Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
  • Αθήνα
    Ελαφρές νεφώσεις
    15°C 13.3°C / 16.1°C
    2 BF
    77%
  • Θεσσαλονίκη
    Σποραδικές νεφώσεις
    13°C 12.2°C / 13.9°C
    2 BF
    88%
  • Πάτρα
    Αραιές νεφώσεις
    12°C 8.9°C / 14.4°C
    2 BF
    87%
  • Ιωάννινα
    Αυξημένες νεφώσεις
    9°C 6.7°C / 10.0°C
    1 BF
    81%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αυξημένες νεφώσεις
    12°C 12.0°C / 12.0°C
    4 BF
    82%
  • Βέροια
    Αραιές νεφώσεις
    13°C 12.2°C / 12.8°C
    0 BF
    93%
  • Κοζάνη
    Ασθενής ομίχλη
    9°C 9.0°C / 9.0°C
    0 BF
    93%
  • Αγρίνιο
    Αραιές νεφώσεις
    11°C 6.7°C / 14.4°C
    2 BF
    87%
  • Ηράκλειο
    Σποραδικές νεφώσεις
    17°C 16.1°C / 17.2°C
    3 BF
    82%
  • Μυτιλήνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    18°C 18.0°C / 18.0°C
    4 BF
    77%
  • Ερμούπολη
    Σποραδικές νεφώσεις
    15°C 15.0°C / 16.1°C
    3 BF
    94%
  • Σκόπελος
    Αραιές νεφώσεις
    11°C 10.6°C / 10.6°C
    2 BF
    97%
  • Κεφαλονιά
    Σποραδικές νεφώσεις
    11°C 11.0°C / 11.0°C
    2 BF
    93%
  • Λάρισα
    Ασθενής ομίχλη
    12°C 12.0°C / 12.2°C
    0 BF
    94%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    13°C 12.8°C / 13.3°C
    1 BF
    83%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    21°C 21.1°C / 22.0°C
    2 BF
    43%
  • Χαλκίδα
    Ελαφρές νεφώσεις
    12°C 12.0°C / 13.3°C
    1 BF
    87%
  • Καβάλα
    Αραιές νεφώσεις
    12°C 12.0°C / 12.2°C
    2 BF
    87%
  • Κατερίνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    13°C 12.2°C / 12.8°C
    1 BF
    100%
  • Καστοριά
    Ασθενής ομίχλη
    9°C 9.0°C / 9.0°C
    0 BF
    93%
Η ετερογονία των αντιμνημονιακών σκοπών

Αριστοτέλης

Η ετερογονία των αντιμνημονιακών σκοπών

  • A-
  • A+
Ακολουθήστε μας στο Google news

Ως ετερογονία των σκοπών όρισε ο Αριστοτέλης την κατάσταση εκείνη όπου τα αποτελέσματα που παράγουν οι πράξεις ενός ατόμου ή υποκειμένου είναι αντίθετα από τις αρχικές επιθυμίες και επιδιώξεις του.

Πώς γίνεται ένας αντιμνημονιακός να εφαρμόζει τα μνημόνια; Είναι δυνατόν η πρόθεσή σου να είναι να δημιουργήσεις έναν κόσμο δίκαιο και τελικά να πράττεις ανήθικα και άδικα; Να θέλεις να απαλλάξεις την κοινωνία από τυράννους και να γίνεις ο ίδιος τύραννος; Η Ιστορία βρίθει από παραδείγματα στα οποία η πράξη δεν υλοποιεί την πρόθεση ή διαφορετικά που η πρόθεση αποτυγχάνει στην πράξη.

Πόσα εκατομμύρια άνθρωποι δεν πίστεψαν στο απελευθερωτικό μήνυμα του σοσιαλισμού και του κομμουνισμού και στη συνέχεια ματαιώθηκαν οι προσδοκίες τους ή εξευτελίστηκαν δικαιολογώντας τις σταλινικές δίκες και τα προνόμια της νομενκλατούρας; Πόσες φορές στην ανθρώπινη ιστορία η ηθική πρόθεση εκατομμυρίων αγωνιστών ήταν η πάλη για τη χειραφέτηση της ανθρωπότητας, αλλά στην πράξη εργάστηκαν για την υποδούλωσή της;

Πόσες φορές δεν έχει συμβεί στα ανθρώπινα να φθείρονται υψηλοί σκοποί και ιδανικά από ευτελή και ιδιοτελή μέσα που τίθενται στην υπηρεσία τους; Η χρήση μη έντιμων μέσων σχεδόν πάντα διαφθείρει τον ηθικό σκοπό. Η ρήση «ο δρόμος για την κόλαση είναι στρωμένος με καλές προθέσεις» μας δείχνει ότι οι ηθικές προθέσεις δεν αρκούν διότι οι πράξεις ενός ηθικά σκεπτόμενου όντος μπορεί να είναι ανήθικες.

Στο δίπολο σκοποί-μέσα πολύ συχνά τα μέσα εργάζονται για την υποδούλωση του σκοπού. Αν βάλουμε στην άκρη τους μακροπρόθεσμους σκοπούς (π.χ. κατάργηση μνημονίων) και ασχοληθούμε με τις επείγουσες ανάγκες (άμεση δράση), τότε θα θυσιάσουμε τον σκοπό για τον ρεαλισμό του μικρότερου κακού.

Για να μην αποκλίνει λοιπόν η πρόθεση από τη δράση, γιατί σπάνια ταυτίζεται, υπάρχει δηλαδή αβεβαιότητα στη σχέση πρόθεσης-δράσης (Ε. Μορέν), πρέπει να στοχαζόμαστε για να πράττουμε και να πράττουμε αναστοχαζόμενοι.

Η βούληση ενός δρώντος, π.χ. ενός αντιμνημονιακού, δεν εξασφαλίζει από μόνη της το αποτέλεσμα της πράξης, π.χ. κατάργηση των μνημονίων, διότι το αποτέλεσμα της δράσης, εκτός από τη βούληση, εξαρτάται και από τις συνθήκες του περιβάλλοντος.

Η πρόθεση αποτυγχάνει στην πράξη όταν αγνοεί το πρόβλημα των συνεπειών των πράξεών της, που μπορεί να οδηγήσουν στην ακύρωση της πρόθεσης, όταν δεν προετοιμάζει το έδαφος πάνω στο οποίο θα υλοποιηθεί.

Για παράδειγμα, δεν είναι δυνατόν να έχεις την πρόθεση να καταργήσεις τα μνημόνια, χωρίς να προετοιμάζεις το έδαφος πάνω στο οποίο θα επιδιώξεις να υλοποιήσεις την πρόθεσή σου αυτή, διότι τότε η βούληση κινδυνεύει να αποτύχει στην πράξη. Και έτσι θα γίνεις αντιμνημονιακός μνημονιακός.

Ποιο όμως είναι αυτό το έδαφος; Βασικός πυλώνας ενός περιβάλλοντος που θα επέτρεπε την κατάργηση των μνημονίων είναι η στρατηγική της ενδογενούς παραγωγικής ανασυγκρότησης. Να δημιουργηθούν δηλαδή από τώρα οι προϋποθέσεις της κάλυψης των βασικών αναγκών του πληθυσμού από αγαθά που παράγονται εντός της χώρας. Παραγωγή κυρίως για την εσωτερική αγορά και όχι για τη διεθνή αγορά.

Πρόκειται για μια στρατηγική υποκατάστασης των εισαγωγών, που θα στηρίζεται σε ένα εκτεταμένο δίκτυο μικρομεσαίων συνεταιριστικών και κοινοτικών μονάδων, γεγονός βέβαια που απαιτεί άμεσα τη δημιουργία ενός θεσμικού πλαισίου για την κοινωνική και αλληλέγγυα οικονομία.

Στην κατεύθυνση αυτή, άμεσες προτεραιότητες είναι η ενίσχυση της ενδογενούς αγροτικής παραγωγής και της μεταποίησης αγροτικών προϊόντων, η δημιουργία κοινών και δημόσιων αγαθών, η ενεργειακή αυτονομία με τη χρήση ανανεώσιμων μορφών ενέργειας και όχι βέβαια η παραπέρα ενίσχυση της τουριστικής μονοκαλλιέργειας.

Υπάρχουν τομείς της οικονομίας που πρέπει ήπια να αναπτυχθούν, αγροτική παραγωγή και μεταποίηση αγροτικών προϊόντων, ήπιες μορφές ενέργειας, πολιτισμικά αγαθά, και άλλες που πρέπει να αποαναπτυχθούν (τουρισμός, εξόρυξη λιγνίτη και ορυκτών καυσίμων κτλ.). Εχει γίνει μέχρι σήμερα οτιδήποτε προς αυτή την κατεύθυνση; Σχεδόν τίποτα.

Πώς θα γινόταν λοιπόν ρήξη με τους δανειστές αν δεν μπορούμε ούτε καν τις διατροφικές μας ανάγκες να καλύψουμε από την ενδογενή παραγωγή;

Είναι βέβαια εκ των ων ουκ άνευ ότι για να στηριχθεί μια στρατηγική ενδογενούς παραγωγικής ανασυγκρότησης είναι απαραίτητο: να διεκδικηθούν στην πράξη οι γερμανικές αποζημιώσεις, να εφαρμοστούν τα όποια συμπεράσματα της Επιτροπής Λογιστικού Ελέγχου του Χρέους, να γίνει κούρεμα σημαντικού μέρους του χρέους, να τεθεί υπό δημόσιο έλεγχο η δημιουργία χρήματος και να εφαρμοστούν πολιτικές αναδιανομής του εισοδήματος.

*καθηγητής Οικονομικών στο ΤΕΙ Ηπείρου, συγγραφέας

 

ΑΠΟΨΕΙΣ
Φρόνηση και πολιτικές επιλογές
Θα ήθελα, επεξηγηματικά περισσότερο, να αναφερθώ στο εννοιολογικό αυτό δίδυμο της λογικής και της αρετής, δίνοντάς του μια οπωσδήποτε πιο ρεαλιστική διάσταση, και συσχετίζοντάς το με κάποια πρόσφατα γεγονότα...
Φρόνηση και πολιτικές επιλογές
ΑΠΟΨΕΙΣ
Καλύτεροι απ’ τις κότες
Υποστηρίζεται ότι η παρακμή είναι ένα μίγμα υπεροψίας και φόβου. Πιστεύω να είναι κατανοητό το γιατί∙ η υπεροψία έχει τις ρίζες της σε μια χαμένη μεγαλοπρέπεια. Κι ο φόβος την ανικανότητα διατήρησης ή...
Καλύτεροι απ’ τις κότες
ΑΠΟΨΕΙΣ
H σύγχρονη πολιτική μορφή ζωής σε αδιέξοδο
Δεν είναι υπερβολή να ισχυριστεί κανείς ότι η εγγενής αυτή αντινομία του καπιταλιστικού συστήματος ανάμεσα στην ελευθερία και τη δικαιοσύνη προσδιορίζει και τις ιστορικές τύχες της ελληνικής πολιτικής...
H σύγχρονη πολιτική μορφή ζωής σε αδιέξοδο
ΑΠΟΨΕΙΣ
Φαντασιακή «κανονικότητα»
Αν θέλουμε να αντικρούσουμε έναν επερχόμενο νέο μεσαίωνα, αν θέλουμε να διαφυλάξουμε τις αξίες της ελευθερίας, της δημοκρατίας, της αλληλεγγύης, της κοινωνικής δικαιοσύνης και της ειρηνικής συμβίωσης, πρέπει...
Φαντασιακή «κανονικότητα»
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ο νέος αγνώριστος γείτονας
Χάσαμε τη δυνατότητα να σκεφτόμαστε αλλιώς, να δημιουργούμε σημασίες, αφού το εθνικό σπορ είναι πλέον η ατομιστική κριτικομανία και η εξιδανίκευση της απομυθοποίησης. Πλειοψηφία, κράτος, εκκλησία, κόμματα,...
Ο νέος αγνώριστος γείτονας
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η συνειδησιακή λογική της κρίσης
Βρισκόμαστε στο έτος 2017 και έχουν συμπληρωθεί οκτώ (8 τον αριθμό) σχεδόν χρόνια από τότε που ο τόπος μας βυθίστηκε σε μια βαθιά κρίση και όλοι μας θέτουμε το υπαρξιακό ερώτημα: Γιατί η κοινωνία μας βιώνει...
Η συνειδησιακή λογική της κρίσης

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας