Αθήνα, 15°C
Αθήνα
Σποραδικές νεφώσεις
15°C
16.2° 13.6°
2 BF
85%
Θεσσαλονίκη
Αυξημένες νεφώσεις
13°C
13.8° 10.1°
1 BF
80%
Πάτρα
Αυξημένες νεφώσεις
16°C
16.0° 14.9°
3 BF
76%
Ιωάννινα
Αυξημένες νεφώσεις
8°C
7.9° 7.9°
0 BF
93%
Αλεξανδρούπολη
Αίθριος καιρός
7°C
6.9° 6.9°
0 BF
87%
Βέροια
Αυξημένες νεφώσεις
13°C
13.2° 11.0°
1 BF
86%
Κοζάνη
Αυξημένες νεφώσεις
7°C
9.0° 7.4°
1 BF
93%
Αγρίνιο
Αυξημένες νεφώσεις
15°C
14.6° 14.6°
1 BF
85%
Ηράκλειο
Σποραδικές νεφώσεις
12°C
12.8° 11.9°
2 BF
93%
Μυτιλήνη
Αίθριος καιρός
11°C
10.7° 10.7°
0 BF
70%
Ερμούπολη
Αραιές νεφώσεις
16°C
16.4° 16.4°
3 BF
88%
Σκόπελος
Αυξημένες νεφώσεις
13°C
12.9° 12.9°
3 BF
82%
Κεφαλονιά
Αυξημένες νεφώσεις
15°C
15.3° 15.3°
3 BF
72%
Λάρισα
Αραιές νεφώσεις
13°C
14.1° 12.9°
0 BF
94%
Λαμία
Αυξημένες νεφώσεις
15°C
15.1° 13.5°
0 BF
88%
Ρόδος
Ελαφρές νεφώσεις
15°C
15.4° 14.8°
2 BF
84%
Χαλκίδα
Αραιές νεφώσεις
14°C
16.1° 12.8°
0 BF
90%
Καβάλα
Σποραδικές νεφώσεις
13°C
12.7° 12.7°
1 BF
75%
Κατερίνη
Αυξημένες νεφώσεις
14°C
13.6° 9.7°
1 BF
100%
Καστοριά
Αυξημένες νεφώσεις
9°C
8.9° 8.9°
1 BF
96%
ΜΕΝΟΥ
Τετάρτη, 28 Φεβρουαρίου, 2024
kaselakis
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ
ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΟΝΤΑΡΙΝΗΣ/EUROKINISSI

Ο Τσίπρας, ο Κασσελάκης και η Κεντροαριστερά

Η ήττα του 2019 δεν ήταν μια τραγωδία για τον ΣΥΡΙΖΑ, αλλά μια μεγάλη ευκαιρία. Ηταν μια ημι-αξιοπρεπής ήττα. Και μετά την ήττα αυτή; Ο Τσίπρας θα μπορούσε να κάνει το αυτονόητο ως απόλυτος κυρίαρχος: θα κατέγραφε λάθη και αδυναμίες. Ο Τσίπρας θα ταρακουνούσε όλο τον ΣΥΡΙΖΑ. Ηταν πανίσχυρος, και «σε όποιον αρέσει!». Τούτη ήταν η στιγμή ο ΣΥΡΙΖΑ να γίνει ξεκάθαρα κεντροαριστερός.
Το πλαίσιο που έχουμε μπροστά μας, καθώς αντικρίζουμε το πολιτικό τοπίο, κάποιοι το θεωρούν δεδομένο και αμετακίνητο. Η κυβερνητική παράταξη κυριαρχεί και η αντιπολίτευση είναι κατακερματισμένη. Ειδικά μετά τις πρόσφατες διττές εκλογές. Η αξιωματική αντιπολίτευση βιώνει, λοιπόν, τη βαθύτερη κρίση της.

Ο ΣΥΡΙΖΑ ήταν μετά τις διπλές εκλογές καταδικασμένος να υποστεί αναταράξεις, βαθιές ρωγμές και να κινδυνεύει να βρεθεί στα όρια της αποσύνθεσης. Αλλωστε, ειδικά την τελευταία τετραετία, χάθηκε για τον ΣΥΡΙΖΑ μια ευκαιρία κυριολεκτικά ζωτική, για να ανατρέψει το διαφαινόμενο βαθύ τέλμα, αλλά και να χτίσει μια απολύτως νέα εικόνα. Τούτη, άλλωστε, αποτελούσε μονόδρομο. Αρκεί ο ίδιος ο ΣΥΡΙΖΑ, άμεσα και τολμηρά, να ταρακουνούσε τον εαυτό του, στοχεύοντας σε μια ριζικά διαφορετική εικόνα. Που να προβάλλει στη συνέχεια με κάθε τρόπο.


Κόμματα, τα οποία κάποτε ένιωθαν κυρίαρχα και ισχυρά, όταν υποστούν ένα σοβαρό ταρακούνημα, κρατώντας όμως γερά τη σπονδυλική τους στήλη, οφείλουν να κοιταχθούν με καθαρό βλέμμα στον καθρέφτη. Οφείλουν, επίσης, εάν η ηγεσία τους διατηρεί αντοχές, και επίσης αναγνωρίζεται ως η δύναμη και όχι η αδυναμία του κόμματος, να δράσουν άμεσα, αναζητώντας και σχεδιάζοντας τη νέα εικόνα τους. Το τελευταίο που θα έπρεπε να επιλέξουν, λοιπόν, θα ήταν η διαιώνιση της προγενέστερης εικόνας τους, όταν θα κοιτάζονται παράλυτα στον καθρέφτη τους.

Δυστυχώς όμως, όταν οι ηττημένοι δεν είναι έτοιμοι να αναγνωρίσουν σοβαρές αδυναμίες τους, τότε διατηρούν τις παθογένειές τους. Ανακυκλώνουν αναπόφευκτα μια προβληματική παρουσία, θωπεύουν τις ρωγμές και τα βαθύτερα προβλήματά τους. Ετσι, το κουτσό άλογο κουτσαίνει ακόμη περισσότερο. Και η τροχιά του κόμματος που έχει καταγράψει μια καθαρή ήττα, σιωπηρά και νεκρωμένα, κινδυνεύει όχι απλώς να οδηγηθεί σε νέα ήττα. Αλλά να τραυματιστεί ακόμη πιο σοβαρά, στα όρια, ή πέρα από αυτά.

Η ήττα του 2019 δεν ήταν μια τραγωδία για τον ΣΥΡΙΖΑ, αλλά μια μεγάλη ευκαιρία. Ηταν μια ημι-αξιοπρεπής ήττα. Και μετά την ήττα αυτή; Ο Τσίπρας θα μπορούσε να κάνει το αυτονόητο ως απόλυτος κυρίαρχος: Θα κατέγραφε λάθη και αδυναμίες. Ο Τσίπρας θα ταρακουνούσε όλο τον ΣΥΡΙΖΑ. Ηταν πανίσχυρος, και «σε όποιον αρέσει!». Τούτη ήταν η στιγμή ο ΣΥΡΙΖΑ να γίνει ξεκάθαρα κεντροαριστερός. Να εμπλουτιστεί από ταλαντούχα στελέχη και ανεξάρτητες φυσιογνωμίες.

Αν κάποιοι στον ΣΥΡΙΖΑ δυσφορούσαν και ήθελαν τα γνωστά, τα δογματικά, τα στενόμυαλα, τούτο δεν θα έβλαπτε τον ΣΥΡΙΖΑ, που ελεύθερα θα πέρναγε σε μια νέα φάση. Αυτό θα έπρεπε να είχε γίνει την επαύριο του 2019. Να το πούμε ωμά; Αν ο ΣΥΡΙΖΑ αποφάσιζε να κάνει το νέο άλμα σε νέους ανθρώπους και ιδέες κεντροαριστερές και σύγχρονες, δεν θα κέρδιζε ο ίδιος μόνο. Αλλά και ο τόπος. Ο Τσίπρας θα άνοιγε νέους δρόμους, που τώρα προσπαθεί, από δύσκολη θέση, να δρομολογήσει ο Κασσελάκης στις μέρες μας. Ομως, η καλή ευκαιρία χάθηκε.

Ο Τσίπρας έχει πρόσθετη ευφυΐα και μιας μορφής σοφία, καθώς αντελήφθη ότι η προοπτική Κασσελάκη είναι κάτι θετικό, καθώς ένας ΣΥΡΙΖΑ που αυτοκαταστράφηκε χρειαζόταν το ταρακούνημα αυτό. Στην εποχή πάντως της κυριαρχίας του, ο Τσίπρας, έστω και αργά, κατανόησε πως για ένα άρρωστο κόμμα όλα αυτά τα παθογενή θα το τραυμάτιζαν ακόμα πιο σοβαρά τη συγκεκριμένη εκείνη εποχή. Διευκολύνοντας παράλληλα την προοπτική ενός σύγχρονου κεντροαριστερού κόμματος που ανοίγει έναν κρίσιμο δρόμο ο οποίος έχει τόσο καθυστερήσει.

Λοιπόν, μετά την καθαρή ήττα του στις εκλογές του 2019, ο ΣΥΡΙΖΑ καλείτο να υπερβεί τις παθογένειές του. Αυτές ήσαν ορατές διά γυμνού οφθαλμού. Ησαν σοβαρές, ή μάλλον ήδη σοβαρές. Ηταν λοιπόν η ώρα της καταγραφής των λαθών και των αδυναμιών. Πάνω απ' όλα έπρεπε να γίνει αντιληπτό πως ο ΣΥΡΙΖΑ, εάν δεν κινείτο γρήγορα, δεν θα απέτρεπε ακόμη βαθύτερα συσσωρευμένα παθογενή συστατικά. Αυτά, εάν δεν ξεκαθάριζαν, θα κούρνιαζαν και θα έπνιγαν κάποια άλλα συστατικά που θα κινδύνευαν να γίνουν άκρως τοξικά. Το τι συνέβη λοιπόν είναι γνωστό. Για περίπου δύο χρόνια ο ΣΥΡΙΖΑ βυθίστηκε σε μια αυτοκαταστροφική νιρβάνα. Εντονης παραλυσίας και συνακόλουθης φθοράς.

Αυτά τα δύο χρόνια παραλυσίας, όπως συμβαίνει σε ανάλογες περιπτώσεις, ήσαν πολύ κοντά στο να περιγραφούν ως θανατηφόρα. Οι ψηφοφόροι που ήδη απομακρύνονταν από τον ΣΥΡΙΖΑ ενίσχυαν την πεποίθησή τους ότι αυτός είχε χάσει τον δρόμο του, με αποτέλεσμα να παρακολουθεί τη συνεχή διολίσθησή του ως περίπου μη αναστρέψιμη και μοιραία. Ετσι, ένας ιδιαίτερα ταλαντούχος πολιτικός ηγέτης, που μέχρι τότε είχε πάρει τον ΣΥΡΙΖΑ στους ώμους του, έδινε πλέον την εντύπωση ότι είχε παραλύσει. Σε μια χρονική περίοδο που ο ΣΥΡΙΖΑ όφειλε, πάνω απ' όλα, να αλλάξει τη σύνθεση της στελεχιακής του ομάδας, έγινε παράλυτος παρατηρητής. Ενώ η «ομάδα» βρισκόταν ήδη στο ναδίρ της.

Μέσα στο κλίμα αυτό, ένας αντικειμενικός παρατηρητής θα διερωτάτο πώς και γιατί ο Τσίπρας ανεχόταν μια κουρασμένη, χωρίς σπινθήρες κυβερνητική ομάδα, μια επιφάνεια κατηφορική, η οποία δεν είχε τίποτα να δώσει σε μια αντιπολιτευτική στρατηγική η οποία ήταν ένα μηδέν στο πεδίο της εμπιστοσύνης. Επίσης, η μεγάλη τραγωδία ήταν ότι ένας ταλαντούχος ηγέτης, χωρίς ιδιαίτερα ταλαντούχο βουλευτικό υλικό, άφηνε όλο το κομματικό σύστημα να τον τραβάει προς τα κάτω. Ετσι, όσες αδυναμίες και να είχε η κυβέρνηση (και είχε όντως), ήταν η αντιπολίτευση που βρισκόταν στο ναδίρ της αποδοχής της από την κοινωνία.

Από εκεί και πέρα, όλα είχαν στραβώσει. Το πιο σοβαρό πλήγμα ήταν πως το πιο ισχυρό χαρτί του ΣΥΡΙΖΑ, που ήταν ο Τσίπρας με διαφορά, αντί να φύγει μπροστά, αφήνοντας «ελεύθερο» τον εαυτό του να ανοίξει νέες διαδρομές, παγιδεύτηκε σε ένα εσωστρεφές σκηνικό. Τούτο στριφογύριζε περί τον εαυτό του. Και όμως, ό,τι πιο κρίσιμο ήταν ο Τσίπρας να απαλλαγεί από ένα εσωστρεφές κλίμα ενός προβληματικού ΣΥΡΙΖΑ, που τον έπνιγε. Στο σημείο αυτό είχε συμβεί κάτι πολύ κρίσιμο: το όλο σκηνικό του ΣΥΡΙΖΑ έπνιγε τον ΣΥΡΙΖΑ! Δηλαδή τον παγίδευσε σε μια πανταχού παρούσα τοξικότητα. Και ακολούθησαν τα γνωστά ως συμπτώματα μιας γενικότερης παθογένειας που είχε απλωθεί παντού.

Η παρουσία Κασσελάκη μπροστά στην πραγματικότητα αυτή είναι κάτι νέο και φρέσκο. Φυσικά δεν υπάρχουν σύνδρομα σωτήρων. Είναι επίσης γεγονός ότι το τελευταίο διάστημα ο ΣΥΡΙΖΑ βρισκόταν σε βαθιά κρίση. Δογματισμοί και παθογένειες, που διαπερνούσαν έναν ξύλινο πολιτικό λόγο, ήταν μια μόνιμη νοοτροπία που είναι αδιέξοδη. Ενώ η ανάδειξη του όρου «Αριστερά» ως θέσφατο είναι κάτι κενό περιεχομένου. Ολα τα ρηχά που επιστρατεύονται υπηρετούν δόγματα. Οχι τις προκλήσεις που απαιτεί ο ρεαλισμός. Ενώ ο δογματισμός της Αριστεράς οδηγεί μόνο σε αδιέξοδα. Ευτυχώς πάντως που ο Κασσελάκης ψάχνεται. Και έχει ανοιχτούς ορίζοντες.

Οι εποχές που ζούμε είναι δύσκολες και σκληρές. Μια αξία που πραγματικά φιλελεύθεροι πολιτικοί προτάσσουν είναι ο συνδυασμός ριζοσπαστισμού στο κοινωνικό και οικονομικό πεδίο. Η διαδρομή Τσίπρα, σε πολύ δύσκολους καιρούς, κινήθηκε στην κατεύθυνση αυτή. Αλλού έκανε βήματα μπρος, άλλα ήσαν στάσιμα, και στο τέλος υπήρξαν αδυναμίες. Σε δύσκολους και σκληρούς καιρούς η κοινωνική ευαισθησία είναι μια πρωταρχική αξία. Εδώ υπάρχουν πολλά περιθώρια για κοινωνική ευαισθησία, αλλά και οικονομική ανάπτυξη. Με στόχο τη στήριξη των οικονομικά ευάλωτων. Ο Κασσελάκης, στο σημείο αυτό, είναι η ώρα του να δώσει το στίγμα του. Σε τέτοιους σκληρούς καιρούς μια σύγχρονη Κεντροαριστερά βρίσκεται στο πεδίο της. Και καλείται να υπηρετήσει τις αξίες της. Τα δεδομένα είναι λοιπόν σκληρά. Ομως ο χρόνος μπορεί να τα ανατρέψει.

*Διδάκτωρ του Κέμπριτζ, επικοινωνιολόγος και συγγραφέας πολλών βιβλίων, με πιο πρόσφατο το «Η τοξική εποχή μας» (Καστανιώτης, 2022)

Google News ΑΚΟΛΟΥΘΗΣΤΕ ΜΑΣ ΣΤΟ GOOGLE NEWS
Ο Τσίπρας, ο Κασσελάκης και η Κεντροαριστερά

ΣΧΕΤΙΚΑ ΝΕΑ

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΣΕ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας