Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Οι όροι και τα όρια της συναίνεσης
EUROKINISSI/ΘΑΝΑΣΗΣ ΚΑΛΛΙΑΡΑΣ

Οι όροι και τα όρια της συναίνεσης

  • A-
  • A+

H εικόνα που έδωσαν προς τα έξω τα κόμματα, στην πρόσφατη τραυματική θεσμική εμπειρία της Σύσκεψης των Αρχηγών, είναι νομίζω αντιστρόφως ανάλογη από αυτήν που αναμένουν οι πολίτες, τόσο για να επιτευχθεί η έξοδος από την κρίση όσο και για να αποκατασταθεί η αξιοπιστία του πολιτικού συστήματος.

Οι ευθύνες, δυστυχώς, βαρύνουν τόσο τον κυβερνητικό ΣΥΡΙΖΑ (για τους ΑΝ.ΕΛΛ. η συζήτηση δεν έχει νόημα…) όσο και τα κόμματα της αντιπολίτευσης. Ειδικότερα:

Ο ΣΥΡΙΖΑ πρέπει να αποφασίσει, επιτέλους, να προχωρήσει σε ειλικρινείς, ουσιαστικές πρωτοβουλίες διαλόγου, αφ’ ενός μεν υιοθετώντας ένα περισσότερο συναινετικό και λιγότερο καταγγελτικό ύφος, αφ’ ετέρου δε προβαίνοντας σε γενναία αυτοκριτική (αντί των μισόλογων) για τα σοβαρότατα λάθη και τις κάκιστες επιλογές προσώπων, τόσο κατά την περίοδο της αντιπολίτευσης όσο και στην έως τώρα κυβερνητική του θητεία.

Αλλά και τα κόμματα της αντιπολίτευσης που συμμετείχαν στη σύσκεψη (Ν.Δ., Συμπαράταξη και Ποτάμι), πρέπει κάποια στιγμή να παύσουν να στρουθοκαμηλίζουν, συνειδητοποιώντας αφ’ ενός μεν ότι οι πολιτικοί συσχετισμοί στη χώρα έχουν αλλάξει, ο ρόλος του ΣΥΡΙΖΑ είναι καθοριστικός για τις μελλοντικές της εξελίξεις και ο πολιτικός στίβος δεν είναι απλώς μια ευκαιρία να βγάλουν τα πολιτικά απωθημένα τους, αφ’ ετέρου δε ότι οι επανειλημμένες αποδοκιμασίες τους στις εκλογές οφείλονται προεχόντως στις δικές τους προβληματικές επιλογές, στα δικά τους λάθη και στις δικές τους τραγικές αδυναμίες, που δεν αφήνουν περιθώρια ούτε για πολιτικές ούτε για προσωπικές «δικαιώσεις».

Με άλλα λόγια, το κομματικό σύστημα, αν θέλει να αποκαταστήσει μια στοιχειώδη σοβαρότητα και αξιοπιστία, πρέπει πρώτον μεν να ανασκουμπωθεί αυτοκριτικά, αντί να επιδίδεται, ένθεν κακείθεν, σε πολιτικούς λεονταρισμούς και εύκολους δημαγωγικούς εντυπωσιασμούς («κόκκινες γραμμές» κττ) και δεύτερον να τερματίσει την εμπόλεμη κατάσταση, με «μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης και συνδιαλλαγής», προκειμένου να διαμορφωθεί ένα κλίμα οργανωμένου και συνεχούς διαλόγου για όλα τα μείζονα ζητήματα.

Ωστόσο, για τον διάλογο αυτόν απαιτούνται ορισμένες βασικές διευκρινίσεις:

  • α. Ο διάλογος δεν πρέπει να αποβλέπει σε μια ισοπεδωτική και άνευ ετέρου συναίνεση, με την εγκατάλειψη των βασικών ιδεολογικοπολιτικών προταγμάτων του κάθε κόμματος. Πολλώ δε μάλλον δεν πρέπει να συνδέεται εξ ορισμού σε μια εξαναγκασμένη συμμετοχή όλων των κομμάτων σε οικουμενικά κυβερνητικά σχήματα.
    Με άλλα λόγια, το κύριο ζητούμενο δεν είναι να εγκαταλείψουν τα κόμματα το ιδιαίτερο και διακριτό ιδεολογικό τους φορτίο, αλλά να επιτευχθεί ένα μίνιμουμ συμφωνίας σε επιλογές μείζονος εθνικής σημασίας.

Από εκεί και πέρα, το αν προκύψουν και ευρύτερες πολιτικές συγκλίσεις, δεν πρέπει να εξαρτάται από έξωθεν υποδείξεις ή από εκβιαστικά διλήμματα, αλλά από την ωριμότητα, την υπευθυνότητα και το ουσιαστικό βάθος του διαλόγου, από τον οποίο πράγματι μπορεί -και πρέπει, εν όψει των δύσκολων συνθηκών της χώρας- να προκύψει μια άλλη κυβερνητική προοπτική, είτε με τη σύμπηξη ενός ευρύτερου προοδευτικού συνασπισμού (τον οποίο κακώς αποκλείουν εξ ορισμού η Συμπαράταξη και το Ποτάμι) είτε, για κάποιο διάστημα, με τη συγκρότηση ενός ακόμη ευρύτερου φιλοευρωπαϊκού σχήματος, που θα περιλαμβάνει πλέον, όταν επιτέλους εκλέξει αρχηγό…, και τη Ν.Δ. (όχι, όμως, σε αμφότερες τις εκδοχές, τους ανεκδιήγητους και βαθύτατα ευρωσκεπτικιστές -πλην αρχολίπαρους- ΑΝ.ΕΛΛ.).

  • β. Η συνταγματική αναθεώρηση πρέπει ασφαλώς να ενταχθεί στην αρχική ατζέντα αυτού του διαλόγου, αλλά χωρίς ψευδαισθήσεις ή/και παραπλανητικές προσδοκίες.
    Οι όποιες αλλαγές, είτε αυτές που φαίνεται να έχουν ωριμάσει στη συνείδηση του πολιτικού κόσμου είτε αυτές που εξακολουθούν να είναι αμφιλεγόμενες, πρέπει να αποτελέσουν καταστάλαγμα μιας οργανωμένης, συστηματικής και ειλικρινούς συζήτησης, προκειμένου αφ’ ενός μεν να τεθούν στις σωστές διαστάσεις τους, αφ’ ετέρου δε να σηματοδοτήσουν μια συνολικότερη αλλαγή παραδείγματος για το πολιτικό μας σύστημα, που είναι από καιρό αναγκαία για να μπορέσει να αντιστοιχηθεί με τις προκλήσεις των καιρών.

Ιδιαίτερη σημασία, πάντως, ως προς την οικοδόμηση εμπιστοσύνης και σε αυτό το επίπεδο, έχουν κάποιες επείγουσες αλλαγές, που δεν χρειάζονται μεν συνταγματική αναθεώρηση αλλά μπορούν να αλλάξουν ριζικά το κλίμα. Τέτοιες αλλαγές είναι, ιδίως, πρώτον η αλλαγή του εκλογικού συστήματος (που είναι μείζονος σημασίας για τον εκδημοκρατισμό και τον εξορθολογισμό του πολιτικού συστήματος, αλλά πρέπει να μείνει έξω από το Σύνταγμα), και δεύτερον μια γενναία διοικητική μεταρρύθμιση, στην προοπτική, επιτέλους, της καθιέρωσης επιτελικής διοίκησης, με ριζική αποκέντρωση του μεγαλύτερου μέρους των αρμοδιοτήτων των υπουργείων αλλά και με πλήρη αναδιάταξη του διοικητικού και αυτοδιοικητικού συστήματος (αναλυτικές προτάσεις μου, για αμφότερες τις αλλαγές, έχουν ήδη διατυπωθεί στις φιλόξενες στήλες αυτής της εφημερίδας).

  • γ. Αν πράγματι η κυβέρνηση και τα κόμματα αποφασίσουν να εργαστούν ειλικρινά προς την κατεύθυνση της διαμόρφωσης ενός κλίματος απροκατάληπτου διαλόγου, συνδιαλλαγής και συναίνεσης, για τα μείζονα πολιτικά ζητήματα, επιβάλλεται να αξιοποιήσουν, χωρίς δεύτερες σκέψεις και τακτικισμούς, τις καλές υπηρεσίες του Προέδρου της Δημοκρατίας, στον οποίο πρέπει αναμφίβολα να αναγνωριστούν τα ιδιαίτερα θετικά δείγματα γραφής που έδωσε, τόσο για την αποτροπή του Grexit όσο και για την επίτευξη των ευρύτερων δυνατών συγκλίσεων (για τις οποίες, μάλιστα, έχει δηλώσει επανειλημμένα ότι θα εξαντλήσει όλα τα όρια των αρμοδιοτήτων του).

Αρκεί βέβαια οι όποιες πρωτοβουλίες ζητηθούν από τον Πρόεδρο να είναι αλλά και να φαίνονται πολιτικά ουδέτερες, ώστε να παραμείνει στο πολιτικά απυρόβλητο, διότι μόνον έτσι μπορεί να διαδραματίσει τον εποικοδομητικό και μετριαστικό ρόλο που είναι συμβατός με τις ρυθμιστικές αρμοδιότητές του.

* καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου στο Πανεπιστήμιο Αθηνών

   

ΑΠΟΨΕΙΣ
Κυβερνήσαντες και κυβερνώντες αποποιούνται τις ευθύνες τους
Δυστυχώς, οι σημερινοί αρχηγοί της Ν.Δ. και (ουσιαστικά) του ΠΑΣΟΚ θέλουν να ξεχάσει ο λαός τις τεράστιες ευθύνες που έχουν τα κόμματά τους και οι προκάτοχοί τους την 35ετία 1974-2009, καθώς και οι ίδιοι τη...
Κυβερνήσαντες και κυβερνώντες αποποιούνται τις ευθύνες τους
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η τσιρλιάρα κίσσα
Οπως θα θυμάστε, ο ΣΥΡΙΖΑ ισχυριζόταν ότι όποιος δηλώσει αντίθετος στις προηγούμενες κυβερνήσεις για οποιονδήποτε λόγο είναι καλός και «δικός μας». Ηταν τότε που μάζευαν ψήφους· αν είσαι κατά των μνημονίων,...
Η τσιρλιάρα κίσσα
ΑΠΟΨΕΙΣ
Οταν η νεοδημοκρατική κριτική αποκλίνει από την πραγματικότητα
ΑΡΘΡΟ του υπουργού Οικονομίας και Ανάπτυξης: Επειδή ορθώς η Ν.Δ. επικεντρώνεται στις επιχειρηματικές επενδύσεις, αξίζει να της υπενθυμίσουμε πως το ποσοστό επένδυσης (λόγος επενδύσεων παγίου κεφαλαίου προς...
Οταν η νεοδημοκρατική κριτική αποκλίνει από την πραγματικότητα
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ο ΣΥΡΙΖΑ ως κυβέρνηση και το κράτος
Από πολλές πλευρές τονίζεται ότι ο ΣΥΡΙΖΑ ως κυβέρνηση έχει υποχρεωθεί να προσαρμοσθεί στις πολιτικές συνθήκες όπως διαμορφώθηκαν από το καθεστώς των τεχνοκρατικών «μνημονίων». Επακόλουθο αυτής της πολιτικής...
Ο ΣΥΡΙΖΑ ως κυβέρνηση και το κράτος
ΑΠΟΨΕΙΣ
Tα πολλαπλά πρόσωπα του ΣΥΡΙΖΑ
Τι συμβαίνει με τον ΣΥΡΙΖΑ, δύο χρόνια μετά την εκλογική επιτυχία του; Υποστηρίζω ότι ο ΣΥΡΙΖΑ δεν έχει ενιαία ταυτότητα ούτε ομοιογενή φυσιογνωμία, αλλά έχει αποκτήσει πολλαπλά πρόσωπα, τα οποία...
Tα πολλαπλά πρόσωπα του ΣΥΡΙΖΑ
ΑΠΟΨΕΙΣ
Το δις εξαμαρτείν τ’ αυτόν ουκ ανδρός σοφού
​Ο τίτλος του άρθρου είναι ένα από τα πολύ γνωστά γνωμικά που περιλαμβάνονται στο έργο του Μενάνδρου «Μενάνδρου γνώμαι μονόστιχοι». Το γνωμικό ισχύει στα όσα ζήσαμε τον Δεκέμβριο του 2016 και στο διάστημα...
Το δις εξαμαρτείν τ’ αυτόν ουκ ανδρός σοφού

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας