Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Εχει χαθεί η μαγεία της Αριστεράς;

Χάθηκε η μαγεία και το πάθος για το καινούργιο, η ακράδαντη πίστη στον πολιτικό φορέα της κοινωνικής αλλαγής

EUROKINISSI/ΜΠΟΥΓΙΩΤΗΣ ΒΑΓΓΕΛΗΣ

Εχει χαθεί η μαγεία της Αριστεράς;

  • A-
  • A+

Ο τίτλος του κειμένου θα μπορούσε να αναδιατυπωθεί με την προσφυγή στον σπουδαίο Γερμανό κοινωνιολόγο, τον Μαξ Βέμπερ, ο οποίος χρησιμοποίησε τον όρο «απομάγευση», για να φωτίσει τις αλλαγές που σημειώνονται στον τρόπο σκέψης των ανθρώπων κατά τη μετάβαση των δυτικών κοινωνιών από την προβιομηχανική στην καπιταλιστική οργάνωση.

Ο Βέμπερ με την απομάγευση υπογράμμιζε την εγκατάλειψη ενός συστήματος σκέψης, που στηριζόταν στη μαγεία και την προσφυγή σε υπερφυσικά όντα για την κατανόηση των κοινωνικών φαινομένων, σε αντίθεση με τη σύγχρονη κοινωνία που, διαπνεόμενη από τον Διαφωτισμό, εστίασε στην αναζήτηση των αιτιών στην κοινωνική και οικονομική συγκρότηση.

Εκτοτε, η λέξη ακολούθησε τη δική της πορεία, μια και βρήκε φιλόξενη στέγη σε πολλές επιστήμες, οι οποίες κάποιες φορές διαφοροποίησαν το περιεχόμενό της.

Θυμήθηκα τη λέξη, όταν ένας συνομιλητής μου διατύπωσε με κατηγορηματικό τρόπο ό,τι εκφράζεται ως ερώτηση στον τίτλο. Με άλλα λόγια, ισχυρίστηκε ότι οι επικείμενες εκλογές της 20ής Σεπτεμβρίου έχουν απολέσει τη μαγεία τους. Δεν είναι σαν αυτές του περασμένου Ιανουαρίου, διευκρίνισε. Είν’ αλήθεια πως με αιφνιδίασε η άποψή του και η πρώτη μου αντίδραση ήταν να συγκροτήσω επιχειρήματα για να αντικρούσω την άποψή του.

Πράγματι, το προεκλογικό κλίμα για την εκλογή της 20ής Σεπτεμβρίου είναι εντελώς διαφορετικό. Δεν υπάρχει η έξαψη. Η ψυχική ανάγκη για εμπλοκή και συμμετοχή στα συναισθήματα από τις προσδοκίες που γεννούσε το σύνθημα «πρώτη φορά Αριστερά». Είχαν άπαντες επενδύσει στην απόλυτη πίστη για μιαν άλλη πορεία, που επαγγελλόταν η ριζοσπαστική Αριστερά. Η προεκλογική εκστρατεία του Ιανουαρίου ήταν εμπύρετη. Υπήρχε μια αυθόρμητη συμπαράταξη πολιτών, από διαφορετικές κατευθύνσεις, με το κίνημα για δημιουργία μιας άλλης Ελλάδας.

Τα συναισθήματα που φλόγιζαν τη βούληση των πολιτών ήταν το πάθος για το καινούργιο, η ακράδαντη πίστη στον πολιτικό φορέα της κοινωνικής αλλαγής. Είχαν όλοι, ακόμη κι όσοι δεν ψήφισαν τον ΣΥΡΙΖΑ, την αίσθηση ότι συμμετείχαν σε μια πολιτική διαδικασία που θα άλλαζε τη ζωή τους.

Αυτό το κλίμα έχει ανατραπεί μετά τη συμφωνία με τους δανειστές και τη διάσπαση του ΣΥΡΙΖΑ, που κατέστησε τις εκλογές αναπόφευκτες. Η σχέση εμπιστοσύνης, στην καλύτερη περίπτωση, πέρασε από τρικυμιώδεις αναταράξεις, ενώ οδήγησε σε ακρωτηριασμό με την αποχώρηση ενός τμήματος και έναν οξύ πόλεμο χαρακωμάτων που ξέσπασε ανάμεσα στους αποχωρήσαντες και τον ΣΥΡΙΖΑ.

Η σχέση της ριζοσπαστικής Αριστεράς με τους ψηφοφόρους της έχασε τη στιλπνότητα του πρώτου εξαμήνου. Η υπογραφή δε της συμφωνίας με τους δανειστές προκάλεσε αμφισβήτηση του χαρακτήρα του ΣΥΡΙΖΑ, καθώς επικράτησε απογοήτευση για την τελική πολιτική στόχευση. Αυτή η διαπίστωση αποτελεί και την κορύφωση της απομάγευσης για τη ριζοσπαστική Αριστερά, καθώς εμφανίστηκε, με τη βοήθεια των κομμάτων της αντιπολίτευσης, με την επικοινωνιακή καταιγίδα των τμηματικών και συνεχών ανακοινώσεων για παραιτήσεις και αποχωρήσεις στελεχών της, να ταυτίζεται ή να εξαναγκάζεται σε σύμπλευση με όσους ήταν πολιτικά απέναντι.

Η Αριστερά, λοιπόν, έχασε την πρωτινή της μαγεία. Εδινε την εντύπωση ενός διαχειριστή των μνημονίων και της πολιτικής εξάρτησης σαν όλους όσοι προηγήθηκαν.

Ομως, ο τόπος χρειάζεται τη μαγεία της Αριστεράς. Χρειάζεται το όραμα και το καρύκευμα που δίνει άλλη γεύση στη ζωή μας. Και η Αριστερά νοστιμίζει τη ζωή των ανθρώπων. Είναι η απαντοχή και η ελπίδα στις δύσκολες στιγμές. Και τώρα, ως κυβερνώσα Αριστερά, οφείλει να ξαναδώσει πίσω αυτή τη μαγεία. Κι αυτό δεν είναι τίποτε άλλο από τη συνοδοιπορία με όσους έχουν ανοιχτές πληγές. Οφείλει, με την πολιτική της πια και όχι με διακηρύξεις, να συνδράμει τους ανήμπορους, να ανοίξει τον δρόμο για μιαν άλλη κοινωνία. Η διαχείριση δεν μπορεί να είναι αυτοσκοπός για την Αριστερά.

Η Αριστερά περπατάει σε μια τεντωμένη κλωστή αυτόν τον καιρό. Για τον λόγο αυτό χρειάζεται εκλογική ενίσχυση, για να δώσει τη μάχη. Για να σταθεί όρθια. Για να μην την καταπιεί η διαχείριση. Για να ξαναγυρίσει η μαγεία στη ζωή μας.

* καθηγητής Πανεπιστημίου Θεσσαλίας

 

ΑΠΟΨΕΙΣ
Η θεωρία της «αριστερής παρένθεσης»
Η θεωρία της «αριστερής παρένθεσης» επιτελεί ταυτόχρονα δύο λειτουργίες. Στο επίπεδο της προπαγάνδας και της επικοινωνιακής στρατηγικής, είναι ίσως το κεντρικό τέχνασμα που χρησιμοποιείται προκειμένου να...
Η θεωρία της «αριστερής παρένθεσης»
ΑΠΟΨΕΙΣ
Γιατί είχαν αυταπάτες;
Μήπως μερικές φορές στον λόγο της Αριστεράς εμφιλοχωρεί μια δυσανεξία στην κριτική και μια τάση προς την αλαζονεία που τρέφεται από την πεποίθηση ότι μόνο οι αριστεροί έχουν πρόσβαση στην πραγματικότητα ενώ...
Γιατί είχαν αυταπάτες;
ΑΠΟΨΕΙΣ
Πολιτικά εργαλεία για πιο δημιουργική διακυβέρνηση
Η γραφειοκρατική νοσηρότητα και η ακαμψία της ελληνικής δημόσιας διοίκησης αποτελούν δομικό πρόβλημα που δεν αίρεται αυτομάτως επειδή ο ΣΥΡΙΖΑ ήρθε στην εξουσία. Το ελληνικό σύστημα δούλευε με έλλειψη μέριμνας...
Πολιτικά εργαλεία για πιο δημιουργική διακυβέρνηση
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η συρρίκνωση του πολιτικού χρόνου
Οι σαφείς νίκες του ΣΥΡΙΖΑ και στις δύο αυτές ενδιάμεσες αναμετρήσεις θα μπορούσαν να εκληφθούν ως ισχυρές ενδείξεις υψηλού βαθμού ικανοποίησης από το έργο και την εικόνα της κυβέρνησης μέσα σε αυτόν τον πρώτο...
Η συρρίκνωση του πολιτικού χρόνου
ΑΠΟΨΕΙΣ
Εκλογές;
Eγιναν τρεις εκλογικές αναμετρήσεις τους τελευταίους εννέα μήνες. Οι συχνές εκλογές δηλώνουν είτε πως κανείς δεν μπορεί να κυβερνήσει τη χώρα είτε κανείς δεν θέλει να το κάνει διαισθανόμενος το μέγεθος της...
Εκλογές;
ΑΠΟΨΕΙΣ
Δεν θα μας συγχωρέσουν τη φυγομαχία
Οι αποκλίσεις θέσεων και απόψεων, οι διαφωνίες αλλά και η δυνατότητα σύνθεσης και ο σεβασμός στη συλλογικότητα διαμόρφωσαν εκείνο το περιβάλλον που επέτρεψε στον ΣΥΡΙΖΑ να αποκτήσει τη συγκεκριμένη δυναμική η...
Δεν θα μας συγχωρέσουν τη φυγομαχία

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας