Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Χρήμα και φυσικό νόμισμα

Ποιοι είναι οι λόγοι για την εμφάνιση αυτής της «λύσης» και σε ποιο πρόβλημα;

EUROKINISSI/ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΟΝΤΑΡΙΝΗΣ

Χρήμα και φυσικό νόμισμα

  • A-
  • A+

Η φετινή χρονιά παρουσίασε μια καινούργια ιδιοτυπία, η οποία έχει ήδη κάνει την έντονη εμφάνισή της στην Ελλάδα. Αυτή είναι η οικονομικά προχωρημένη θέση της κατάργησης του φυσικού χρήματος.

Αν θέλαμε να αποκωδικοποιήσουμε την τελευταία φράση θα θέλαμε ένα βιβλίο. Δεν έχουμε τον χώρο. Γι΄ αυτό λοιπόν θα θέσουμε το ζήτημα απλά ώστε να γίνει κατανοητή η σοβαρότητά του.

Το χρήμα και το φυσικό νόμισμα, χάρτινα ισοδύναμα του χρέους, που έχει εκδώσει η κεντρική τράπεζα κάθε κράτους να κυκλοφορούν ως συναλλακτικό μέσον στις οικονομίες δεν είναι ταυτόσημες έννοιες. Το νόμισμα είναι μέσο ανταλλαγών αλλά το χρήμα είναι μονάδα μέτρησης και κυρίως αποθήκευση πλούτου. Το νόμισμα εκφράζει το χρήμα, του δίνει υπόσταση.

Αυτό το οποίο έχει αυτή τη στιγμή δημιουργήσει το ζήτημα προς διερεύνηση είναι το νόμισμα ως φυσικός φορέας της αξίας του χρήματος με τη μορφή του χαρτονομίσματος. Τον περασμένο Ιούνιο έγινε στο Λονδίνο μια μάλλον μυστική σύσκεψη με αντικείμενο την απόσυρση του νομίσματος. Ο Buiter, οικονομολόγος της Citi Group, και ο Rogoff, γνωστός ειδικός στον τομέα των κρατικών χρεών, και καθηγητής στο Harvard, παρουσίασαν τις θέσεις τους για το φυσικό χρήμα, το οποίο όπως υποστήριξαν πρέπει να καταργηθεί.

Λίγους μήνες αργότερα παρουσιάστηκε στους F.T. ένα άρθρο με τον τίτλο «Καταργήστε το φυσικό νόμισμα, αυτό το βαρβαρικό κατάλοιπο». Η συζήτηση γι΄ αυτό το θέμα έχει λοιπόν ανοίξει δημόσια από το έντυπο με τη μεγαλύτερη επιρροή στον κόσμο της Οικονομίας. Ποιοι είναι οι λόγοι για την εμφάνιση αυτής της «λύσης» και σε ποιο πρόβλημα;

Από το 2008, στη δίνη της οικονομικής κρίσης της δυτικής Οικονομίας, οι κεντρικές τράπεζες προχώρησαν σε έκδοση χρήματος αγοράζοντας κρατικά ομόλογα (ποσοτική χαλάρωση από την ιαπωνική, την αμερικανική, την αγγλική, αλλά πρόσφατα και την ΕΚΤ) και μείωσαν δραστικά τα επιτόκιά τους φτάνοντάς τα στο 0% ώστε να επιτρέψουν την επανεκκίνηση της Οικονομίας, με επενδύσεις και δημιουργία νέων θέσεων εργασίας (η Ελβετία έχει αρνητικά επιτόκια).

Μέχρι σήμερα η προσπάθεια αυτή έχει μερικώς πετύχει. Για να υπάρξει μια πιο αποτελεσματική πολιτική οι δύο οικονομολόγοι παρουσίασαν ως λύση στο πρόβλημα την περαιτέρω μείωση των επιτοκίων κάτω από το 0. Για να επιτύχουν αρνητικά επιτόκια στις καταθέσεις οι κεντρικές τράπεζες πρέπει να καταργήσουν το νόμισμα διότι αν το χρήμα ως καταθέσεις έπρεπε να πληρώνει, τότε οι καταθέτες θα απέσυραν τις καταθέσεις τους και θα τις μετέτρεπαν σε νόμισμα.

Αν λοιπόν δεν υπήρχε νόμισμα, φυσικό χρήμα, το πρόβλημα θα είχε λυθεί. Ο Buiter παρουσίασε μάλιστα μία μελέτη, η οποία έδειχνε πως μεταξύ 2008-11 το επιτόκιο θα έπρεπε να ήταν στο -6%. Στις ΗΠΑ το 77% του χρήματος υπάρχει σε φυσική μορφή. Γίνεται αμέσως κατανοητό πόσο ανέφικτη είναι η μείωση του επιτοκίου κάτω από το 0%.

Στην Ελλάδα έχει ανοίξει η συζήτηση πώς η διεύρυνση του πλαστικού χρήματος θα μειώσει ή και θα εξαλείψει τη φοροδιαφυγή. Με ηλεκτρονικές πληρωμές οι οποίες θα καταγράφονται, όπως είναι φυσικό, κανείς δεν θα μπορεί να κάνει πληρωμές δίχως γνώση της εφορίας.

Ενα τρίτο επιχείρημα υπέρ αυτής της ριζοσπαστικής κίνησης είναι η μείωση του εγκλήματος, δηλαδή η αδυναμία πληρωμής για ναρκωτικά, όπλα, εμπόριο ανθρώπων. Επίσης η δραστική μείωση ληστειών, μια και δεν θα υπάρχουν μετρητά ως αντικείμενα κλοπής.

Από εδώ και πέρα αρχίζουν μια σειρά από σοβαρά ερωτήματα και ενστάσεις κατά της πρότασης. Η ηλεκτρονική μορφή χρήματος θα ήταν αντικείμενο εγκληματικής δράσης σε μεγαλύτερη έκταση από ό,τι το νόμισμα. Τα αρχεία με καταθέσεις θα ήταν στη διάθεση του κάθε ικανού χάκερ. Ταυτόχρονα θα ήταν στη διάθεση της κάθε κυβέρνησης, η οποία δεν έχει πάντα και τις αγνότερες προθέσεις για τα χρήματα των πολιτών και μάλιστα αν αυτοί οι καταθέτες δεν ταυτίζονται με τις ιδέες και πρακτικές της.

Η δραστική μείωση της φοροδιαφυγής έχει υψηλό κόστος για το κράτος αλλά και σοβαρές αρνητικές επιπτώσεις στην Οικονομία και στη ζωή πολλών που επιζούν από την παραοικονομία, μεταξύ αυτών και των «μεταναστών», οι οποίοι εργάζονται αδήλωτοι. Το ζήτημα της φοροδιαφυγής, το οποίο έχει γίνει κεντρικό οικονομικό-πολιτικό ζήτημα στην Ελλάδα, μπορεί να αντιμετωπιστεί με άλλα μέσα, δηλαδή με συνεπή οικονομική πολιτική, απλή νομοθεσία και πλήρη εφαρμογή του «πόθεν έσχες» και όχι με αρπακτική και τιμωρητική διάθεση και με την ελληνική φόρμουλα: πρώτα καθορίζονται τα έξοδα και στη συνέχεια τα έσοδα.

Αλλά μια πιο σοβαρή δυσκολία για την κατάργηση του νομίσματος είναι πως αν υπάρχουν νομίσματα άλλων χωρών, τότε αυτά μπορούν να αντικαταστήσουν σε μεγάλο βαθμό αυτά που έχουν αποσυρθεί. Το μέτρο, για να πετύχει, πρέπει να εφαρμοστεί σχεδόν από όλες τις οικονομίες.

Και τέλος κάτι πολύ σημαντικό. Αν καταργηθεί το νόμισμα, η κυβέρνηση θα μπορεί να μας φορολογήσει για τις αποταμιεύσεις μας, αν θέλει να καταναλώσουμε. Δεύτερον, να μας αναγκάσει να διασώσουμε τράπεζες, Ταμεία, το κράτος όποτε το θελήσει στο όνομα του «γενικού καλού» και τρίτον να καθορίζει τις οικονομικές μας δοσοληψίες. Δεν πρέπει ποτέ να ξεχνάει κανείς πως όταν το κράτος παίρνει εξουσίες δεν τις δίνει ποτέ πίσω, τουλάχιστον εύκολα.

* συγγραφέας

 

ΚΟΙΝΩΝΙΑ
POS η ανάγκη μετατρέπεται σε ξαφνικό έρωτα
Η «Εφ.Συν.» διερεύνησε την αναγκαστική συγκατοίκηση με το πλαστικό χρήμα κάνοντας μια βόλτα στα μαγαζιά του κέντρου και των συνοικιών. Οι πέριξ του Συντάγματος καταστηματάρχες δεν το φοβούνται. Ομως οι...
POS η ανάγκη μετατρέπεται σε ξαφνικό έρωτα
ΑΠΟΨΕΙΣ
H Eλλάδα ως κράτος χρέους
Η Ελλάδα με τη δική της κοινοβουλευτική πράξη(;) ιδρύθηκε το 2010 ως κράτος χρέους. Ταυτόχρονα, όμως, επιδίωξε να διατηρήσει την πολιτική ταυτότητά της ως δημοκρατικού κράτους δικαίου με την κοινοβουλευτική...
H Eλλάδα ως κράτος χρέους
ΑΠΟΨΕΙΣ
Για να μη γίνουμε Αργεντινή
Τα τελευταία χρόνια με την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝ.ΕΛΛ., τα «αντικειμενικά» ΜΜΕ και οι γνωστοί πιστοί στην αντιπολίτευση πολιτικοί σχολιαστές έσπευδαν να «αφυπνίσουν» τον λαό πως η χώρα κινδυνεύει να γίνει σαν την...
Για να μη γίνουμε Αργεντινή
ΑΠΟΨΕΙΣ
Προεκλογικοί διάλογοι για την τέταρτη Βιομηχανική Επανάσταση
Ο δημόσιος λόγος εδώ και λίγο καιρό κινείται στο πλαίσιο των απαιτήσεων των εκλογών. Εκεί όμως που κάθε λογικός άνθρωπος αρχίζει να αναρωτιέται για το αν οι πρωταγωνιστές έχουν συνειδητοποιήσει σε ποια χώρα...
Προεκλογικοί διάλογοι για την τέταρτη Βιομηχανική Επανάσταση
ΑΠΟΨΕΙΣ
Οι παλιές και οι νέες ευρωπαϊκές δημοκρατίες
Η πρόσφατη συμφωνία του Ααχεν, της γαλλογερμανικής συνεργασίας, προσπαθεί σε πολιτικό επίπεδο να ενδυναμώσει τους συμβολισμούς, αναγκαίους στη νέα μεταβατική περίοδο προσαρμογής της Ε.Ε., αλλά και για να...
Οι παλιές και οι νέες ευρωπαϊκές δημοκρατίες
ΑΠΟΨΕΙΣ
Οι εκλογές στη Δημοκρατία των Αγορών
Κάθε εχέφρων άνθρωπος καθώς οδεύει προς τις κάλπες εύλογα αναρωτιέται: «Στις εκλογές που βρίσκονται μπροστά μας τελικά τι θα κληθούμε να επιλέξουμε: κυβερνήτη ή αυτόν που θα εκχωρήσει ό,τι μας έχει απομείνει...
Οι εκλογές στη Δημοκρατία των Αγορών

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας