Αθήνα, 32°C
Αθήνα
Ελαφρές νεφώσεις
32°C
35.2° 30.4°
3 BF
36%
Θεσσαλονίκη
Ελαφρές νεφώσεις
32°C
34.4° 28.5°
4 BF
39%
Πάτρα
Αυξημένες νεφώσεις
32°C
37.0° 32.1°
3 BF
28%
Ιωάννινα
Σποραδικές νεφώσεις
34°C
33.9° 33.9°
2 BF
26%
Αλεξανδρούπολη
Ελαφρές νεφώσεις
31°C
30.9° 30.9°
4 BF
37%
Βέροια
Αυξημένες νεφώσεις
34°C
33.7° 27.3°
2 BF
45%
Κοζάνη
Αραιές νεφώσεις
30°C
30.1° 30.1°
2 BF
26%
Αγρίνιο
Αυξημένες νεφώσεις
32°C
31.8° 31.8°
2 BF
23%
Ηράκλειο
Αίθριος καιρός
30°C
31.1° 29.8°
2 BF
42%
Μυτιλήνη
Αίθριος καιρός
34°C
33.9° 29.0°
4 BF
22%
Ερμούπολη
Αίθριος καιρός
30°C
30.8° 30.4°
4 BF
39%
Σκόπελος
Ελαφρές νεφώσεις
28°C
27.7° 26.8°
2 BF
54%
Κεφαλονιά
Ελαφρές νεφώσεις
29°C
28.9° 28.9°
3 BF
61%
Λάρισα
Αυξημένες νεφώσεις
32°C
32.3° 32.3°
4 BF
27%
Λαμία
Αυξημένες νεφώσεις
28°C
29.5° 27.4°
1 BF
53%
Ρόδος
Ελαφρές νεφώσεις
29°C
31.0° 28.8°
4 BF
48%
Χαλκίδα
Αραιές νεφώσεις
34°C
34.9° 31.2°
0 BF
17%
Καβάλα
Ελαφρές νεφώσεις
29°C
30.3° 29.4°
2 BF
53%
Κατερίνη
Αυξημένες νεφώσεις
29°C
34.4° 28.1°
3 BF
67%
Καστοριά
Αυξημένες νεφώσεις
28°C
28.1° 28.1°
2 BF
38%
ΜΕΝΟΥ
Δευτέρα, 17 Ιουνίου, 2024
europe euros
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ο εθνικός στόχος του ευρωπαϊκού μέσου όρου

Στα τέλη Απριλίου, ένα άρθρο των Financial Times έκανε τον γύρο του ελληνικού διαδικτυακού μικρόκοσμου. Σε αυτό, η έγκυρη βρετανική εφημερίδα τοποθέτησε το κυβερνητικό αφήγημα περί «ελληνικής οικονομικής ανάκαμψης σε (επώδυνο) πλαίσιο», σύμφωνα με τη διατύπωση του τίτλου. Χρησιμοποιώντας στατιστικά δεδομένα που είναι ήδη γνωστά σε όλους όσοι κάνουν τον κόπο να μπαίνουν περιστασιακά στην ιστοσελίδα της Eurostat, οι FT διαπιστώνουν ότι το βιοτικό επίπεδο των Ελλήνων είναι το δεύτερο χαμηλότερο μεταξύ των κρατών-μελών της Ε.Ε., με το ενδεχόμενο σύντομα η Ελλάδα να είναι η φτωχότερη χώρα του μπλοκ να είναι υπαρκτό. Με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τις στρατηγικές και δημογραφικές προοπτικές της. Το γεγονός ότι ως αντίλογος προβάλλεται από κάποιους το υψηλό ποσοστό της παραοικονομίας που, υποτίθεται, εξισορροπεί κάπως τα πράγματα, μάλλον τα κάνει ακόμα χειρότερα.

Ο λόγος για τα παραπάνω είναι επίσης γνωστός σε όσους κατοίκους αυτής της χώρας δεν τρέφονται με λωτούς και δεν προτιμούν να κρύβονται από την πραγματικότητα: η Ελλάδα κατέρρευσε οικονομικά, κοινωνικά και πολιτικά κατά το χρονικό διάστημα από το 2010 ώς το 2012 και ποτέ δεν κατάφερε να συνέλθει έκτοτε. Η θεραπεία - σοκ της τρόικας και η βίαιη επιβολή της λιτότητας, της ιδιωτικοποίησης δημοσίων υποδομών και υπηρεσιών και της απορρύθμισης από την πλευρά των «θεσμών», μακριά από το να «θεραπεύσουν το πρόβλημα», του έδωσαν χαρακτηριστικά μονιμότητας.

Πράγματι, εάν η –δομική πλέον– ελληνική παρακμή περιοριζόταν στο οικονομικό σκέλος, τουλάχιστον θα υπήρχαν οι βάσεις να ξεπεραστεί με όρους κοινωνικής δικαιοσύνης και συνοχής. Πλην όμως, ακόμα και ο πιο αισιόδοξος θα δυσκολευόταν να εντοπίσει αυτούς τους όρους, εφόσον: πρώτον, η πολιτική εξουσία της χώρας κατακρατείται –όχι χωρίς τη συναίνεση ή έστω την παραιτημένη ανοχή μιας σχετικής κοινωνικής πλειοψηφίας– από την ίδια κάστα (η λέξη «παράταξη» δεν είναι η ορθότερη, καθώς υπονοεί την ύπαρξη κάποιων ιδεολογικών χαρακτηριστικών που, εν προκειμένω, είναι αδιάφορα), η οποία, εν πολλοίς, ευθύνεται για την πρωτοφανή εν καιρώ ειρήνης πτώση της∙δεύτερον, η δικαιοσύνη, η ελευθεροτυπία και το κράτος δικαίου δεν είναι κάτι περισσότερο από ρητορικά σχήματα, κενά ουσιαστικού περιεχομένου, τα οποία επικαλείται η ως άνω κάστα για να νομιμοποιήσει τον εαυτό της∙ και, τρίτον, αυτή η πολιτική εξουσία διαπλέκεται συμβιωτικά με μια αντίστοιχη οικονομική εξουσία, αντιπαραγωγική στην καλύτερη περίπτωση και παρασιτική στη χειρότερη. Από αυτήν την άποψη, το ελληνικό πρόβλημα είναι, στον πυρήνα του, πρόβλημα ορθής λειτουργίας της δημοκρατίας και των θεσμών της. Είναι ένα περιβάλλον εξόχως αποθαρρυντικό για οποιονδήποτε θα ήθελε όντως να επενδύσει στην Ελλάδα και όχι να συμμετάσχει απλώς στη λεηλασία της. Και ασφυκτικό για όσους, ιδίως των νεότερων γενεών, επέλεξαν να παραμείνουν ή θα ήθελαν να επιστρέψουν.

Δεν χρειάζεται να έχει κανείς ψευδαισθήσεις μεγαλείου, για να συνομολογήσει ότι αυτή η κατάσταση αδικεί τη χώρα, καθώς δεν της επιτρέπει να αξιοποιήσει τα όχι ευκαταφρόνητα συγκριτικά της πλεονεκτήματα –μεταξύ άλλων, τον φυσικό της πλούτο, το κλίμα, το υψηλής μόρφωσης και ειδίκευσης ανθρώπινο δυναμικό της, την εμπορική ναυτιλία και την κομβική γεωγραφική της θέση–, για να πετύχει μια βιώσιμη και κοινωνικά ισόρροπη οικονομική ανάπτυξη, να εκσυγχρονίσει τις στρατηγικές υποδομές της, να βελτιώσει τη θέση της στον ευρωπαϊκό και διεθνή καταμερισμό ισχύος και να ανεβάσει το βιοτικό επίπεδο του πληθυσμού της. Επενδύοντας, ενδεικτικά, στους δύο βασικούς πυλώνες της ευημερίας μιας κοινωνίας: τη δημόσια υγεία και τη δημόσια παιδεία.

Ο βαυκαλισμός περί δήθεν ξεχωριστής θέσης της Ελλάδας μεταξύ των εθνών της Ευρώπης και περί θαυμασμού των εταίρων για το «ελληνικό οικονομικό θαύμα» προσφέρει κάκιστες υπηρεσίες. Η αλήθεια είναι ότι η υψηλότερη φιλοδοξία που μπορεί ρεαλιστικά να έχει η χώρα για το μέλλον της είναι να καταφέρει να σκαρφαλώσει από τον ευρωπαϊκό πυθμένα, όπου βρίσκεται σήμερα, στον ευρωπαϊκό μέσο όρο.

Ακόμα περισσότερο στις μέρες μας, η κυριαρχία ενός κράτους δεν μετριέται με το πόσα πανάκριβα μαχητικά αγοράζει από τους συμμάχους του (χωρίς να τα κατασκευάζει καν το ίδιο), αλλά από τη σειρά κατάταξής του σε αυτούς τους πολιτικούς, οικονομικούς και κοινωνικούς δείκτες. Το να διεκδικήσει με αξιώσεις η Ελλάδα μια θέση περίπου στη μέση αυτών των δεικτών σε ευρωπαϊκή κλίμακα δεν είναι ένα εγχείρημα πολύ μικρό για τα υψηλά στάνταρ του έθνους, αλλά ένας ηράκλειος άθλος, που θα συνιστούσε εξαιρετική βελτίωση σε σχέση με τη σημερινή, μάλλον ζοφερή, κατάσταση. Για να κερδηθεί, θα απαιτηθούν ρηξικέλευθες ιδέες για την παραγωγική της ανασυγκρότηση, ρήξεις με κατεστημένα συμφέροντα και εδραιωμένες νοοτροπίες και εκ βάθρων ανατροπές –με την πολιτική αλλαγή να είναι μόνο το πρώτο βήμα και σίγουρα όχι αρκετή από μόνη της. Ωστόσο, είναι η προϋπόθεση για όλα τα υπόλοιπα.

*Δικηγόρος, διδάκτορας Πανεπιστημίου Αθηνών

Google News ΑΚΟΛΟΥΘΗΣΤΕ ΜΑΣ ΣΤΟ GOOGLE NEWS
Ο εθνικός στόχος του ευρωπαϊκού μέσου όρου

ΣΧΕΤΙΚΑ ΝΕΑ

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΣΕ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας