Αθήνα, 28°C
Αθήνα
Σποραδικές νεφώσεις
28°C
30.1° 25.6°
2 BF
45%
Θεσσαλονίκη
Ελαφρές νεφώσεις
29°C
29.7° 26.6°
3 BF
34%
Πάτρα
Αραιές νεφώσεις
26°C
29.8° 25.5°
2 BF
50%
Ιωάννινα
Αίθριος καιρός
26°C
25.9° 25.9°
2 BF
29%
Αλεξανδρούπολη
Ελαφρές νεφώσεις
25°C
24.9° 24.9°
4 BF
53%
Βέροια
Ελαφρές νεφώσεις
28°C
28.2° 26.2°
2 BF
41%
Κοζάνη
Ελαφρές νεφώσεις
24°C
24.5° 24.4°
0 BF
22%
Αγρίνιο
Αραιές νεφώσεις
29°C
29.1° 29.1°
2 BF
28%
Ηράκλειο
Ελαφρές νεφώσεις
24°C
25.5° 23.8°
4 BF
56%
Μυτιλήνη
Ελαφρές νεφώσεις
26°C
26.9° 24.0°
4 BF
42%
Ερμούπολη
Αίθριος καιρός
24°C
24.8° 24.4°
3 BF
53%
Σκόπελος
Ελαφρές νεφώσεις
23°C
24.6° 22.7°
3 BF
56%
Κεφαλονιά
Αίθριος καιρός
26°C
25.9° 25.9°
4 BF
41%
Λάρισα
Ελαφρές νεφώσεις
30°C
29.9° 29.9°
2 BF
26%
Λαμία
Ελαφρές νεφώσεις
30°C
30.5° 27.5°
2 BF
31%
Ρόδος
Ελαφρές νεφώσεις
24°C
29.9° 24.3°
5 BF
55%
Χαλκίδα
Ελαφρές νεφώσεις
29°C
30.3° 27.1°
3 BF
19%
Καβάλα
Ελαφρές νεφώσεις
24°C
23.8° 23.3°
3 BF
74%
Κατερίνη
Αίθριος καιρός
27°C
28.9° 26.7°
2 BF
47%
Καστοριά
Αίθριος καιρός
22°C
22.2° 22.2°
2 BF
41%
ΜΕΝΟΥ
Παρασκευή, 24 Μαΐου, 2024
europe evrokoinovoulio evrovouli
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Να μιλήσουμε αλλιώς για την Ευρώπη

Η συζήτηση για την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση και για τη θέση της Ελλάδας σε αυτό που καλείται «ευρωπαϊκό οικοδόμημα» είχε –ήδη από την ένταξη της χώρας στις τότε Ευρωπαϊκές Κοινότητες– την ατυχία να πέσει θύμα μικροπολιτικών σκοπιμοτήτων, εσκεμμένης ή μη άγνοιας, παραπληροφόρησης και παθογενειών της εσωτερικής πολιτικής ατζέντας. Αυτό ισχύει σε κάποιο βαθμό για όλα τα κράτη-μέλη, αλλά για να μείνει κανείς στην περίπτωση της Ελλάδας, είχε αποτέλεσμα να έχουμε συλλογικά μία εσφαλμένη εικόνα για το τι, ακριβώς, είναι η «Ευρώπη».

Σύμφωνα με μια –πρόδηλα στρεβλή– αντίληψη, η Ευρώπη, και πιο συγκεκριμένα η Ε.Ε., είναι ένα μεγάλο ταμείο, βασική αποστολή του οποίου είναι να εκταμιεύει κονδύλια, τα οποία στη συνέχεια η εκάστοτε κυβέρνηση διανέμει με τον τρόπο που η ίδια κρίνει ότι τη συμφέρει περισσότερο, πανηγυρίζοντας έπειτα από κάθε σύνοδο κορυφής για το ύψος των «πακέτων» που εξασφάλισε. Μολονότι η επίπλαστη φούσκα ευημερίας που προκάλεσε αυτή η τακτική κατέρρευσε κατά την οικονομική κρίση της περασμένης δεκαετίας, ο τρόπος με τον οποίο διαχειρίζεται η σημερινή κυβέρνηση την υπόθεση του Ευρωπαϊκού Ταμείου Ανάκαμψης δείχνει ότι τα παθήματα δεν έγιναν μαθήματα.

Εξάλλου, τα τελευταία δέκα και πλέον χρόνια, είδαμε την Ευρώπη να μετατρέπεται καταχρηστικά σε εργαλείο πολιτικής εκμετάλλευσης από μια μερίδα του πολιτικού κόσμου που διεκδικούσε για τον εαυτό της τον ρόλο του δήθεν θεματοφύλακα της ευρωπαϊκής προοπτικής της χώρας εναντίον κάποιων που, υποτίθεται, την απειλούσαν. Της ίδιας μερίδας που, κατά ιστορική ειρωνεία, βρίσκεται σήμερα απολογούμενη έναντι ευρωπαϊκών οργάνων όπως το Ευρωκοινοβούλιο και η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία για παραβίαση των ευρωπαϊκών αξιών και του κράτους δικαίου, στο οποίο, κατά τα άλλα, ομνύει.

Χωρίς να ξεχνάμε τις ευθύνες της ίδιας της Ε.Ε., την τεχνοκρατική της δομή που ευνοεί την ανάδειξη μετριοτήτων σε ηγετικές θέσεις, ευάλωτων στην επιρροή των κάθε είδους λόμπι, τη δογματική της εμμονή στον νεοφιλελευθερισμό και τη λιτότητα, την αποτυχία της να αναπτύξει στρατηγική αυτονομία και την ευκολία με την οποία παραμερίζει τις «ευρωπαϊκές αξίες», όπως συνέβη στην περίπτωση της Ελλάδας την περίοδο των Μνημονίων. Αυτή είναι μια Ευρώπη που πρέπει –όσο γίνεται– να αλλάξει.

Η Ευρώπη δεν είναι κάποια Γη της Επαγγελίας, ένα τέλειο, ουτοπικό ιδανικό, στο οποίο οφείλει η Ελλάδα να πλησιάσει στον μέγιστο δυνατό βαθμό, προκειμένου να γίνει «κανονικό ευρωπαϊκό κράτος». Η ίδια η έννοια του «εξευρωπαϊσμού» είναι τόσο υποτιμητική όσο και αβάσιμη, διότι υποδηλώνει αυθαίρετες αξιολογικές κρίσεις για κράτη που είναι εξ ορισμού ευρωπαϊκά και –θεωρητικά– ισότιμα. Ούτε, φυσικά, είναι ο από μηχανής θεός που θα επέμβει για να επιβάλει τη θεσμική τάξη στο εσωτερικό της χώρας, φέρνοντας την πολιτική αλλαγή και επιλύοντας τα προβλήματα που είναι δουλειά δική μας, των Ελλήνων πολιτών, να λύσουμε, αξιοποιώντας, μεταξύ άλλων, και τις ευρωπαϊκές διαδικασίες.

Θα ήταν πολύ ακριβέστερο και χρησιμότερο να δει κανείς την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση όχι σαν ένα καθετοποιημένο σύστημα με ιεραρχίες και βαθμούς ένταξης ή σαν ένα σχήμα ομόκεντρων κύκλων με τις χώρες κοντά στον πυρήνα να είναι περισσότερο «ευρωπαϊκές» από αυτές που βρίσκονται στην περιφέρεια, αλλά μάλλον σαν ένα πεδίο διεκδίκησης, αντιπαράθεσης, διαπραγμάτευσης, σύγκλισης και τελικά συμβιβασμού και σύνθεσης, όπου κάθε χώρα επιδιώκει θεμιτά το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα για τα δικά της καλώς εννοούμενα συμφέροντα.

Αυτή η ανάγνωση αντιλαμβάνεται την Ευρώπη σαν μια εργαλειοθήκη, ή σαν ένα οριζόντιο δίκτυο επάλληλων προγραμμάτων και ενισχυμένων συνεργασιών, η ένταξη (opt-in) ή μη (opt-out) στις οποίες είναι στη διακριτική ευχέρεια των κρατών-μελών με βάση τις προτεραιότητες που θέτουν τα ίδια για την πρόοδο και την ευημερία των κοινωνιών τους.

Πέραν, ασφαλώς, των βασικών κανόνων που περιέχονται στις Συνθήκες και είναι κοινές για όλους. Το ζήτημα, λοιπόν, δεν είναι πόσο «Ευρωπαίοι» είμαστε ή θέλουμε να μας βλέπουν οι εταίροι μας, αλλά τα κριτήρια με τα οποία επιλέγουμε ή απορρίπτουμε μια ευρωπαϊκή πρωτοβουλία, οι βαθμοί αυτονομίας και ευελιξίας που διαθέτουμε εντός του ευρωπαϊκού πλαισίου και το εάν αποκομίζουμε τα μέγιστα από την ιδιότητα του κράτους-μέλους ή τη σπαταλάμε ανούσια.

Είναι ανάγκη ο δημόσιος διάλογος για την Ευρώπη να τεθεί σε νέες βάσεις, όχι μόνο για να γνωρίζουμε για ποιο πράγμα ψηφίζουμε σε κάθε ευρωεκλογές, αλλά και επειδή ζούμε σε μια εποχή όπου τα δεδομένα και οι συσχετισμοί ισχύος στον κόσμο αλλάζουν ραγδαία, της Ευρώπης μηδέ εξαιρουμένης. Αυτό, για μια χώρα με τα μεγέθη, τα προβλήματα, αλλά και τα συγκριτικά πλεονεκτήματα της Ελλάδας, παρουσιάζει προκλήσεις, αλλά και ευκαιρίες.

Η ρεαλιστική προσέγγιση των ευρωπαϊκών υποθέσεων και η κατάστρωση σωστών προτεραιοτήτων και στρατηγικής είναι προϋποθέσεις για να αποφευχθούν οι πρώτες και να αξιοποιηθούν, κατά το μέγιστο, οι δεύτερες.

*Δικηγόρος, διδάκτορας Πανεπιστημίου Αθηνών

Google News ΑΚΟΛΟΥΘΗΣΤΕ ΜΑΣ ΣΤΟ GOOGLE NEWS
Να μιλήσουμε αλλιώς για την Ευρώπη

ΣΧΕΤΙΚΑ ΝΕΑ

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΣΕ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας