Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Επάνοδος του στείρου αρχηγικού δικομματισμού
EUROKINISSI

Επάνοδος του στείρου αρχηγικού δικομματισμού

  • A-
  • A+

Μετά τα όσα διαδραματίστηκαν την περίοδο από την παραίτηση του προέδρου της Ν.Δ., την προσωρινή προεδρία του κόμματος αυτού και την ανάδειξη του νέου προέδρου του στις 10.1.16, φαίνεται ότι εισερχόμαστε σε επάνοδο του αρχηγικού δικομματισμού, δηλαδή του «σκηνικού» που εγκαινιάστηκε μετά την ανάδειξη του ΠΑΣΟΚ σε αξιωματική αντιπολίτευση στις εκλογές του 1977.

Ενός «σκηνικού» στο οποίο κυριαρχούσαν οι στείρες αντιπαραθέσεις των προέδρων της Ν.Δ. και του ΠΑΣΟΚ. Η νέα κατάσταση άρχισε να διαμορφώνεται μετά την ανάδειξη του ΣΥΡΙΖΑ σε αξιωματική αντιπολίτευση στις εκλογές του 2012.

Τότε φάνηκε ότι ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ θα ήταν το δυνατό «χαρτί» του κόμματος αυτού για να πετύχει την παραπέρα αύξηση της επιρροής του στο εκλογικό σώμα. Πράγματι το κύριο βάρος της προεκλογικής περιόδου του Ιανουαρίου 2015, που οδήγησε στην «πρωτιά» του ΣΥΡΙΖΑ, έπεσε στους ώμους του προέδρου του κόμματος.

Στη διάρκεια του 8μήνου της πρώτης συγκυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ παρ’ όλο ότι –σε αντίθεση με τις προηγούμενες κυβερνήσεις– το υπουργικό συμβούλιο συνεδρίαζε συχνά, κυρίαρχο ήταν το πρόσωπο του πρωθυπουργού. Ταυτόχρονα συνεδρίαζαν και τα όργανα του ΣΥΡΙΖΑ, αλλά ο ρόλος του κόμματος στη διαμόρφωση της κυβερνητικής πολιτικής ήταν υποτυπώδης.

Την ατυχή, και επώδυνη για τη χώρα, απόφαση προκήρυξης δημοψηφίσματος την έλαβε ο πρωθυπουργός, και η «επιτυχία» του «όχι» οφείλεται αποκλειστικά σ’ αυτόν, όπως φάνηκε την περίοδο που προηγήθηκε της ημέρας διεξαγωγής του.

Μπροστά, όμως, στις ολέθριες συνέπειες που θα είχε η έξοδος της χώρας από την ευρωζώνη, αναγκάστηκε να υποταχθεί στους δανειστές και να υπογράψει το τρίτο Μνημόνιο.

Για την απόφασή του αυτή αμφισβητήθηκε από εκείνους που –με τελείως κοινοβουλευτικά αντιδεοντολογικό τρόπο– αποσχίστηκαν από το κόμμα και σχημάτισαν μέσα στη Βουλή τη Λαϊκή Ενότητα, αλλά, τελικά, κυριάρχησε και πάλι, και ο ΣΥΡΙΖΑ κέρδισε την «πρωτιά» και στις εκλογές του Σεπτεμβρίου και σχημάτισε τη δεύτερη κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝ.ΕΛΛ., με ένα, όμως, αποδυναμωμένο κόμμα, γεγονός που ενίσχυσε ακόμα περισσότερο τον αρχηγικό του χαρακτήρα.

Ο αρχηγικός χαρακτήρας του ΣΥΡΙΖΑ ενισχύεται από το γεγονός ότι η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝ.ΕΛΛ. είναι υποχρεωμένη, παρά τις όποιες αντιρρήσεις του κόμματος, να εφαρμόσει τις δεσμεύσεις της χώρας απέναντι στους δανειστές μας.

Δεν είναι, όμως, μόνο εξαιτίας του Μνημονίου ότι τις αποφάσεις τις παίρνει μόνος του ο πρωθυπουργός. Το ίδιο συμβαίνει και με αποφάσεις που απεμπολούν βασικές δεσμεύσεις του κόμματος, με χαρακτηριστικότερη εκείνη για την καθιέρωση της μιας και μοναδικής απλής αναλογικής (βλέπε σχετικά άρθρο μου στην «Εφημερίδα των Συντακτών» της 4.12.15).

Το «αντίπαλον δέος» για να διαμορφωθεί πλήρως το «σκηνικό» της συνέχισης του αρχηγικού δικομματισμού δεν υπήρχε μετά τις διαδοχικές ήττες της Ν.Δ., ενός αρχηγικού από την ίδρυσή του κόμματος. Η ανάδειξη του νέου προέδρου της και αρχηγού της αξιωματικής αντιπολίτευσης φαίνεται ότι ανέδειξε το έτερο σκέλος για τη συνέχιση του αρχηγικού δικομματισμού.

Πράγματι τόσο οι πρώτες δηλώσεις του προέδρου της Ν.Δ. όσο και οι απαντήσεις σ’ αυτές του πρωθυπουργού και προέδρου του ΣΥΡΙΖΑ πριν και μετά τη συνάντησή τους στις 19.1.16 θυμίζουν ανάλογες αντιπαραθέσεις των αρχηγών της Ν.Δ. και του ΠΑΣΟΚ, ιδιαίτερα τη δεκαετία του ’90 ανάμεσα στον ιδρυτή του ΠΑΣΟΚ και τον τότε πρόεδρο της Ν.Δ. (και πατέρα του νέου αρχηγού της).

Οι αντιπαραθέσεις των αρχηγών ΠΑΣΟΚ-Ν.Δ., μετά τα πρώτα έτη διακυβέρνησης της χώρας από το ΠΑΣΟΚ, ήταν στείρες. Είναι κοινός τόπος ότι το ΠΑΣΟΚ, ένα κόμμα που διακήρυσσε την «Αλλαγή», βαθμηδόν υιοθέτησε όλες τις βασικές επιλογές της Ν.Δ., δηλαδή έγινε ένα κόμμα όχι αλλαγής, αλλά της διαπλεκόμενης εναλλαγής για την εφαρμογή των ίδιων βασικά πολιτικών. Τελικά το ΠΑΣΟΚ αφομοίωσε πλήρως την πολιτική αυτή και συγκυβέρνησε με τη Ν.Δ. και είναι, φυσικά, παράδοξο να δηλώνει η σημερινή πρόεδρός του ότι το κόμμα της το «χωρίζει άβυσσος από τη Ν.Δ.».

Στείρες είναι και οι πρώτες αντιπαραθέσεις του νέου αρχηγού της Ν.Δ. και του πρωθυπουργού και προέδρου το ΣΥΡΙΖΑ, δεδομένου ότι τα κόμματά τους έχουν ψηφίσει το νέο και λίαν επαχθές τρίτο Μνημόνιο. Από την πλευρά του πρωθυπουργού είναι στείρα η αντιπαράθεση, δεδομένου ότι η κυβέρνησή του, αντίθετα με ό,τι πιστεύει ο ΣΥΡΙΖΑ, συμμορφώνεται πλήρως προς τις υποδείξεις των δανειστών. Είναι, δηλαδή, μία ακόμα μνημονιακή κυβέρνηση.

Το ίδιο, όμως, ισχύει (και μάλιστα περισσότερο) για τον νέο αρχηγό της Ν.Δ., δεδομένου ότι οι υποδείξεις αυτές ταυτίζονται με θέσεις του κόμματός του και τις δικές του, τις οποίες μάλιστα έκανε πράξη όταν ήταν υπουργός στη μνημονιακή κυβέρνηση Ν.Δ.-ΠΑΣΟΚ.

Η συνέχιση του «σκηνικού» του στείρου αρχηγικού δικομματισμού θα ενισχύσει την απογοήτευση του κόσμου από τα πολιτικά κόμματα και τους αρχηγούς τους και θα συμβάλει στο να ενταθεί το «κλίμα» παραίτησης που επικρατεί στο εκλογικό σώμα, ένα «κλίμα» δυσοίωνο για το μέλλον του τόπου.

* πρώην: αντιπροέδρος της Βουλής, υπουργός και καθηγητής της ΑΣΟΕΕ

ΑΠΟΨΕΙΣ
Προοδευτικοί πολίτες αναζητούν κομματική έκφραση
Η κρίση δημιούργησε στη χώρα έναν νέο διπολισμό που στερούνταν ξανά την ιδεολογική αναφορά. «Μνημόνιο» και «αντιμνημόνιο» θόλωσαν τις ιδεολογικές διαφορές και έφεραν στο προσκήνιο δύο νέα στρατόπεδα. Οι...
Προοδευτικοί πολίτες αναζητούν κομματική έκφραση
ΑΠΟΨΕΙΣ
Κυβερνήσαντες και κυβερνώντες αποποιούνται τις ευθύνες τους
Δυστυχώς, οι σημερινοί αρχηγοί της Ν.Δ. και (ουσιαστικά) του ΠΑΣΟΚ θέλουν να ξεχάσει ο λαός τις τεράστιες ευθύνες που έχουν τα κόμματά τους και οι προκάτοχοί τους την 35ετία 1974-2009, καθώς και οι ίδιοι τη...
Κυβερνήσαντες και κυβερνώντες αποποιούνται τις ευθύνες τους
ΑΠΟΨΕΙΣ
Υπάρχουν αρκετές καβάντζες για διλημματικού τύπου συναινέσεις
Βρισκόμαστε σε κάπως σχετικά προχωρημένο στάδιο της πρώτης «αριστερής διακυβέρνησης». Άρα, η ιστορική διάσταση του εγχειρήματος μεγαλώνει το ειδικό βάρος του. Μπορεί να μιλάμε για διαχειριστές των κυβερνητικών...
Υπάρχουν αρκετές καβάντζες για διλημματικού τύπου συναινέσεις
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ποιο είναι το κομματικό σύστημα της κρίσης;
Από τα πρώτα χρόνια της κρίσης έγινε αντιληπτό ότι ο παλιός δικομματισμός που εξέθρεψαν η Ν.Δ. και το ΠΑΣΟΚ είχε εξ ολοκλήρου καταρρεύσει. Αυτό που παραμένει ωστόσο ασαφές είναι ποιο κομματικό σύστημα ήρθε...
Ποιο είναι το κομματικό σύστημα της κρίσης;
ΑΠΟΨΕΙΣ
Αγνωστη η συγγνώμη στα κόμματα εξουσίας
Με τη συμπλήρωση ενός έτους διαχείρισης της εξουσίας από τη συγκυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ -ΑΝ.ΕΛΛ., οι κυβερνώντες έκαναν κάποιου είδους απολογισμό, ενώ οι πρώην κυβερνώντες Ν.Δ.-ΠΑΣΟΚ εξαπέλυσαν μύδρους εναντίον των...
Αγνωστη η συγγνώμη στα κόμματα εξουσίας
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η δύσκολη ισορροπία μεταξύ ρεαλισμού και αντίστασης
Ο συμβιβασμός στον οποίο οδηγήθηκε η κυβέρνηση Τσίπρα δικαιώνει τη μνημονιακή πολιτική των κυβερνήσεων Ν.Δ. και ΠΑΣΟΚ. Κι ακόμη, διακινεί θριαμβευτικά τον νέο μύθο, αυτόν του τέλους της διαχωριστικής γραμμής...
Η δύσκολη ισορροπία μεταξύ ρεαλισμού και αντίστασης

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας