• Αθήνα
    Σποραδικές νεφώσεις
    11°C 8.1°C / 11.9°C
    1 BF
    76%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    6°C 3.8°C / 6.9°C
    4 BF
    60%
  • Πάτρα
    Σποραδικές νεφώσεις
    10°C 9.9°C / 11.2°C
    2 BF
    72%
  • Ιωάννινα
    Αραιές νεφώσεις
    2°C 1.9°C / 1.9°C
    1 BF
    93%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αυξημένες νεφώσεις
    8°C 8.4°C / 8.4°C
    3 BF
    80%
  • Βέροια
    Αραιές νεφώσεις
    5°C 3.7°C / 6.2°C
    2 BF
    79%
  • Κοζάνη
    Αίθριος καιρός
    0°C 0.4°C / 1.7°C
    3 BF
    69%
  • Αγρίνιο
    Ελαφρές νεφώσεις
    8°C 6.6°C / 9.6°C
    1 BF
    90%
  • Ηράκλειο
    Θύελλα
    12°C 11.5°C / 12.8°C
    3 BF
    62%
  • Μυτιλήνη
    Αραιές νεφώσεις
    9°C 8.9°C / 8.9°C
    2 BF
    72%
  • Ερμούπολη
    Αραιές νεφώσεις
    11°C 11.4°C / 14.6°C
    3 BF
    87%
  • Σκόπελος
    Σποραδικές νεφώσεις
    11°C 10.7°C / 10.7°C
    6 BF
    63%
  • Κεφαλονιά
    Αυξημένες νεφώσεις
    12°C 11.8°C / 11.8°C
    6 BF
    68%
  • Λάρισα
    Ελαφρές νεφώσεις
    7°C 5.5°C / 6.9°C
    4 BF
    53%
  • Λαμία
    Σποραδικές νεφώσεις
    6°C 5.1°C / 7.8°C
    2 BF
    100%
  • Ρόδος
    Αραιές νεφώσεις
    12°C 11.8°C / 11.8°C
    3 BF
    82%
  • Χαλκίδα
    Αραιές νεφώσεις
    10°C 8.3°C / 12.1°C
    2 BF
    85%
  • Καβάλα
    Αυξημένες νεφώσεις
    7°C 6.0°C / 6.6°C
    2 BF
    84%
  • Κατερίνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    6°C 3.9°C / 7.2°C
    2 BF
    70%
  • Καστοριά
    Σποραδικές νεφώσεις
    1°C 0.8°C / 0.8°C
    2 BF
    87%

Η κρίση χρέους, το ασφαλιστικό, το προσφυγικό, το μεταναστευτικόα είναι τα σύγχρονα προβλήματα της Ευρώπης

Eυρωπαϊκή πορεία αλλά με ποιες πολιτικές;

  • A-
  • A+

Η οικονομική κρίση και ύφεση που πλήττει, ιδιαίτερα, από τις αρχές της τρέχουσας δεκαετίας τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ενωσης και οι ασκούμενες πολιτικές που υλοποιούνται σε ευρωπαϊκές χώρες κρίσης χρέους έχουν αναδείξει σοβαρές εσωτερικές αντιφάσεις στη σύλληψη, τον σχεδιασμό και την υλοποίηση των αντίστοιχων πολιτικών λιτότητας, ανεργίας και ύφεσης καθώς και εσωτερικές συγκρούσεις μεταξύ των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ενωσης αναφορικά με τον στρατηγικό προσανατολισμό της ευρωπαϊκής πορείας καθώς και την επιλογή των αναγκαίων πολιτικών αντιμετώπισης των συνεπειών της οικονομικής κρίσης.

Χαρακτηριστική περίπτωση των σοβαρών εσωτερικών αντιφάσεων στα προγράμματα (2010-2015) προσαρμογής (Μνημόνια 1 και 2) στην Ελλάδα αποτελεί η συντελούμενη μείωση των μισθών ως ανάχωμα της εκρηκτικής αύξησης της ανεργίας, που τελικά εκ του αποτελέσματος, προκύπτει τόσο η κατάρρευση των μισθών στον δημόσιο και ιδιωτικό τομέα της οικονομίας όσο και αυτή της αγοράς εργασίας με την ανησυχητική αύξηση της ανεργίας.

Παράλληλα, αξίζει να σημειωθεί ότι σύμφωνα με τον δείκτη LABREF (Eurostat, 2015), οι νομοθετικές πρωτοβουλίες και μεταρρυθμίσεις που υλοποιήθηκαν (2000-2013) και αποσκοπούσαν στη μείωση της ανεργίας στα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ενωσης (π.χ. 156 στη Γαλλία, 199 στην Ισπανία καθώς και αντίστοιχου περίπου επιπέδου σε Γερμανία, Σουηδία, Ελλάδα, Ιταλία κ.λπ.) δεν εμφανίζουν μια σοβαρή συσχέτιση με την εξέλιξη της ανεργίας, ιδιαίτερα στις μεσογειακές χώρες της Ευρώπης.

Ειδικότερα, στην περίπτωση της Γαλλίας με ή χωρίς μεταρρυθμίσεις στην αγορά εργασίας, το ποσοστό ανεργίας καθ’ όλη τη συγκεκριμένη περίοδο παραμένει σταθερό στο επίπεδο του 10% περίπου.

Το ίδιο αποδεικνύεται (Ινστιτούτο Bruegel, 2013) με τη μείωση των κοινωνικών δαπανών στην Ελλάδα (2010-2013), η οποία αντί να συμβάλει στη μείωση των ελλειμμάτων των ασφαλιστικών ταμείων, διά μέσου της μείωσης των συντάξεων, συνέβαλε στην αύξηση των ελλειμμάτων τους ως αποτέλεσμα των πολιτικών δημοσιονομικής πειθαρχίας, δεδομένου ότι το σύστημα κοινωνικής προστασίας στα Μνημόνια που υλοποιούνται από το 2010 στην Ελλάδα οριοθετείται ως το ελάχιστο των δημοσιονομικών δυνατοτήτων της χώρας μας.

Στο πλαίσιο αυτής της οριοθέτησης οι συνταξιοδοτικές δαπάνες μειώθηκαν από 38 δισ. ευρώ το 2010 σε 28 δισ. ευρώ το 2015, χωρίς να εξυγιαίνεται η δυσμενής οικονομική κατάσταση των ασφαλιστικών ταμείων και η κρατική χρηματοδότηση μειώθηκε από 18,9 δισ. ευρώ το 2010 σε 8,6 δισ. ευρώ το 2015.

Επίσης, στο επίπεδο των σοβαρών εσωτερικών αντιφάσεων των ασκούμενων περιοριστικών πολιτικών, το ίδιο αποδεικνύεται (ΕΚΤ, 2015) με τις δημοσιονομικές επιπτώσεις (δημοσιονομικό έλλειμμα, χρέος) που διευρύνθηκαν σημαντικά (π.χ. Ιρλανδία, Ελλάδα, Κύπρος, Σλοβενία) κατά την περίοδο 2008-2014 από τις εφαρμοζόμενες πολιτικές χρηματοοικονομικής στήριξης των τραπεζών (ανακεφαλαιοποίηση του τραπεζικού συστήματος).

Συγκεκριμένα, η χρηματοοικονομική στήριξη των τραπεζικών συστημάτων των κρατών-μελών της ευρωζώνης κατά τη διάρκεια της οικονομικής κρίσης επιβάρυνε το χρέος τους κατά 4,8% του ΑΕΠ (αντιστοιχεί στο 1/5 της αύξησης του δημόσιου χρέους της ευρωζώνης) και το δημοσιονομικό τους έλλειμμα κατά 1,8% του ΑΕΠ.

Ειδικότερα, η χρηματοοικονομική στήριξη των ελληνικών τραπεζών από το κράτος την περίοδο 2008-2014 προκάλεσε δημοσιονομικό έλλειμμα της τάξης του 12,5% του ΑΕΠ, ενώ η επιβάρυνση στο χρέος της χώρας μας ανήλθε στο 22,2% του ΑΕΠ.

Παράλληλα, στο επίπεδο των εσωτερικών συγκρούσεων μεταξύ των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκης Ενωσης αναφορικά με τις ασκούμενες πολιτικές διαχείρισης της κρίσης χρέους αλλά και για το ασφαλιστικό, το προσφυγικό, το μεταναστευτικό, το δημογραφικό κ.λπ. αποδεικνύεται, εκ του αποτελέσματος, ότι τα σοβαρά αυτά ζητήματα αντιμετωπίζονται με όρους «παλιάς» και «νέας» Ευρώπης, με αποτέλεσμα να προσανατολίζεται ολοένα και περισσότερο η Ευρωπαϊκή Ενωση σε αδυναμία συμφωνίας και διαμόρφωσης μιας συγκροτημένης, αμοιβαίας και ενιαίας ευρωπαϊκής πολιτικής.

Βέβαια, ο προσανατολισμός αυτός ενισχύοντας τις συνθήκες υπονόμευσης της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης ενδυναμώνει ταυτόχρονα τις συνθήκες αποευρωπαϊκοποίησης της Ευρωπαϊκής Ενωσης.

Πράγματι οι συνθήκες αυτές αντικατοπτρίζουν τη διαφορετικότητα των αντιλήψεων, των πολιτικών, των δεδομένων και των προοπτικών μεταξύ της «παλιάς» και της «νέας» Ευρώπης.

Ομως, εκτός από τη διαφορετικότητα στις πολιτικές διαχείρισης της κρίσης χρέους, στο προσφυγικό, το μεταναστευτικό και το δημογραφικό που η Ευρώπη παρακολουθεί αδρανής ή χωρίς αμοιβαιότητα, το ασφαλιστικό και η κοινωνική πολιτική, που αποτελούν την κοινωνική συνείδηση της Ευρώπης και αφορούν το σύνολο του ευρωπαϊκού πληθυσμού, συνιστούν ταυτόχρονα θεμελιώδη ζητήματα αδυναμίας διαμόρφωσης ευρωπαϊκής, ενιαίας και αμοιβαίας λύσης.

Με βάση αυτά τα δεδομένα, η «παλιά» Ευρώπη που διατηρεί τον αναδιανεμητικό και κοινωνικό χαρακτήρα της κοινωνικής ασφάλισης, τον μαθηματικό τύπο χορήγησης εγγυημένων παροχών, την τριμερή χρηματοδότηση και διοίκηση των ασφαλιστικών ταμείων, τον διαχωρισμό κρατικού και κοινωνικού προϋπολογισμού κ.λπ., υποδεικνύει στη «νέα» Ευρώπη ή σε κράτη-μέλη κρίσης χρέους (Μνημόνια) της «παλιάς» Ευρώπης, κεφαλαιοποιητικά, εξατομικευμένα και ιδιωτικά σχήματα κοινωνικής ασφάλισης, με όποια αρνητικά αυτό συνεπάγεται για το βιοτικό επίπεδο του ασφαλιζόμενου και του συνταξιοδοτικού πληθυσμού.

Χαρακτηριστική περίπτωση αποτελεί, εκτός από τις Βαλτικές Χώρες, η Ελλάδα όπου οι δανειστές προτρέπουν τη χώρα μας στην επιλογή του σουηδικού μοντέλου, το οποίο στη διεθνή βιβλιογραφία έχει αξιολογηθεί (Κ.G. Scherman, 2003) ως ένα σύστημα κοινωνικής ασφάλισης με μη εγγυημένες παροχές (σύστημα νοητής κεφαλαιοποίησης), δεδομένου ότι ο χρηματοοικονομικός και ο δημογραφικός κίνδυνος καθώς και η επίδραση της μείωσης του επιπέδου της παραγωγικότητας της εργασίας επιρρίπτονται εξ ολοκλήρου στον ασφαλισμένο, ο οποίος υπόκειται στον κίνδυνο των χρηματαγορών και των κεφαλαιαγορών.

Κατά συνέπεια τα ερωτήματα που προκύπτουν είναι: Ποια θα είναι και με ποιες πολιτικές η πορεία των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ενωσης; Θα είναι η πορεία τύπου λατινοαμερικανικών επιλογών και έλλειψης αμοιβαιότητας;

Η απάντηση στα ερωτήματα αυτά, ανεξάρτητα από τις επιλογές της κυρίαρχης στρατηγικής, συνίσταται στη διεκδίκηση των κρατών-μελών για αμοιβαίες, συγκροτημένες και ολοκληρωμένες ευρωπαϊκές λύσεις στα σύγχρονα προβλήματα της Ευρώπης (π.χ. κρίση χρέους, ασφαλιστικό, προσφυγικό, μεταναστευτικό, δημογραφικό κ.λπ.).

Σήμερα είναι όσο ποτέ προφανές ότι η περισσότερη Ευρώπη στην άσκηση των πολιτικών είναι η μόνη επιλογή ενδυνάμωσης και προώθησης της αμοιβαιότητας στην πορεία της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης. Σε διαφορετική περίπτωση, η Ευρωπαϊκή Ενωση κινδυνεύει να επιλέξει διχαστικά και αδικαιολόγητα το παρελθόν της.

*ομότιμος καθηγητής Παντείου Πανεπιστημίου

 

 

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΑΠΟΨΕΙΣ
Μνημόνια, έκρηξη χρέους και στο βάθος νέα ύφεση
Τα τρία μνημόνια αποσόβησαν την ανοιχτή χρεοκοπία, ωστόσο δεν θεράπευσαν τα θεμελιώδη ζητήματα της ελληνικής οικονομίας, τα οποία παραμένουν επενδυτικά αδιαβάθμητα από το 2009!
Μνημόνια, έκρηξη χρέους και στο βάθος νέα ύφεση
ΑΠΟΨΕΙΣ
Αλλη μία επέτειος του «όχι» επιβεβαιώνει την ανάγκη παράλληλου συστήματος πληρωμών
ΑΡΘΡΟ ΓΙΑΝΗ ΒΑΡΟΥΦΑΚΗ: Από το 2010 όλες οι ελληνικές κυβερνήσεις ήρθαν αντιμέτωποι με παράλογες απαιτήσεις από δανειστές που δεν δίστασαν να τους εκβιάσουν. Η οργανωμένη άμυνα της χώρας απέναντι στον ωμό αυτόν...
Αλλη μία επέτειος του «όχι» επιβεβαιώνει την ανάγκη παράλληλου συστήματος πληρωμών
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η αλήθεια και η διαστροφή της
Με το υποκριτικό αφήγημα του υπερκαταναλωτισμού για την οκταετία που προηγήθηκε της κρίσης, ενοχοποιούνται οι εργαζόμενοι και τα νοικοκυριά και παράλληλα συγκαλύπτεται ο καθοριστικός ρόλος των τραπεζών και των...
Η αλήθεια και η διαστροφή της
ΑΠΟΨΕΙΣ
Πώς θα ξεπεραστεί η κρίση;
Πιστεύει κανείς ότι π.χ. η Γερμανία αγωνιά για την παραγωγική ανάταξη της Ελλάδας ή προωθεί την παραγωγική της απαξίωση, όπως και της υπόλοιπης ευρωπαϊκής περιφέρειας, για να διατηρεί τα εμπορικά της...
Πώς θα ξεπεραστεί η κρίση;
ΑΠΟΨΕΙΣ
Φάρμακο χειρότερο από την ασθένεια
Ο Γιάννης Στουρνάρας επισημαίνει ότι για την 6ετή ελληνική κρίση δεν ευθύνονται οι ελληνικές τράπεζες, αφού η κρίση δεν πυροδοτήθηκε από αυτές, αλλά από το δημοσιονομικό αδιέξοδο που οδήγησε σε πτώση ολόκληρη...
Φάρμακο χειρότερο από την ασθένεια
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ε.Ε: Πολυδιάστατος ο κατακερματισμός της
Η Ε.Ε. είναι πολυδιάστατα κατακερματισμένη. Η πιο πρόσφατη διάσταση του κατακερματισμού της είναι ο χωρισμός των μελών της σε δύο ομάδες σε σχέση με την αντιμετώπιση του προσφυγικού προβλήματος. Ορισμένα...
Ε.Ε: Πολυδιάστατος ο κατακερματισμός της

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας