• Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    20°C 17.5°C / 22.5°C
    1 BF
    74%
  • Θεσσαλονίκη
    Αίθριος καιρός
    20°C 16.6°C / 21.9°C
    3 BF
    61%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    19°C 16.5°C / 18.8°C
    0 BF
    84%
  • Ιωάννινα
    Αραιές νεφώσεις
    16°C 13.9°C / 16.1°C
    1 BF
    89%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    18°C 17.9°C / 17.9°C
    1 BF
    94%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    20°C 16.0°C / 19.9°C
    1 BF
    63%
  • Κοζάνη
    Αίθριος καιρός
    12°C 10.9°C / 16.2°C
    2 BF
    71%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    18°C 18.0°C / 18.0°C
    1 BF
    88%
  • Ηράκλειο
    Ελαφρές νεφώσεις
    23°C 22.7°C / 23.0°C
    0 BF
    94%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    22°C 20.1°C / 21.9°C
    1 BF
    78%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    23°C 23.4°C / 23.8°C
    0 BF
    83%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    21°C 20.7°C / 21.8°C
    2 BF
    73%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    21°C 21.4°C / 21.4°C
    2 BF
    78%
  • Λάρισα
    Ελαφρές νεφώσεις
    14°C 13.9°C / 17.3°C
    0 BF
    77%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    20°C 15.5°C / 20.5°C
    0 BF
    61%
  • Ρόδος
    Σποραδικές νεφώσεις
    25°C 24.8°C / 24.8°C
    2 BF
    88%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    18°C 16.8°C / 22.1°C
    2 BF
    72%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    20°C 17.3°C / 20.5°C
    2 BF
    81%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    18°C 16.7°C / 23.9°C
    2 BF
    82%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    11°C 11.3°C / 11.3°C
    1 BF
    91%

Η ιδιωτικοποίηση της παρθένας φύσης του μεγαλύτερου πνεύμονα του πλανήτη, του Αμαζονίου, αποτελεί έναν από τους κρίκους της γιγαντιαίας επιχείρησης για την ιδιωτικοποίηση του κόσμου

Τα κοινά αγαθά: η νέα εποχή των περιφράξεων

  • A-
  • A+

Οι Ινδιάνοι Καγιαπό, που ζουν στα παρθένα δάση της κοιλάδας της βροχής του Αμαζονίου, χρόνια τώρα αντιστέκονται στην αρπαγή της γης τους από τους μεγαλοκτηνοτρόφους, τις βιομηχανίες καουτσούκ, τις εταιρείες ξύλου και τις μεταλλευτικές επιχειρήσεις.

Τα τελευταία χρόνια, παρ’ όλες τις προσπάθειες για την εξαγορά της σιωπής τους από την κατασκευάστρια κοινοπραξία eletrobras, παλεύουν ενάντια σε ένα καταστροφικό φράγμα που θα αφανίσει τη γη τους.

Η ιδιωτικοποίηση της παρθένας φύσης του μεγαλύτερου πνεύμονα του πλανήτη, του Αμαζονίου, αποτελεί έναν από τους κρίκους της γιγαντιαίας επιχείρησης για την ιδιωτικοποίηση του κόσμου και την απίσχανση των κοινών και δημόσιων αγαθών, της κοινής μας κληρονομιάς.

Η κορωνίδα δε της προσπάθειας των πολυεθνικών επιχειρήσεων, ή καλύτερα των διεθνικών απάτριδων επιχειρήσεων και του χρηματοπιστωτικού κεφαλαίου, να ιδιωτικοποιήσουν τον πλανήτη και να τον μετατρέψουν σε μια απέραντη δεξαμενή εξαγωγής κερδών, είναι η ΤΤΙΡ.

Η υπό διαμόρφωση, δηλαδή, συμφωνία μεταξύ ΗΠΑ και Ε.Ε. για τη Συνεργασία Διατλαντικού Εμπορίου και Επενδύσεων, που επιδιώκει να εξαλείψει και τα τελευταία εμπόδια του εθνικού κράτους στην ελευθερία κίνησης των πολυεθνικών, κυρίως στους τομείς της ασφάλειας τροφίμων, στις εργασιακές σχέσεις, στους περιβαλλοντικούς περιορισμούς και στην πρόσβασή τους στις δημόσιες υπηρεσίες.

Η ΤΤΙΡ βαθαίνει περισσότερο την παγκοσμιοποίηση και εγκαινιάζει μια νέα εποχή περιφράξεων, την αντεπανάσταση της ιδιοκτησίας.

Τα ιδιωτικά αγαθά επεκτείνονται, περιφράσσονται και περιφρουρούνται, γι’ αυτό και η συμφωνία προβλέπει όταν θίγονται τα συμφέροντα των πολυεθνικών να έχουν τη δυνατότητα να ζητούν αποζημιώσεις μέσω ενός ειδικού δικαστηρίου, παρακάμπτοντας το εθνικό δίκαιο.

Ο αδύναμος κρίκος βέβαια στο πλαίσιο της ΤΤΙΡ θα είναι ορισμένες χώρες-παρίες του Ευρωπαϊκού Νότου (βλ. Ελλάδα), των Βαλκανίων ή της πρώην Ανατολικής Ευρώπης, που είτε ως χώρες είτε ολόκληρες γεωγραφικές περιφέρειες των χωρών αυτών θα λειτουργούν ως ειδικές οικονομικές ζώνες, περιοχές δηλαδή χαμηλού κόστους.

Οι περιφράξεις των ιδιωτικών αγαθών, που προϋποθέτουν τη λεηλασία των κοινών αγαθών, εγκαινιάστηκαν ως στρατηγική στις απαρχές της πρώιμης παγκοσμιοποίησης στα τέλη του 17ου αιώνα στην Αγγλία (Κ. Πολάνυι).

Οι ευγενείς με τη βία περιέφραξαν τεράστιες εκτάσεις κοινοτικής γης, ανοιχτών αγρών που καλλιεργούνταν από φτωχούς αγρότες, για να τις μετατρέψουν σε βοσκοτόπια, με αποτέλεσμα την αύξηση της παραγωγής μαλλιού, που οδήγησε στην ενίσχυση της βαμβακοβιομηχανίας, σημαντικού πυλώνα της βιομηχανικής επανάστασης.

Οι περιφράξεις μετέτρεψαν τα κοινά αγαθά σε ιδιωτικά. Τι είναι όμως τα κοινά αγαθά; Κοινά είναι τα φυσικά κοινά (νερό, αέρας, δάση, ποτάμια, σπόροι, άγρια ζωή, ενεργειακοί πόροι κ.λπ.) και τα ανθρωπογενή κοινά (γλώσσα, παράδοση, λαϊκή τέχνη, πληροφορίες κ.λπ.).

Τα κοινά αγαθά δεν είναι ιδιωτικά ή κρατικά ή αυτά που δεν ανήκουν σε κανέναν, αλλά τα αγαθά που από τη χρήση τους δεν μπορεί να αποκλειστεί κανείς και μπορούν ταυτόχρονα να τα χρησιμοποιήσουν πολλοί, να τα μοιραστούν με τους άλλους.

Αρκετοί μάλιστα από αυτούς τους πόρους δημιουργούνται συλλογικά, από τις κοινότητες, που βάζουν προϋποθέσεις για τη χρήση τους, οι οποίες ενσωματώνουν την αρχή της αλληλεγγύης, τη διαχείριση δηλαδή των κοινών με μέτρο, έτσι ώστε να μείνουν και για τις επόμενες γενιές.

Οι περιφράξεις των κοινών αγαθών είτε ιδιωτικές είτε κρατικές, ως μηχανισμός διαχείρισής τους, στηρίζονται στο κυρίαρχο ανθρωπολογικό υπόδειγμα του ορθολογικού εγωιστή ανθρώπου.

Η φιλελεύθερη αφήγηση του φύσει ιδιοτελούς ατόμου έχει ένα απλό επιχείρημα: όταν τα αγαθά δεν είναι ιδιωτικά και είναι ελεύθερα και κοινά, τότε αυτά καταστρέφονται, γιατί τα άτομα ορθολογικά σκεπτόμενα επιδιώκουν να μεγιστοποιήσουν το ατομικό τους συμφέρον.

Το συνηθισμένο παράδειγμα που χρησιμοποιείται για να τεκμηριωθεί η παραπάνω αφήγηση είναι οι βοσκότοποι. Ενας βοσκός στην προσπάθειά του να μεγιστοποιήσει τα οφέλη του θα υπερβοσκήσει τον βοσκότοπο και θα τον καταστρέψει.

Ετσι, για να αποφευχθεί η λεγόμενη «τραγωδία των κοινών» θα πρέπει να πάψουν να είναι κοινά και να γίνουν ιδιωτικά, έτσι ώστε να γίνει αποδοτική η χρήση τους. Πλήθος όμως παραδειγμάτων καταρρίπτουν το φιλελεύθερο επιχείρημα.

Πολλοί βοσκότοποι, για παράδειγμα, μέσω της εμπλοκής των κοινοτήτων και των χρηστών τους, με συλλογικές-συνεργατικές διαδικασίες, με μοίρασμα της εξουσίας και της ευθύνης της διαχείρισης, αλλά και τη θεσμοθέτηση όρων χρήσης τους, προφυλάσσονται από την τραγωδία. Κλασικό παράδειγμα ήταν τα τσελιγκάτα στην Ελλάδα.

Η προστασία των κοινών πρέπει να υπερβεί το δίλημμα ιδιωτικός ή κρατικός έλεγχος, τη διάκριση ιδιωτικής και κρατικής εξουσίας.

Οταν η διαχείριση των κοινών γίνεται με κανόνες, που θεσπίζονται με συνεργατικές και αμεσοδημοκρατικές διαδικασίες από τους χρήστες και τις κοινότητες, τότε αποθαρρύνεται η ορθολογική επιδίωξη της αύξησης του ατομικού οφέλους, μεγεθύνεται το κοινωνικο-συλλογικό όφελος και αποφεύγεται το κοινωνικό κόστος, η υπερεκμετάλλευση δηλαδή των πόρων.

Η προστασία των κοινών θα είναι μία από τις μεγαλύτερες μάχες του 21ου αιώνα που αφορά και την Ελλάδα γιατί τα κοινά δεν είναι στο στόχαστρο μόνο της ΤΤΙΡ αλλά και των μνημονίων.

*καθηγητής Οικονομικών στο ΤΕΙ Ηπείρου, συγγραφέας

[email protected]

Ακολουθήστε μας στο Google news
Google News
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η επόμενη ημέρα των καμένων της Εύβοιας
Η πρώτη, και μάλιστα άμεση, συνταγματική υποχρέωση της Πολιτείας είναι η οριοθέτηση της περιμέτρου της πυρκαγιάς και η κήρυξη με πράξη όλων των δασικού χαρακτήρα εδαφών που κάηκαν ως αναδασωτέων.
Η επόμενη ημέρα των καμένων της Εύβοιας
ΑΠΟΨΕΙΣ
Τα φάρμακα ως εμπορικό προϊόν
Για την Ευρώπη των 27 είναι ξεκάθαρο, το φάρμακο ορίζεται ως εμπορικό προϊόν. Δουλειά του art director είναι το μήνυμα να είναι υπαινικτικό, να κλείνει το μάτι στον καταναλωτή σε μια σχέση συμμετοχική, με μια...
Τα φάρμακα ως εμπορικό προϊόν
ΑΠΟΨΕΙΣ
Κλωστική κάνναβη: καταλύτης αγροτοβιομηχανικής ανάπτυξης
Ο νόμος 4139/2013 άνοιξε τον δρόμο για την καλλιέργεια της κλωστικής ή βιομηχανικής κάνναβης στην Ελλάδα, ενώ ήδη από το 1990 με την Οδηγία 1308/1990 της Ε.Ε. η καλλιέργειά της κατέστη νόμιμη στην Ευρώπη...
Κλωστική κάνναβη: καταλύτης αγροτοβιομηχανικής ανάπτυξης
ΑΠΟΨΕΙΣ
Είναι η πυρηνική ενέργεια η λύση για το φαινόμενο του θερμοκηπίου ή μήπως η λύση για την πυρηνική βιομηχανία;
‘Ετσι η Γαλλία, με την υποστήριξη Ελλάδας, Τσεχίας και Ισπανίας, προτείνει στην ΕΕ επενδύσεις σε «κάθε μορφή ενέργειας» που δεν εκπέμπει άνθρακα, συμπεριλαμβανομένης της πυρηνικής, ως μέσο αντιμετώπισης της...
Είναι η πυρηνική ενέργεια η λύση για το φαινόμενο του θερμοκηπίου ή μήπως η λύση για την πυρηνική βιομηχανία;
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ενεργητική προστασία των δασών από τις πυρκαγιές
Ο σκοπός αυτού του άρθρου είναι να υποστηρίξει ως μία από τις «εκ των ουκ άνευ» λύσεις στο πρόβλημα των δασικών πυρκαγιών την επανεισαγωγή στα ορεινά και ημιορεινά της χώρας της σχετικά παραδοσιακής γεωργίας...
Ενεργητική προστασία των δασών από τις πυρκαγιές
ΑΠΟΨΕΙΣ
Σχεδιάζοντας την επόμενη μέρα στη χώρα με και για το περιβάλλον
Για την Ελλάδα το περιβάλλον αποτελεί καθοριστικό στοιχείο της ταυτότητας του τόπου και βασικό στοιχείο ευημερίας του τόπου και προσφέρεται ελεύθερα στους πολίτες χωρίς κόστος, σε αντίθεση με το υπέρογκο...
Σχεδιάζοντας την επόμενη μέρα στη χώρα με και για το περιβάλλον

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας