Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
  • Αθήνα
    Ελαφρές νεφώσεις
    15°C 13.3°C / 16.1°C
    2 BF
    77%
  • Θεσσαλονίκη
    Σποραδικές νεφώσεις
    13°C 12.2°C / 13.9°C
    2 BF
    88%
  • Πάτρα
    Αραιές νεφώσεις
    12°C 8.9°C / 14.4°C
    2 BF
    87%
  • Ιωάννινα
    Αυξημένες νεφώσεις
    9°C 6.7°C / 10.0°C
    1 BF
    81%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αυξημένες νεφώσεις
    12°C 12.0°C / 12.0°C
    4 BF
    82%
  • Βέροια
    Αραιές νεφώσεις
    13°C 12.2°C / 12.8°C
    0 BF
    93%
  • Κοζάνη
    Ασθενής ομίχλη
    9°C 9.0°C / 9.0°C
    0 BF
    93%
  • Αγρίνιο
    Αραιές νεφώσεις
    11°C 6.7°C / 14.4°C
    2 BF
    87%
  • Ηράκλειο
    Σποραδικές νεφώσεις
    17°C 16.1°C / 17.2°C
    3 BF
    82%
  • Μυτιλήνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    18°C 18.0°C / 18.0°C
    4 BF
    77%
  • Ερμούπολη
    Σποραδικές νεφώσεις
    15°C 15.0°C / 16.1°C
    3 BF
    94%
  • Σκόπελος
    Αραιές νεφώσεις
    11°C 10.6°C / 10.6°C
    2 BF
    97%
  • Κεφαλονιά
    Σποραδικές νεφώσεις
    11°C 11.0°C / 11.0°C
    2 BF
    93%
  • Λάρισα
    Ασθενής ομίχλη
    12°C 12.0°C / 12.2°C
    0 BF
    94%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    13°C 12.8°C / 13.3°C
    1 BF
    83%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    21°C 21.1°C / 22.0°C
    2 BF
    43%
  • Χαλκίδα
    Ελαφρές νεφώσεις
    12°C 12.0°C / 13.3°C
    1 BF
    87%
  • Καβάλα
    Αραιές νεφώσεις
    12°C 12.0°C / 12.2°C
    2 BF
    87%
  • Κατερίνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    13°C 12.2°C / 12.8°C
    1 BF
    100%
  • Καστοριά
    Ασθενής ομίχλη
    9°C 9.0°C / 9.0°C
    0 BF
    93%
Ο ατελής άνθρωπος

Ο ατελής άνθρωπος

  • A-
  • A+
Ακολουθήστε μας στο Google news

Ο τεχνόκοσμος είναι εδώ, ήδη εγκατεστημένος, δεν είναι ταινία επιστημονικής φαντασίας ή μυθοπλασία, όπως ο μύθος του Δαίδαλου και του Ικαρου, τα φτερά των οποίων ήταν μια πρώιμη συνάρθρωση ανθρώπου και μηχανής, ή σαν αυτόν του χάλκινου γίγαντα Τάλω, ενός αρχαϊκού ρομπότ στην υπηρεσία του βασιλιά Μίνωα που φύλαγε την Κρήτη από τους εισβολείς. Ο τεχνοκόσμος είναι εδώ σαν τον ήρωα του Μαξ Μπάρι στο μυθιστόρημά του «Ο άνθρωπος μηχανή», όπου ο κεντρικός ήρωας, ένας τεχνολόγος μηχανικός, που χάνει το πόδι του σε ατύχημα, κατορθώνει να κατασκευάσει ένα τεχνητό πόδι καλύτερο από το προσθετικό αλλά και από το φυσικό του πόδι. Χωρίς να το πολυσκεφτεί ακρωτηριάζει το υγιές του πόδι αντικαθιστώντας κι αυτό με ένα μηχανικό…

Ο τεχνολογικός μεσσιανισμός είναι η νέα θρησκεία του ατελούς ανθρώπου που θα μας επιτρέψει, καταργώντας το γενετικό παιχνίδι της τύχης, να προγραμματίζουμε τα επιθυμητά χαρακτηριστικά, να εμφυτεύουμε γονίδια ευφυΐας ή κατά της γήρανσης, να μετατραπούμε σε έναν άνθρωπο μηχανή, μέσω της επικοινωνίας ενός βιολογικού οργανισμού, του ανθρώπινου εγκεφάλου, με έναν υπολογιστή, της ενσωμάτωσης τεχνητών μελών και νανομηχανών στο ανθρώπινο σώμα (Σ. Μανουσέλης).

Γιατί πρέπει να εναντιωθούμε σ’ αυτό το τεχνοφασιστικό μέλλον; Ας πάρουμε το παράδειγμα της γενετικής ενίσχυσης. Κατ’ αρχάς πρέπει να διαχωρίσουμε ορισμένες, όχι όλες, πλευρές της γενετικής μηχανικής που επιδιώκουν τη βελτίωση της υγείας απ’ αυτές που επιδιώκουν την αισθητική τελειοποίηση ή την ενίσχυση προσόντων και χαρακτηριστικών, που είναι αποτέλεσμα των εταιρειών ευγονικής, των σχεδιαστών γονέων και της βούλησής μας για κυριαρχία στον ανταγωνισμό με τους άλλους.

Οι γενετικές ενισχύσεις, όπως η ενίσχυση μυών, μνήμης, ύψους ή η επιλογή φύλου δεν είναι απευκταίες επειδή δεν υπάρχει ισότιμη πρόσβαση σ’ αυτές λόγω εισοδηματικών ανισοτήτων, αλλά γιατί επανασχεδιάζουν το σώμα και τη νόησή μας και μέσω αυτού του επανασχεδιασμού ενισχύουν τη βούληση για δύναμη, την ορμή για ανταγωνισμό και κυριαρχία. Οι ικανότητες των ανθρώπων είναι χαρίσματα όπως και η ίδια η ζωή· δεν είναι αποκλειστικό δικό μας δημιούργημα.

Η ζωή είναι ένα δώρο και εμείς ατελή όντα. Οπως επισημαίνει ο Μ. Σαντέλ «εκτιμούμε τα παιδιά ως δώρα, τα αποδεχόμαστε όπως έρχονται, όχι ως αντικείμενα του σχεδιασμού μας, των φιλοδοξιών μας… Το πρόβλημα είναι η ύβρις των γονέων που σχεδιάζουν και πατρονάρουν, στη ροπή τους να κυριαρχήσουν πάνω στο μυστήριο της γέννησης». Το ότι λοιπόν είμαστε ατελή όντα είναι δώρο και γι’ αυτό δεν χρειάζεται να χρησιμοποιήσουμε τη γενετική μηχανική για να ισιώσουμε την ανθρώπινη φύση, αλλά να δημιουργήσουμε τις προϋποθέσεις για μια ζωή με αλληλεγγύη και αξιοπρέπεια, χωρίς την ύβριν της κυριαρχίας, πιο φιλόξενη στα χαρίσματά μας.

Σήμερα απαιτείται μια πράξη ριζικής ανατροπής του τεχνολογικού μεσαίωνα. Θα οδηγηθούμε σε μια κοινωνία που θα επιλέξει την τεχνολογική στασιμότητα, την τεχνολογική αποανάπτυξη, π.χ. απαγόρευση της αναπαραγωγικής κλωνοποίησης ανθρώπων, της επιλογής φύλου, της ενίσχυσης μνήμης κ.λπ., είτε οι εραστές της προόδου θα μας μετατρέψουν σε ψηφιακά αποτυπώματα και μετανθρώπους.

 

* Καθηγητής Οικονομικών στο ΤΕΙ Ηπείρου, συγγραφέας

 

ΑΠΟΨΕΙΣ
Το μέλλον της εργασίας ή το τέλος της*
Η 4η Βιομηχανική Επανάσταση δημιουργεί τις προϋποθέσεις για την απομείωση της ανάγκης για ανθρώπινη εργασία, πολλαπλασιάζοντας παράλληλα τον παραγόμενο πλούτο.
Το μέλλον της εργασίας ή το τέλος της*
ΑΠΟΨΕΙΣ
Το μέλλον δεν μπορεί να περιμένει
Τα σημερινά αδιέξοδα σε όλες τις πτυχές του κοινωνικού γίγνεσθαι απαιτούν την απόρριψη των ξεπερασμένων και αναποτελεσματικών πρακτικών σχεδιασμού πολιτικής.
Το μέλλον δεν μπορεί να περιμένει
ΑΠΟΨΕΙΣ
Οι δισεκατομμυριούχοι κι εμείς
Εχουν όλοι απώλειες ή υπάρχουν κατηγορίες ανθρώπων που τρίβουν τα χέρια τους γιατί η οικονομική κρίση, που ξεκίνησε πριν από την πανδημία αλλά επιταχύνθηκε μετά, αυτούς τους ευνόησε;
Οι δισεκατομμυριούχοι κι εμείς
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ιδέες ιδιωτών
Δημόσια έργα κατόπιν... παραγγελίας συζήτησε χθες το υπουργικό συμβούλιο με εισήγηση του υπουργού Υποδομών Κώστα Καραμανλή. Πρόκειται για το μοντέλο «Πρότυπες προτάσεις» (προτάσεις καινοτομίας) που, σύμφωνα με...
Ιδέες ιδιωτών
ΑΠΟΨΕΙΣ
Υπάρχει, άραγε, η δυνατότητα για μία ισορροπημένη πρόοδο;
Κάθε καινούριος ανθρωπολογικός βηματισμός κουβαλάει τις ήττες, τα στίγματα, τις αδιαφορίες, τις απληστίες, τις αναποτελεσματικότητες, τα λάθη και τις ραθυμίες του χτες.
Υπάρχει, άραγε, η δυνατότητα για μία ισορροπημένη πρόοδο;
ΑΠΟΨΕΙΣ
Συνδικάτα και ψηφιακή εποχή
Σε συνθήκες νεοφιλελευθερισμού, οι ψηφιακές τεχνολογίες όχι μόνο δεν δίνουν ελπιδοφόρες προοπτικές, αλλά εντείνουν το «δυστοπικό μέλλον» της μισθωτής εργασίας και σε μεγάλο βαθμό του ίδιου του συστήματος.
Συνδικάτα και ψηφιακή εποχή

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας