Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Για τους ξεριζωμένους μαύρους «ανθρώπους» της Μάργκαρετ Γουώκερ

Για τους ξεριζωμένους μαύρους «ανθρώπους» της Μάργκαρετ Γουώκερ

  • A-
  • A+

Οι μαύροι άνθρωποι στις ΗΠΑ, ταξίδεψαν βόρεια, όχι μόνο για να ξεφύγουν από τη «γη της διαβολιάς», όπως αποκαλούσαν τον Αμερικάνικο Νότο, αλλά επειδή είχαν ακούσει ότι οι πόλεις του Βορρά ήταν γεμάτες ευκαιρίες που δεν μπορούσαν καν να φανταστούν ως κολίγοι στο Δέλτα, βρίσκοντας μια σταθερή εργασία ως οικιακοί βοηθοί σε σπίτια και ξενοδοχεία με σχεδόν τριπλάσια αμοιβή από εκείνη του Νότου, και ίσως αν ήταν τυχεροί μια θέση σε κάποιο εργοστάσιο του Βορρά, κυρίως του Σικάγου.

Το τμήμα της πόλης αυτής, όπου ζούσαν οι μαύροι (The South Side), είχε πολλές ονομασίες, όπως «Μαύρη Ζώνη» (Black Belt), ή γκέτο των μαύρων, αλλά οι αφροαμερικανοί διανοούμενοι το ονόμαζαν «Μαύρη Μητρόπολη» (Black Metropolis). Μέχρι το 1930, οι απλοί άνθρωποι την ονόμαζαν Μπρόνζβιλ (Bronzeville).

Αυτή η μεγάλη μετακίνηση μαύρων ανθρώπων με έκδηλη τη φιλοδοξία, αλλά κουβαλώντας και την απελπισία, άλλαξε τη μουσική, την ποίηση, τα πολιτιστικά πράγματα γενικώς και βεβαίως την πολιτική στο Σικάγο. Η λογοτεχνία κι οι τέχνες κάποια στιγμή άρχισαν να βγαίνουν έξω από το Μπρόνζβιλ, αρχίζοντας με τη Μάργκαρετ Γουώκερ (Margaret Walker, 1915-1998) και «τους ανθρώπους της» (For My People), το 1942:

Για τους απανταχού ανθρώπους μου που τραγουδούν τα τραγούδια της σκλαβιάς τους

  • επανειλημμένα: τα μοιρολόγια τους και τα ποιήματά τους και τα μπλουζ τους
  • και τις γιορτές τους, που κάνουν τις προσευχές τους βράδυ σ’ έναν
  • άγνωστο θεό, που λυγίζουν τα γόνατά τους ταπεινά σε μια
  • αόρατη εξουσία

Για τους ανθρώπους μου που δανείζουν τη δύναμή τους στα χρόνια, στα

  • περασμένα χρόνια και τα σημερινά χρόνια και ίσως τα χρόνια,
  • που θα σιδερώνουν ρούχα θα μαγειρεύουν τρίβουν ράβουν επιδιορθώνουν
  • σκαλίζουν οργώνουν σκάβουν κλαδεύουν μπαλώνουν
  • σέρνονται μπροστά ποτέ δεν κερδίζουν ποτέ δεν δρέπουν
  • τη γνώση και ποτέ δεν καταλαβαίνουν

Για τους συμπαίκτες μου στη λάσπη και τη σκόνη και την άμμο της Αλαμπάμα

  • Που παίζουν στις αυλές βαπτίζοντας και κηρύσσοντας και το γιατρό
  • και τη φυλακή και το στρατιώτη και το σχολείο και τη μαμά και το μαγείρεμα
  • και το θέατρο και τις συναυλίες και την αποθήκη και τα μαλλιά και
  • τη δεσποινίδα Choomby και την εταιρεία,

Για τη στενότητα των σαστισμένων χρόνων που πηγαίναμε στο σχολείο να μάθουμε

  • να γνωρίσουμε τους λόγους για τους οποίους και τις απαντήσεις και τους
  • ανθρώπους που και τους τόπους όπου και τις μέρες κατά τις οποίες, σε
  • μνήμη των πικρών ωρών, όταν ανακαλύψαμε πως
  • ήμασταν μαύροι και φτωχοί και μικροί και διαφορετικοί και κανείς δεν
  • νοιαζόταν και κανείς δεν αναρωτήθηκε και κανείς δεν είχε αντιληφθεί,

Για τα αγόρια και τα κορίτσια που μεγάλωσαν παρά όλα αυτά τα πράγματα να

  • γίνουν άντρες και γυναίκες, να γελούν και να χορεύουν και να τραγουδούν και
  • να παίζουν και να πίνουν το κρασί τους και τη θρησκεία και την επιτυχία, να
  • παντρεύονται τους δικούς τους και να κάνουν παιδιά κι ύστερα να πεθαίνουν
  • από φυματίωση και αναιμία και λιντσάρισμα

Για τους ανθρώπους μου που στριμώχνονται στη 47th Οδό στο Σικάγο και τη Λεωφόρο Λένοξ στη Νέα Υόρκη και την Οδό Rampart στη Νέα

  • Ορλεάνη, χαμένοι απόκληροι στερημένοι και ευτυχισμένοι
  • άνθρωποι που γεμίζουν τα καμπαρέ και τις ταβέρνες και των άλλων ανθρώπων
  • τις τσέπες και χρειάζονται το ψωμί και τα παπούτσια και το γάλα και τη
  • γη και το χρήμα και κάτι-κάτι που νάναι όλο δικό μας

Για τους ανθρώπους μου που περπατάν στα τυφλά σκορπίζοντας χαρά, χάνοντας χρόνο

  • που είναι τεμπέληδες, που κοιμούνται όταν πεινάνε, φωνάζουν όταν
  • ζορίζονται, που πίνουν όταν απελπίζονται, δεμένοι, και αλυσοδεμένοι
  • και μπερδεμένοι ανάμεσά μας από τα αθέατα πλάσματα
  • που δεσπόζουν πάνω μας σαν να τα ξέρουν όλα και γελούν

Για τους ανθρώπους μου που αδέξια και ψαχουλεύοντας και παραδέρνοντας

  • στο σκοτάδι των εκκλησιών και των σχολείων και των συλλόγων
  • και στις κοινωνίες, τις ενώσεις τα συμβούλια και τις επιτροπές και
  • τις συνελεύσεις, αναξιοπαθούντες και διαταραγμένοι και εξαπατημένοι και
  • καταβροχθισμένοι από τη δίψα του χρήματος που γίνονται βδέλλες στη λαχτάρα για δόξα,
  • εύκολα θηράματα της δύναμης του κράτους και τη μανία και την καινοτομία, από ψευδοπροφήτες και άγιους πιστούς

Για τους ανθρώπους μου που στέκονται επίμονα προσπαθώντας να διαμορφώσουν ένα καλύτερο τρόπο

  • από τη σύγχυση, από την υποκρισία και την παρεξήγηση,
  • που προσπαθούν να διαμορφώσουν έναν κόσμο που θα κρατήσει όλους τους ανθρώπους,
  • όλα τα πρόσωπα, όλους τους Αδάμ και τις Εύες και τις αμέτρητες γενιές τους,

Αφήστε να έρθει μια νέα γη. Ας γεννηθεί ένας άλλος κόσμος. Αφήστε μια

  • αιματηρή ειρήνη να γραφτεί στον ουρανό. Αφήστε μια δεύτερη
  • γενιά γεμάτη θάρρος να προχωρήσει, αφήστε ένα λαό
  • που αγαπά την ελευθερία να βλαστήσει. Αφήστε μια ομορφιά γεμάτη
  • επούλωση και την αντοχή του τελικού σφιξίματος να είναι ο παλμός
  • στα πνεύματά μας και στο αίμα μας. Αφήστε τα πολεμικά τραγούδια
  • να γραφτούν, αφήστε τα μοιρολόγια να εξαφανιστούν. Αφήστε μια φυλή ανθρώπων τώρα
  • να εμφανιστεί και να πάρει τον έλεγχο.

Η ευθύτητα, η αμεσότητα, και ο ρεαλισμός, είναι  αναμφίβολα προσόντα  σε κάθε νεαρό ποιητή, όπως ήταν η μαύρη ποιήτρια όταν έγραφε τα παραπάνω λόγια. Έτσι τουλάχιστον θα συμβούλευε κάποιος μεγαλύτερος ένα νεότερο συνάδελφό του.

Βεβαίως είναι σπάνιο να ανευρεθούν όλα αυτά  σε συνδυασμό με κάποια ελεγχόμενη ένταση συναισθημάτων και σύγχρονη γλώσσα που να εμπεριέχει κάτι από το κύμα της χειμαρρώδους ετούτης βιβλικής ποίησης. Η Μάργκαρετ Γουώκερ χρησιμοποίησε εκείνη τη γλώσσα που ερχόταν προς το μέρος της αβίαστα, ως μέρος της κληρονομιάς της.

Όταν εδώ  μιλά για τους δικούς της ανθρώπους η φωνή της αναμιγνύεται με τις φωνές των μαύρων  μεγαλύτερης ηλικίας, τις φωνές των Μεθοδιστών προγόνων της, τις φωνές των ιεροκηρύκων που κήρυξαν το Λόγο, και το σπουδαιότερο απ’ όλα, με όλες τις ανώνυμες φωνές εκείνων που έζησαν αλλά ξεχάστηκαν  μέσα στην απαράδεκτη  και επώδυνη δουλεία του αμερικάνικου Νότου, έχοντας βαθιά μέσα τους μια ελπίδα την οποία τελικά μετέτρεψαν σε δημώδη αέναη μουσική.

Είναι ένα ποίημα, μέσα στο οποίο κατοικοεδρεύει βαθύ συναίσθημα και αρκούντως παθιασμένος λόγος.  Αρκετά ποιήματά της είναι βουτηγμένα στη βροχή, κι από πάνω ο  ήλιος της ελπίδας να πέφτει στους ώμους των ανθρώπων της, που κατακλύζονται από την  πικρή αμφισβήτηση, με απαντήσεις που ακόμα δεν έχουν βρεθεί, με υπερηφάνεια, απογοήτευση και φυσικά την ανελέητη πραγματικότητα των ξεριζωμένων μαύρων, πανταχού παρούσα.

Η γραφή της είναι αληθινή, αβίαστη και συναισθηματικά φορτισμένη. Υπάρχει, όμως, μια βαθιά ειλικρίνεια τουλάχιστον σε ετούτο το ποίημα, μια ειλικρίνεια μερικές φορές ανησυχητική, γιατί είναι το τραγούδι του λαού της, που αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της κοινωνίας και τότε και σήμερα στην Αμερική. 

*Διευθυντής Χειρουργός Παν. Νοσ. Ηρακλείου 

ΑΠΟΨΕΙΣ
Η παράδοση και το πνεύμα της εποχής
Δεν είναι εύκολο να συλλάβεις την αλήθεια του καιρού σου, γιατί αυτή η αλήθεια διαρκώς χειραγωγείται. Αρκεί να σκεφτούμε τη γλώσσα των ιδεολογιών, που κυριάρχησε τις τελευταίες δεκαετίες, τη γλώσσα της...
Η παράδοση και το πνεύμα της εποχής
ΑΠΟΨΕΙΣ
Λογοτεχνικές βόλτες
Ξεκινώντας από τον Αριστοτέλη με την περιπατητική σχολή μέχρι τον Δάντη που έκανε τη βόλτα του με τον Βιργίλιο στον άλλο κόσμο, ο περίπατος είχε πάντα μια σημαντική θέση στη λογοτεχνία, και η βόλτα ήταν πάντα...
Λογοτεχνικές βόλτες
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η φάμπρικα δεν σταματά
Μετά τις δραματικές σκηνές βίας που παρακολουθήσαμε στη Μυτιλήνη προχθές, όπου «200 ακροδεξιοί, αφού έδειραν και απείλησαν μετανάστες, έφυγαν σαν κύριοι», δεν μπορώ πάρα να μη σκεφτώ πως στη θέση τους θα...
Η φάμπρικα δεν σταματά
ΑΠΟΨΕΙΣ
Μια εξομολόγηση… στο «Εντευκτήριο»
Ο Μάης του ’68 έβαλε θεμέλια στο «όνειρο» πολλών καταπιεσμένων ανθρώπων που ανέπνευσαν πιο ελεύθερα στους δρόμους. Πενήντα χρόνια μετά, η Ευρώπη φαίνεται να συστρέφεται στον εαυτό της. Δίνονται ακόμα μάχες για...
Μια εξομολόγηση… στο «Εντευκτήριο»
ΑΠΟΨΕΙΣ
Περιττές συζητήσεις για τη λογοτεχνία
Υπάρχουν εκείνοι που απαιτούν από τη λογοτεχνία μια «άποψη για τον κόσμο» ή ένα ηθικό μήνυμα∙ υπάρχουν εκείνοι που απαιτούν ένα μήνυμα, όχι ανοιχτά προπαγανδιστικό, όχι «ρητορικό», αλλά σιωπηρό ή «λυρικό»∙...
Περιττές συζητήσεις για τη λογοτεχνία
ΑΠΟΨΕΙΣ
Il Candelato...
Εμαθα τον θάνατο του Λουκά Θεοχαρόπουλου, παλιού στελέχους του Κέντρου Σοσιαλιστικών Μελετών και δοκιμιογράφου σε διάφορα περιοδικά λόγου και τέχνης, από την ποιήτρια Φλώρα Ορφανουδάκη. Σκέφτομαι τώρα πόσο οι...
Il Candelato...

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας