη στη συνέχεια απέκτησε πράγματι σχήμα, υπήρξε μια αξιόλογη νομοθέτηση κοινωνικής προστασίας, όχι όμως σε επίπεδο συνθηκών, με εξαίρεση τον περιορισμένης εφαρμογής Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ε.Ε., αλλά σε επίπεδο κοινοτικών οδηγιών και κανονισμών.

Ολο αυτό βέβαια λειτούργησε μέχρι να αρχίσει η αντίστροφη πορεία αποδόμησης των κοινωνικών υποστυλωμάτων της Ε.Ε., όταν η ανταγωνιστικότητα, η νέα ευρωπαϊκή Grundnorm (Kelsen) όπως προσφυώς γράφτηκε, απέκτησε και συνταγματικά χαρακτηριστικά.

Οσο για τη δημοκρατία στην Ε.Ε., εκεί δεν υπάρχει απλώς έλλειμμα αλλά, ουσιαστικά, απουσία.

Ο Milton Friedman είχε δίκιο όταν προειδοποιούσε τους επιτελείς του κοινού νομίσματος, κατά τη δεκαετία του 1990, ότι το σχεδιαζόμενο νόμισμα δεν θα ενώσει αλλά θα διασπάσει την ευρωπαϊκή ήπειρο, γιατί με το κοινό νόμισμα δεν θα είναι πια δυνατή η εφαρμογή πολιτικών οικονομικής προσαρμογής διά της αλλαγής των νομισματικών ισοτιμιών.

Πολύ περισσότερο η Ε.Ε. δεν είναι «ένωση αξιών», όπως αυτάρεσκα αυτοαποκαλείται. Αυτός ο μύθος, μαζί με άλλους, κατέρρευσε υπό το βάρος της εγκληματικής διαχείρισης της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης από την ευρωπαϊκή οικονομική και πολιτική ελίτ.

Η Ε.Ε. έχει αλλεργία προς οτιδήποτε δημοκρατικό, όπως συνέβη στην περίπτωση του ελληνικού δημοψηφίσματος της 5.7.2015.

Το πόσο σέβονται τις αξίες φάνηκε και στη διαχείριση του προσφυγικού, όπου άλλοι ζητούν να πνίξουμε τους πρόσφυγες στο Αιγαίο και να μαντρώσουμε όσους σωθούν σε στρατόπεδα συγκέντρωσης, άλλοι βάφουν κόκκινες τις πόρτες των σπιτιών τους ή τους φορούν βραχιολάκια και άλλοι κατάσχουν τα χρήματα και τα τιμαλφή τους.

Στο μεταξύ, λεηλατούν τον πλούτο των χωρών, π.χ. με την οιονεί κατοχική αγοραπωλησία των 14 ελληνικών αεροδρομίων με τη Fraport.

Προβάλλει επιτακτικό το ερώτημα: Και τώρα τι κάνουμε; Θα επιχειρήσω μιαν απάντηση–πρόταση για συζήτηση σε επόμενο άρθρο μου.

*καθηγητής Εργατικού Δικαίου στη Νομική Σχολή του ΑΠΘ

 

ΑΠΟΨΕΙΣ
Γιατί το ΔΝΤ διογκώνει το έλλειμμα των συντάξεων;
Η μετάβαση ενός διανεμητικού συστήματος προκαθορισμένων παροχών τριμερούς χρηματοδότησης σε κεφαλαιοποιητικό σύστημα προκαθορισμένων εισφορών διμερούς χρηματοδότησης (εργαζόμενοι, εργοδότες), που επιδιώκει το...
Γιατί το ΔΝΤ διογκώνει το έλλειμμα των συντάξεων;
ΑΠΟΨΕΙΣ
Λάθη και αδιέξοδα στο ασφαλιστικό
Οι δανειστές θεωρούν (2014) λανθασμένα ότι ο πληθυσμός της χώρας μας θα μειωθεί σημαντικά την περίοδο 2015-2060, προσεγγίζοντας τα 8,6 εκατ. άτομα, λόγω της γήρανσης του πληθυσμού και της μετανάστευσης των...
Λάθη και αδιέξοδα στο ασφαλιστικό
ΑΠΟΨΕΙΣ
Πώς θα αντιστρέψουμε το ρεύμα;
Η Ελλάδα μετατράπηκε σε ιστορικό παράδειγμα εσωτερικευμένου οριενταλισμού, αυτά τα χρόνια. Αλλά το ζήτημα είναι να μην αφοπλιστεί ιδεολογικά η Αριστερά με αυτές τις ανούσιες φιλολογίες περί κανονικότητας....
Πώς θα αντιστρέψουμε το ρεύμα;
ΑΠΟΨΕΙΣ
Περί ασφαλιστικής μεταρρύθμισης
Η κρίση του ασφαλιστικού συστήματος αποτελεί κομμάτι της οικονομικής κρίσης και, αντίστροφα, η υπέρβαση της οικονομικής κρίσης προϋποθέτει τη ριζική αντιμετώπιση των διαχρονικών και των έκτακτων προβλημάτων...
Περί ασφαλιστικής μεταρρύθμισης
ΑΠΟΨΕΙΣ
Είναι οι ευέλικτες μορφές απασχόλησης η απάντηση στην ανεργία;
Οι ευέλικτες μορφές απασχόλησης (μπλοκάκι, εικονική εργολαβία, εργασία σε franchise, συμβάσεις ορισμένου χρόνου κ.λπ.) υπονομεύουν σταθερά τις εργασιακές σχέσεις, αυξάνουν αντί να μειώνουν τα ποσοστά ανεργίας...
Είναι οι ευέλικτες μορφές απασχόλησης η απάντηση στην ανεργία;
ΑΠΟΨΕΙΣ
Γενική Συνομοσπονδία Εργοδοτών Ελλάδας
Το 37ο Συνέδριο της ΓΣΕΕ θα διεξαχθεί σε ένα τουριστικό θέρετρο στην Καλαμάτα, μακριά από τους εργαζομένους και τα προβλήματά τους. Από αυτό οι εργαζόμενοι δεν έχουν να περιμένουν τίποτε θετικό για τη ζωή τους...
Γενική Συνομοσπονδία Εργοδοτών Ελλάδας

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας