• Αθήνα
    Ελαφρές νεφώσεις
    22°C 19.6°C / 24.0°C
    2 BF
    61%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    17°C 15.3°C / 18.3°C
    2 BF
    54%
  • Πάτρα
    Αυξημένες νεφώσεις
    22°C 21.0°C / 24.3°C
    4 BF
    72%
  • Ιωάννινα
    Αυξημένες νεφώσεις
    15°C 14.9°C / 18.1°C
    1 BF
    94%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αραιές νεφώσεις
    12°C 11.9°C / 11.9°C
    4 BF
    76%
  • Βέροια
    Αυξημένες νεφώσεις
    17°C 15.9°C / 17.1°C
    0 BF
    60%
  • Κοζάνη
    Αραιές νεφώσεις
    12°C 12.4°C / 15.0°C
    3 BF
    47%
  • Αγρίνιο
    Αυξημένες νεφώσεις
    20°C 19.6°C / 21.6°C
    1 BF
    78%
  • Ηράκλειο
    Αίθριος καιρός
    23°C 22.8°C / 23.8°C
    2 BF
    76%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    21°C 17.9°C / 20.9°C
    3 BF
    68%
  • Ερμούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    21°C 20.5°C / 22.9°C
    4 BF
    73%
  • Σκόπελος
    Αραιές νεφώσεις
    17°C 15.7°C / 16.7°C
    3 BF
    72%
  • Κεφαλονιά
    Αραιές νεφώσεις
    22°C 20.9°C / 21.9°C
    0 BF
    78%
  • Λάρισα
    Ασθενείς βροχοπτώσεις
    20°C 19.5°C / 19.9°C
    3 BF
    49%
  • Λαμία
    Αυξημένες νεφώσεις
    17°C 16.7°C / 19.5°C
    2 BF
    100%
  • Ρόδος
    Αίθριος καιρός
    24°C 23.8°C / 24.8°C
    2 BF
    48%
  • Χαλκίδα
    Αραιές νεφώσεις
    21°C 19.4°C / 24.2°C
    3 BF
    63%
  • Καβάλα
    Αραιές νεφώσεις
    13°C 12.7°C / 13.8°C
    2 BF
    79%
  • Κατερίνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    18°C 16.6°C / 18.3°C
    2 BF
    57%
  • Καστοριά
    Αυξημένες νεφώσεις
    13°C 12.8°C / 12.8°C
    2 BF
    58%

Αν δεν είναι και τόσο τυχερός, ένας πρόσφυγας επιβιώνει από το ταξίδι μόνο για να παγιδευτεί ακόμα περισσότερο σε ένα σύστημα που συνεχίζει να τον θεωρεί «παράνομο»

AP Photo/Santi Palacios

Στο ταξίδι ενός πρόσφυγα μόνο ο θάνατος δεν είναι παράνομος

  • A-
  • A+

Την περασμένη Τετάρτη, η αστυνομία κατάσχεσε πάνω από χίλια ψεύτικα σωσίβια σε ένα εργαστήριο στη Σμύρνη, στην Τουρκία, τα οποία είχαν κατασκευαστεί για τους πρόσφυγες που επιχειρούν να διασχίσουν το Αιγαίο.

Μία ημέρα πριν την επιχείριση, πάνω από 30 πρόσφυγες είχαν χάσει τις ζωές τους στη διαδρομή για τη Λέσβο και από τα πτώματα που ξεβράστηκαν στις τουρκικές ακτές διαπιστώθηκε ότι τα σωσίβιά τους ήταν πράγματι ψεύτικα και δεν τους προσέφεραν καμία προστασία.

Ακόμα πιο σοκαριστική ήταν η αποκάλυψη ότι στο εργαστήριο με τα ψεύτικα σωσίβια στη Σμύρνη εργάζονται δύο νεαρά κορίτσια από τη Συρία. Δηλαδή, χρησιμοποιήθηκαν πρόσφυγες για την παραγωγή «σωσιβίων θανάτου» για άλλους πρόσφυγες.

Το παράδοξο αυτό αποτελεί στην ουσία προϊόν ενός άλλου μεγαλύτερου παραδόξου που δημιουργήθηκε από το υπάρχον σύστημα, δηλαδή τον χαρακτηρισμό των προσφύγων που προσπαθούν να διασχίσουν τα σύνορα ως «παρανόμων», με αποτέλεσμα να είναι πολύ δύσκολο για αυτούς να λάβουν βοήθεια αλλά πολύ εύκολο να πέσουν θύματα εκμετάλλευσης. Και εξηγούμαι.

Πέρυσι, αδυνατώντας να ανεχτώ τους συνεχιζόμενους χιλιάδες θανάτους στο Αιγαίο και αναζητώντας, όπως πολλοί άλλοι, έναν τρόπο να σταματήσουν αυτοί οι θάνατοι, μου ήρθε μία εκπληκτική ιδέα (αφελώς πίστευα ότι ήταν εκπληκτική): Θα μαζεύαμε χρήματα και θα διανέμαμε δωρεάν σωσίβια στους πρόσφυγες στα παράλια της Τουρκίας, έτσι ώστε να ελαχιστοποιηθεί ο κίνδυνος θανάτου σε περίπτωση που βουλιάξει η βάρκα.

Η απάντηση που έλαβα ήταν άμεση. «Esra, αυτό δεν γίνεται, είναι παράνομο. Θα κατηγορηθείς για υποβοήθηση της παράνομης εμπορίας ανθρώπων».

Ναι, κανείς δεν μπορούσε να βοηθήσει ανοιχτά τους πρόσφυγες να περάσουν τα σύνορα με μεγαλύτερη ασφάλεια, καθώς η διάσχιση των συνόρων ήταν παράνομη.

Ένιωσα παγιδευμένη. «Μα τότε θα έπρεπε να υπάρχουν ασφαλείς διαδρομές για τους πρόσφυγες!». Έκλαψα.

Και τότε, συνειδητοποίησα την πραγματικότητα και το μεγαλύτερο αυτό παράδοξο της «παράνομης» διάσχισης των συνόρων από πρόσφυγες.

Πράγματι, ολόκληρο το σύστημα διαμορφώθηκε όχι για να τους βοηθά αλλά για να τους εκμεταλλεύεται.

Τα εργαστήρια «ψεύτικων σωσιβίων» είναι στην πραγματικότητα ένα μόνο κομμάτι της μεγαλύτερης αλυσίδας εκμετάλλευσης της δυστυχίας ενός πρόσφυγα, του συστήματος όπου οι άνθρωποι επωφελούνται από τη δυστυχία των άλλων. Το ταξίδι ενός πρόσφυγα μας δείχνει ουσιαστικά όλα όσα είναι στραβά σε αυτόν τον κόσμο.

Προς υπενθύμιση, πρόσφυγας είναι κάποιος που εξαναγκάζεται να φύγει από το σπίτι του, είτε για λόγους πολιτικούς είτε κοινωνικο-οικονομικούς είτε λόγω πολέμου.

Ερχόμαστε στο πρώτο δίλημμα: Οι άνθρωποι αυτοί δεν μπορούν να διεκδικήσουν το δικαίωμά τους να αναγνωριστούν ως πρόσφυγες, στην ουσία το δικαιώμά τους στη ζωή, χωρίς να διασχίσουν παράνομα τα σύνορα.

Και εν τέλει, το σύστημα που τους βάζει την ταμπέλα του «παράνομου» δημιουργεί ένα άλλο σύστημα με ένα μάτσο καιροσκόπους, που με τον ένα ή με τον άλλο τρόπο εκμεταλλεύονται τις άμεσες ανάγκες αυτών των προσφύγων και του ονείρου τους για μια αξιοπρεπή ζωή.

Δεν αναφέρομαι μόνο στο σύστημα των παράνομων διακινητών που χρεώνουν εξαιρετικά υψηλές τιμές για πλαστά ταξιδιωτικά έγγραφα ή για να βοηθήσουν έναν πρόσφυγα να διασχίσει μια χώρα με τα πόδια ή σε πλαστικές βάρκες χωρίς καμία εγγύηση για τη ζωή του.

Πρόκειται για κάτι ακόμα ευρύτερο που δείχνει το άσχημο πρόσωπο της ανθρωπότητας μέσω της πολιτικής δομής των κρατών και των συνόρων.

Κάποιοι από αυτούς τους καιροσκόπους φορούν στολές. Γι' αυτούς, οι πρόσφυγες είναι μία πιθανή πηγή δωροδοκίας ή, αν όχι, μπορούν να ικανοποιήσουν πάνω τους τη δίψα τους για βία.

Πολλοί άλλοι καιροσκόποι φορούν γραβάτες. Γι' αυτούς, οι πρόσφυγες αποτελούν φτηνά εργατικά χέρια.

Πράγματι, η έλλειψη νόμιμων εγγράφων ή/και η άμεση ανάγκη χρημάτων για να συνεχίσουν το ταξίδι τους προς τον τελικό τους προορισμό ή απλώς για να επιβιώσουν στον τρέχοντα τόπο διαμονής τους, τους καθιστούν τους ιδανικούς υποψήφιους για ανασφάλιστη εργασία πολλών ωρών υπό αντίξοες συνθήκες.

Για κάποιους άλλους, οι πρόσφυγες είναι άμεση πηγή εσόδων. Κατά τη διάρκεια του ταξιδιού τους, οι πρόσφυγες πρέπει να καταναλώσουν ορισμένα προϊόντα και τελικά αναπτύσσονται αποκλειστικά για αυτούς ξεχωριστές αγορές.

Το εργαστήριο με τα ψεύτικα σωσίβια στη Σμύρνη αποτελεί ένα παράδειγμα.

Πάρα πολλοί άλλοι καιροσκόποι φορούν κοστούμια. Γι' αυτούς, οι πρόσφυγες είναι πηγή φόβου – ενός φόβου που μπορούν να τον εκμεταλλευτούν για να αποκτήσουν πολιτικά ή/και οικονομικά οφέλη.

Κάποιοι επικεντρώνονται στο να κερδίσουν ψήφους παρουσιάζοντας τους πρόσφυγες σαν απειλή, άλλοι επιθυμούν να πετύχουν εισροή κεφαλαίων εκμεταλλευόμενοι το προσφυγικό και κάποιοι άλλοι υπόσχονται να τους κρατήσουν στο έδαφός τους ζητώντας από τη διεθνή κοινότητα να κάνει τα στραβά μάτια στα εγκλήματα που διαπράττονται στην επικράτειά τους.

Δημιουργείται έτσι ένας φαύλος κύκλος κλειστών συνόρων, παράνομης εμπορίας ανθρώπων και καιροσκόπων. Κάθε κομμάτι αυτού του κύκλου συνδέεται με το άλλο και όλα τροφοδοτούνται από τη δυστυχία των προσφύγων.

Ένας πρόσφυγας που οδεύει προς μια αξιοπρεπή ζωή παγιδεύεται μέσα εκεί, σε ένα σύστημα που του λέει «τώρα είσαι παράνομος, το ότι είσαι ανθρώπινο ον είναι δευτερεύον».

Κι έτσι, ένας πρόσφυγας που ρισκάρει τη ζωή του για να φτάσει στην Ευρώπη, αν είναι τυχερός, επιβιώνει από τα βουνά, την επικίνδυνη θάλασσα και το ατέλειωτο περπάτημα.

Αν είναι λίγο πιο τυχερός (ή τουλάχιστον κατάγεται από συγκεκριμένη χώρα ή εθνοτική ομάδα που είναι «αποδεκτή» τη συγκεκριμένη στιγμή), ίσως του δοθεί και άσυλο. Έτσι, το ταξίδι του τελειώνει και μπορεί πλέον να προσπαθήσει να φτιάξει μια πιο αξιοπρεπή ζωή.

Αν δεν είναι και τόσο τυχερός, επιβιώνει από το ταξίδι μόνο για να παγιδευτεί ακόμα περισσότερο σε ένα σύστημα που συνεχίζει να τον θεωρεί «παράνομο» και συνεχίζει να αγωνίζεται μέσα σε αυτόν τον φαύλο κύκλο των καιροσκόπων.

Ή ακόμα χειρότερα, η βάρκα του βυθίζεται στο Αιγαίο. Πνίγεται και ο φταίχτης μπορεί να είναι ένα κύμα ή οι φρουροί της Frontex που επαναπροωθούν τη βάρκα του ή το σωσίβιό του – δεν μπορεί να είναι σίγουρος.

Το σύστημα που υπονομεύει την ανθρώπινη φύση του και τον χαρακτηρίζει «παράνομο» μέσα στο επικίνδυνο πέλαγος, τώρα αποκαλεί το πτώμα του που ξεβράζεται στην ακροθαλασσιά μια «τραγωδία».

Κι έτσι, όλοι εμείς παρακολουθούμε την τραγωδία, με τους πραγματικούς δολοφόνους να κρύβονται πίσω από τα κλειστά σύνορα, γνωρίζοντας ότι στο ταξίδι αυτού του πρόσφυγα μόνο ο θάνατος δεν θεωρείται παράνομος.

Και αυτό το επονομαζόμενο «παράνομο στάτους» είναι που του κοστίζει τη ζωή.   

*Η Esra Dogan είναι φοιτήτρια στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών.

Μετάφραση: Βάλια Παπακώστα

 

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΑΠΟΨΕΙΣ
Στη μνήμη του μικρού Asta-Πέτρου
Μοναδική προτεραιότητα για τους μη κερδοσκοπικούς οργανισμού να είναι η προστασία των προσφύγων και η διασφάλιση όλων των δικαιωμάτων τους.
Στη μνήμη του μικρού Asta-Πέτρου
ΑΠΟΨΕΙΣ
Στο «προσφυγοθανείο» του τότε, ένα μνημείο «γέφυρα» ανάμεσα στην παλιά και τη νέα προσφυγιά
Στην «προσφυγομάνα» Καλαμαριά εκλέχθηκε νέα δημοτική αρχή, προσκείμενη στη Ν.Δ., που ξέχασε να γιορτάσει την επέτειο του Μπλόκου της Καλαμαριάς και προσπέρασε την ιστορική ημερομηνία της.
Στο «προσφυγοθανείο» του τότε, ένα μνημείο «γέφυρα» ανάμεσα στην παλιά και τη νέα προσφυγιά
ΑΠΟΨΕΙΣ
Οι θάνατοι προσφύγων «δεν πουλάνε»
Δεν είναι όλοι θεατές σ’ αυτό το έργο της πραγματικής ζωής. Κάποιοι –και εννοώ τους ανώνυμους– κάνουν κάτι, κι εδώ ακόμα και το λίγο μετράει. Κάποιοι άλλοι απλώς ανεμίζουμε το λάβαρο της δικής μας ευαισθησίας....
Οι θάνατοι προσφύγων «δεν πουλάνε»
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η φρίκη έξω και μέσα μας…
«Περαστικοί φώναζαν “πήδα” προτού ο έφηβος μετανάστης πηδήξει από τον πέμπτο όροφο του συγκροτήματος κατοικιών στην πόλη της ανατολικής Γερμανίας με αποτέλεσμα να σκοτωθεί, δήλωσε ο δήμαρχος της πόλης. Από τα...
Η φρίκη έξω και μέσα μας…
ΑΠΟΨΕΙΣ
Αριθμός Πρωτοκόλλου
Μέσα στον ορυμαγδό των οπτικών παραστάσεων του διαδικτύου βρέθηκε προσφάτως μια φωτογραφία που πραγματικά με σόκαρε. Γύρω γύρω σε δεύτερο πλάνο τάφοι αδιευκρίνιστοι. Σε πρώτο πλάνο οι τάφοι δύο βρεφών. Στις...
Αριθμός Πρωτοκόλλου
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ενας χρόνος από τον θάνατό του
Πάει ένας χρόνος τώρα από τότε που έφυγε από κοντά μας ο αείμνηστος και αξεπέραστος φίλος και σύντροφος, ο αγαπημένος δημοσιογράφος Γιώργος Δελαστίκ.
Ενας χρόνος από τον θάνατό του

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας