• Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    31°C 29.5°C / 33.9°C
    3 BF
    35%
  • Θεσσαλονίκη
    Αίθριος καιρός
    29°C 26.1°C / 30.9°C
    3 BF
    50%
  • Πάτρα
    Ελαφρές νεφώσεις
    29°C 29.4°C / 36.5°C
    1 BF
    36%
  • Ιωάννινα
    Αραιές νεφώσεις
    30°C 29.9°C / 29.9°C
    2 BF
    26%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    29°C 28.9°C / 28.9°C
    3 BF
    45%
  • Βέροια
    Αραιές νεφώσεις
    28°C 26.2°C / 32.0°C
    1 BF
    58%
  • Κοζάνη
    Αραιές νεφώσεις
    28°C 24.5°C / 28.7°C
    2 BF
    34%
  • Αγρίνιο
    Σποραδικές νεφώσεις
    35°C 34.6°C / 34.6°C
    2 BF
    17%
  • Ηράκλειο
    Αίθριος καιρός
    28°C 27.8°C / 28.2°C
    1 BF
    44%
  • Μυτιλήνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    29°C 28.9°C / 29.0°C
    2 BF
    51%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    27°C 25.5°C / 27.8°C
    2 BF
    54%
  • Σκόπελος
    Σποραδικές νεφώσεις
    30°C 29.7°C / 29.7°C
    2 BF
    54%
  • Κεφαλονιά
    Ελαφρές νεφώσεις
    29°C 28.9°C / 28.9°C
    2 BF
    37%
  • Λάρισα
    Σποραδικές νεφώσεις
    33°C 31.2°C / 32.8°C
    1 BF
    42%
  • Λαμία
    Σποραδικές νεφώσεις
    31°C 27.5°C / 31.6°C
    3 BF
    41%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    30°C 29.8°C / 29.8°C
    4 BF
    45%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    32°C 30.0°C / 34.2°C
    3 BF
    29%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    28°C 28.3°C / 28.3°C
    3 BF
    54%
  • Κατερίνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    27°C 26.2°C / 28.9°C
    3 BF
    67%
  • Καστοριά
    Αυξημένες νεφώσεις
    29°C 29.1°C / 29.1°C
    2 BF
    35%

Το έργο «Abstraktes Bild» του Γκέρχαρντ Ρίχτερ

Από την πολιτική στην «αισθητική» κοινωνία

  • A-
  • A+

Δύο λύσεις φαίνεται να διαγράφονται για τη σύγχρονη κοινωνία μας: η πολιτική λύση, που τείνει στη σύνθεση των κοινωνικών αντιθέσεων μέσα από την αλλαγή των σχέσεων ανάμεσα στις κοινωνικές και οικονομικές δυνάμεις, και η τεχνολογική λύση που, πάνω στη γραμμή της τεχνικο-επιστημονικής εξέλιξης, στηρίζεται αποκλειστικά στην υπέρβαση αυτών των αντιθέσεων.

Ακολουθώντας την πορεία που χάραξαν τα πρωτοπόρα λογοτεχνικά και καλλιτεχνικά ρεύματα, ίσως θα έπρεπε να αναζητήσουμε και να τεκμηριώσουμε και μια τρίτη: την αισθητική λύση. Τι νόημα και τι ειδικό βάρος θα είχε μια αισθητική προοπτική σήμερα;

Δεν πρόκειται για μια επανάληψη της ολοκληρωτικής ψευδαίσθησης της πρωτοπορίας και για το λάθος να θέλουμε ν’ αντικαταστήσουμε με μια πράξη καθαρά τεχνική, ή καλύτερα τεχνικο-επιστημονική, την πολιτική πράξη, αλλά διαλεκτικά να αντιπαραθέσουμε το αναντικατάστατο της αισθητικής διάστασης σε κάθε ηγεμονική απαίτηση της πολιτικής και της τεχνολογίας.

Το λάιτ μοτίφ αυτής της πρότασης πρέπει ν’ αναζητηθεί στην πρόθεση να καθορίσουμε τις «θέσεις» της σύγχρονης κουλτούρας που θα εμπιστεύεται, στη διάχυτη αισθητικότητα, το καθήκον να επανεντάξει το άτομο και το περιβάλλον, να ανασκευάσει την ισορροπία και την ολότητα του ανθρώπου.

Πολλές φορές η αλυσίδα από ασάφειες, που οδηγεί στην πλαστή κατάληξη του θανάτου της τέχνης και της λογοτεχνίας, οφείλεται σε μια λαθεμένη (ίσως και κατανοητή) υπερεκτίμηση της πολιτικής διάστασης που θεμιτά θα μπορούσε να θεωρηθεί ως «κώδικας» διαφόρων τύπων «λόγου», όπως και του καλλιτεχνικο-αισθητικού, αρκεί να μην καταλήγει στην παρερμηνεία τους.

Η υπόθεση αυτή είναι δυνατό ν’ αντιστραφεί. Ας πάρουμε την αισθητική διάσταση και συγκαταβατικά ας την υψώσουμε σε κλειδί ανάγνωσης, σε κώδικα άλλων λόγων. Αν ο αισθητικός κώδικας θεωρείται και χρησιμοποιείται κατάλληλα, τότε απελευθερώνεται όλο το ιδεολογικό του δυναμικό.

Μια αισθητική ιδεολογία, ένας αισθητικός κώδικας φαίνεται να είναι αρκετά εύκολης εφαρμογής στο σημερινό κοινωνικό μας πλαίσιο (είναι θέμα ποσολογίας και ευκαιριών).

Η απόσταση ανάμεσα στην κουλτούρα και την τεχνολογία, ανάμεσα στην κουλτούρα και τη ζωή, καθημερινά μικραίνει, σε κάθε της έννοια. Το μοντέλο τής μετα-βιομηχανικής κοινωνίας αντιπροσωπεύει τη σημαντική ευκαιρία για μια αναζήτηση του αυτόνομου ρόλου και της πραγματικής βαρύτητας της αισθητικής και τεχνολογικής παραμέτρου, σε μια συμμαχία τους για να εδραιώσουν, μπροστά στην πολιτική παράμετρο, τις λειτουργίες τους ως «ικανές και αναγκαίες συνθήκες» για κάθε χρήση.

*ομότιμος καθηγητής Φιλοσοφικής Σχολής ΑΠΘ

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η ουσιοκρατική θεώρηση των πραγμάτων
Η έννοια της ουσιοκρατίας είναι ιδιαίτερα περίπλοκη, αμφιλεγόμενη και εννοιολογικά βεβαρημένη και παρεξηγημένη, ενώ συγχρόνως απορρίπτεται πλήρως στο πλαίσιο της εμπειρικά θεμελιωμένης αναλυτικής φιλοσοφίας...
Η ουσιοκρατική θεώρηση των πραγμάτων
ΑΠΟΨΕΙΣ
Σαράντα χρόνια από τη «Φαντασιακή θέσμιση της κοινωνίας»
Η «Φαντασιακή θέσμιση της κοινωνίας», που καθιέρωσε τον συγγραφέα της Κορνήλιο Καστοριάδη ως έναν μεγάλο στοχαστή, είναι από τα σημαντικότερα φιλοσοφικά έργα του 20ού αιώνα. Οταν κυκλοφόρησε (1975)...
Σαράντα χρόνια από τη «Φαντασιακή θέσμιση της κοινωνίας»
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ο οσφυοκάμπτης
Αχ καημένε, οσφυοκάμπτη, ένα φοβισμένο ανθρωπάκι είσαι, που εύχεσαι το τώρα να μείνει αιώνια. Γιατί αλλιώς θα σε φάει η μαρμάγκα της λήθης. Οπως και θα γίνει.
Ο οσφυοκάμπτης
ΑΠΟΨΕΙΣ
H σύγχρονη πολιτική μορφή ζωής σε αδιέξοδο
Δεν είναι υπερβολή να ισχυριστεί κανείς ότι η εγγενής αυτή αντινομία του καπιταλιστικού συστήματος ανάμεσα στην ελευθερία και τη δικαιοσύνη προσδιορίζει και τις ιστορικές τύχες της ελληνικής πολιτικής...
H σύγχρονη πολιτική μορφή ζωής σε αδιέξοδο
ΑΠΟΨΕΙΣ
Αριστούλα
Κάθε φορά που ακούω ειδήσεις για αρίστους με άριστες επιδόσεις στο σούφρωμα, θυμάμαι την Αριστούλα. Νέα γυναίκα. Φωτεινό πρόσωπο, που το χαμόγελό της μου θυμίζει την ηρωίδα του παραμυθιού. Κάθε χαμόγελο κι ένα...
Αριστούλα
ΑΠΟΨΕΙΣ
Το προσωπικό ηθικό άθλημα και η πολιτική
Δεν γνωρίζω πόσοι στη χώρα αυτή, αλλά και διεθνώς, είχαν το προσωπικό ήθος να παραιτηθούν, λόγω πολιτικών και ηθικών διαφωνιών, από σημαντικότατη και σχεδόν μόλις αναληφθείσα υπουργική θέση, και να παραδώσουν...
Το προσωπικό ηθικό άθλημα και η πολιτική

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας