Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Ο Δάντης, ο πόλεμος του ’40 και η IBM

Το βιβλίον τούτο ευρέθη υπ’ εμού την 21/11/1940 εις Δελβινάκι

dreamstime

Ο Δάντης, ο πόλεμος του ’40 και η IBM

  • A-
  • A+

Ημουν δεκατριών ετών όταν μετακομίσαμε στο καινούργιο μας σπίτι, από την οδό Αριστοτέλους 147β στην οδό Αλκιβιάδου 87, στον Αγιο Παντελεήμονα. Η μετακόμιση ήταν μια διαδικασία επίπονη γιατί έπρεπε να πεταχτεί όλη η «παλιατζούρα», όπως έλεγε η μητέρα μου, για να μπούμε στο νέο σπίτι με τα καλά πράγματα.

Από την άλλη μεριά ο πατέρας μου, που μανιωδώς μάζευε και το παραμικρό χαρτάκι, ήθελε να περισώσει το προσωπικό αρχείο του ή τουλάχιστον τα πιο σημαντικά έγγραφα και αντικείμενα.

Ετσι, μια μέρα, άνοιξε μια παλιά ξύλινη κασέλα, ξεσκόνισε διάφορα χαρτιά, έβαλε στην άκρη άλλα και σε μια στιγμή με φώναξε για να μου δείξει κάτι.

Ηταν ένα ογκώδες για τα παιδικά μου μάτια βιβλίο, κόκκινο, με σκληρό δεμένο εξώφυλλο από χαρτόνι. Μου το έδωσε και μου είπε ότι επρόκειτο για λάφυρο πολέμου.

Πράγματι, όταν το άνοιξα, διάβασα στο εσώφυλλο τα παρακάτω λόγια:

Το βιβλίον τούτο ευρέθη υπ’ εμού την 21/11/1940 εις Δελβινάκι, όπου το Στρατηγείον της Ιταλικής Μεραρχίας Modena, υποχωρήσαν εσπευσμένως, εγκατέλειψε ου μόνον πλείστα είδη αλλά και το μεσημβρινόν φαγητόν των Αξιωματικών του Επιτελείου σερβιρισμένον αλλά άθικτον επί της τραπέζης. Ταγματάρχης Κ. Γκικόπουλος.

Οταν προχώρησα στο ξεφύλλισμα, στην πρώτη σελίδα διάβασα τον τίτλο «La Divina Commedia» και στην επόμενη, μετά τις εξηγήσεις του πατέρα μου για τον Δάντη και τη σημασία του στην παγκόσμια λογοτεχνία, «Dante Alighieri, La Divina Commedia, Commentata da Dino Provenzal, Mondadori, Milano 1940», όπου ο σχολιαστής της έκδοσης αφιερώνει το βιβλίο στη μνήμη των αγαπητών του γονιών.

Αυτή ήταν η πρώτη μου επαφή με τον Δάντη και η έκπληξή μου ήταν μεγάλη και διπλή: από τη μια μεριά το γεγονός ότι Ελληνες αξιωματικοί και στρατιώτες είχαν καταλάβει το ιταλικό στρατηγείο γέμιζε τότε με περηφάνια τα παιδικά μου μάτια κι από την άλλη ότι ένας Ιταλός αξιωματικός είχε έρθει να πολεμήσει στην Ελλάδα έχοντας μαζί του, στον σάκο του -αντί, ως συνήθως, τη Βίβλο- μια σχολιασμένη έκδοση της «Θείας Κωμωδίας» που, όπως φαίνεται και από την ημερομηνία έκδοσης, μόλις είχε κυκλοφορήσει στην Ιταλία.

Μετά από μερικά χρόνια βρέθηκα φοιτητής στο Πανεπιστήμιο της Πίζας, το μακρινό 1966. Εμενα, θυμάμαι, στο ιστορικό κέντρο της πόλης, στην οδό Santa Maria, όταν ένα πρωί είδα μεγάλα καμιόνια να μεταφέρουν κιβώτια σε ένα από τα παλιά κτίρια του 16ου αιώνα, λίγο πιο κάτω από το σπίτι μου, στη Σχολή Θετικών Επιστημών.

Μάθαμε ύστερα ότι η ΙΒΜ, σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο και το Εθνικό Κέντρο Ερευνών, είχε εγκαταστήσει έναν καινούργιο, πανίσχυρο ηλεκτρονικό υπολογιστή.

Με δέος κοιτάζαμε το πηγαινέλα των τεχνικών που, με πλήρη μυστικότητα, συναρμολογούσαν το «τέρας», όπως το λέγαμε.

Αργότερα διάβασα μια ανακοίνωση στη Σχολή που έλεγε πως ζητούσαν φοιτητές που γνώριζαν κάπως γραφομηχανή για να εργαστούν, έναντι μικρής αμοιβής, στο νεοσυσταθέν Κέντρο Πληροφορικής του Πανεπιστημίου.

Ετρεξα και δήλωσα συμμετοχή, από περιέργεια και για το λίγο χαρτζιλίκι. Πράγματι, παρουσιαστήκαμε καμιά δεκαριά και μας οδήγησαν σε μια τεράστια αίθουσα με κάτι περίεργα μηχανήματα σαν γραφομηχανές που έκαναν έναν διαολεμένο θόρυβο.

Μας κάθισαν μπροστά, μας έδωσαν ένα πακέτο από καρτέλες και μας εξήγησαν τι πρέπει να κάνουμε. Οι παλιότεροι σίγουρα θα θυμούνται τις διάτρητες καρτέλες που περιείχαν τα προγράμματα για τους πρώτους υπολογιστές.

Τέλος, μας έδωσαν από ένα κείμενο που θα έπρεπε να χτυπήσουμε στη μηχανή. Η έκπληξή μου ήταν μεγάλη όταν διάβασα στίχους από τη «Θεία Κωμωδία».

Αυτή ήταν η δεύτερη συνάντησή μου με τον Δάντη. Μετά από καιρό, άρχισα να τον μελετώ συστηματικά κι έγινε για μένα οδηγός στις σπουδές μου, αργότερα στο επάγγελμά μου και, θα τολμούσα να πω, και στη ζωή μου.

* Ομότιμος καθηγητής Φιλοσοφικής Σχολής ΑΠΘ

 

ΑΠΟΨΕΙΣ
Με τα «καμιόνια» του Καμί;
Η αρχική πρόσληψη του έργου του Αλμπέρ Καμί από την ελληνική σκέψη υπήρξε αδρή και μονομερής. Είχε καταταχθεί στην αντίθετη όχθη προς τον «σοσιαλιστικό ρεαλισμό», εκεί όπου εκτοπίζονται όσοι υποθάλπουν τον...
Με τα «καμιόνια» του Καμί;
ΑΠΟΨΕΙΣ
Με τον «φανό» του Φραντς Φανόν
Πρόσφατα, με πρωτοβουλία και της «Εφημερίδας των Συντακτών», ήλθε ξανά στην επικαιρότητα η πολιτική σκέψη του Φραντς Φανόν. Η αφορμή δόθηκε με την παρουσίαση και τη διανομή της ελληνικής μετάφρασης της...
Με τον «φανό» του Φραντς Φανόν
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ανάμεσα στους μεθόριους
Εβίτα Καραγεώργου, «Επίδομα Παραμεθορίου – Συστημένο». Με το βιβλίο αυτό, η Εβίτα, μαθαίνει από τα παιδιά, να αγαπάει την καθημερινότητά τους και μέσα από τους μύθους του τόπου τους, να ξεχωρίζει τις ανάγκες...
Ανάμεσα στους μεθόριους
ΑΠΟΨΕΙΣ
Πάνω, κάτω, ανάμεσα στις γραμμές
Να ζητάς από έναν συγγραφέα να σου πει γιατί γράφει είναι σαν να ρωτάς ένα ψάρι γιατί κολυμπά. Κατά τα τέλη της τελευταίας δεκαετίας του 20ού αιώνα, πίνοντας καφέ στο σπίτι του φίλου μου συγγραφέα Κ., τον...
Πάνω, κάτω, ανάμεσα στις γραμμές
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η φιλοσοφία της μετάφρασης
Πάνω στη φιλοσοφία της μετάφρασης υπάρχουν διαφορετικές προσεγγίσεις. Αλλά θα ξεκινούσα από μια περίφημη φράση του Μπενεντέτο Κρότσε, ο οποίος υποστήριζε ότι οι μεταφράσεις διαιρούνται σε κακές και πιστές, και...
Η φιλοσοφία της μετάφρασης
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ποιοι είναι οι «νεόπλουτοι της γνώσης»;
​Οι διαχειριστές της «κοινής γνώμης» μέσω των εγχώριων θεσμών δημοσιότητας έπεσαν κι αυτή τη φορά πάνω σε μία επιφάνεια «πλακόστρωτη» με αρκετά και δυσδιάκριτα ραγίσματα. Ετσι διατράνωσαν τη συγκατάθεσή τους...
Ποιοι είναι οι «νεόπλουτοι της γνώσης»;

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας