Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Αναμοχλεύοντας την πολύπειρη Ιστορία

με τη σειρά μας, σε όλες τις εποχές ο άνθρωπος έχει την τάση να κρίνει κάποιες ηθικά και ιστορικά διφορούμενες περιπτώσεις, όταν ειδικά πρέπει να διακρίνει τη γραμμή που διαχωρίζει το φως από τη σκιά

ΒΙΚΙΠΑΙΔΕΙΑ

Αναμοχλεύοντας την πολύπειρη Ιστορία

  • A-
  • A+

Ο Ιώσηπος (37-100 μ.Χ.) ήταν Εβραίος στρατηγός, πλούσιος με αριστοκρατική καταγωγή, με ρίζες στην ασμοναϊκή δυναστεία. Πολέμησε εναντίον των Ρωμαίων στον πρώτο Εβραϊκό-Ρωμαϊκό πόλεμο του 66-73 μ.Χ. ως στρατιωτικός ηγέτης στη Γαλιλαία. Πριν γίνει στρατηγός, είχε ενδιαφέρον παρελθόν.

Στα είκοσί του, ταξίδεψε για να διαπραγματευτεί με τον αυτοκράτορα Νέρωνα για την απελευθέρωση κάποιων Εβραίων ιερέων και μετά την επιστροφή του στην Ιερουσαλήμ, συντάχθηκε ως διοικητής των δυνάμεων της Γαλιλαίας.

Ηταν η εποχή κατά την οποία οι Ρωμαίοι είχαν εισβάλει στην περιοχή σκοτώνοντας χιλιάδες. Ο Ιώσηπος φαινόταν να χάνει μια μάχη, παγιδευμένος με τους άντρες του στο σπήλαιο ενός χωριού με περίπου σαράντα συντρόφους του. Ολα αυτά συνέβαιναν το 67 μ.Χ.

Οι Ρωμαίοι με κυβερνήτη τον Φλάβιο Βεσπασιανό και τον γιο του Τίτο ζήτησαν από την ομάδα να παραδοθεί, αλλά εκείνοι αρνήθηκαν. Ανίκανος όμως να συνεχίσει την αντίσταση, σκέφτηκε να παραδοθεί, κι έτσι έστειλε έναν απεσταλμένο να διαπραγματευθεί με τους Ρωμαίους. Εκείνοι δέχτηκαν να του χαρίσουν τη ζωή, αλλά όχι στους στρατιώτες του και στους κατοίκους του παρακείμενου χωριού.

Ο Ιώσηπος ύστερα από διαβουλεύσεις με τα άλλα μέλη του εβραϊκού συμβουλίου πρότεινε μια μέθοδο συλλογικής αυτοκτονίας, η οποία έγινε δεκτή. Σύμφωνα με αυτή, με κλήρο ο ένας θα σκότωνε τον άλλο, και ο τελευταίος θα αυτοκτονούσε! Ο Ιώσηπος φυσικά με κάποια τεχνάσματα κατάφερε να μείνει τελευταίος μαζί με τον προτελευταίο που έπρεπε να τον σκοτώσει. Ολοι οι άλλοι σύντροφοι έχασαν τη ζωή τους σκοτώνοντας ο ένας τον άλλο, όπως είχαν άλλωστε συμφωνήσει. Κάνοντας χρήση του αξιώματός του, όμως, ο Ιώσηπος τον έπεισε να παραδοθούν, όπερ και εγένετο.

Οι Ρωμαίοι κράτησαν τον λόγο τους, σκότωσαν τον άλλο κι όλους τους κατοίκους του χωριού και έτσι έμεινε ζωντανός μόνο ο Ιώσηπος! Ολα τα υπόλοιπα, μαζί με αυτό το επεισόδιο, φρόντισε να κρατήσει στα αρχεία της η Ιστορία και καλά φυλαγμένα. Ο έξυπνος Εβραίος στρατηγός Ιώσηπος έφυγε το 71 μ.Χ. και πήγε στη Ρώμη όπου έγραψε τη σπουδαία «Ιστορία του Ιουδαϊκού Πολέμου», ενώ παντρεύτηκε και την τέταρτη σύζυγό του, μια Εβραία γυναίκα από την Κρήτη, η οποία του χάρισε και δύο γιους.

Η συγγραφική του εργασία παρουσιάζεται από τους κριτικούς ως εκείνη ενός προδότη, ανάξια να μελετηθεί ή να μεταφραστεί στα εβραϊκά. Οι επικριτές του δεν ήταν ποτέ ικανοποιημένοι για το γεγονός ότι δεν αυτοκτόνησε στη Γαλιλαία και, μετά τη σύλληψή του, αποδέχθηκε την προστασία και την υποστήριξη των Ρωμαίων.

Η ιστορικός Mary Smallwood από το Μπέλφαστ, γνωστή για τη συγγραφική της δουλειά στη συγκεκριμένη περίοδο της Ιστορίας, γράφει ότι υπήρξε ένοχος συγκλονιστικής υποκρισίας που έλαβε χώρα την παραπάνω χρονική περίοδο, σώζοντας τον εαυτό του και θυσιάζοντας τους συντρόφους του. Γύρισε την αιχμαλωσία του στρατού του προς όφελός του και επωφελήθηκε για το υπόλοιπο της ζωής του.

Η λογοτεχνία φυσικά έχει τη δική της γνώμη. Ο Ιώσηπος διηγήθηκε την προσωπική του αθλιότητα. Γιατί άραγε; Για να μας αφηγηθεί την αμαρτία του και να βρει τη συγχώρεση; Για να δικαιολογήσει στον εαυτό του τη συγκεκριμένη συμπεριφορά; Πόσο αντιφατικά είναι λοιπόν όλα αυτά; Ηταν καλύτερα να πεθάνει τελικά εκεί ένδοξα με τους συντρόφους και να μη γράψει την ιστορία του, ή μήπως ήταν προτιμότερο που επέζησε και μας άφησε παρακαταθήκη όλες τις αφηγήσεις του; Οι Εβραίοι τον θεωρούν το κατ’ εξοχήν κλασικό παράδειγμα αχρείου προδότη.

Ομως από την άλλη μεριά, είναι κάτι παραπάνω από σίγουρο ότι η πολιορκία των Ρωμαίων δεν θα αργούσε να οδηγήσει στον σφαγιασμό όλων. Διαβάζω στο βιβλίο «Η τρελή του σπιτιού» (La loca de la casa) της Ισπανίδας δημοσιογράφου Ρόζα Μοντέρο, τη γνώμη της για την προσωπικότητα του Ιώσηπου. Ηταν τόσο άθλιος, ισχυρίζεται η Μοντέρο, αλλά ταυτόχρονα τόσο ανθρώπινη η επιθυμία του να ζήσει, να αφηγηθεί, γιατί στην πραγματικότητα ήταν ένα ζωάκι που το τρόμαζε ο θάνατος!

Φυσικά, λέμε με τη σειρά μας, σε όλες τις εποχές ο άνθρωπος έχει την τάση να κρίνει κάποιες ηθικά και ιστορικά διφορούμενες περιπτώσεις, όταν ειδικά πρέπει να διακρίνει τη γραμμή που διαχωρίζει το φως από τη σκιά. Κι όλοι έχουμε την αίσθηση ότι οι τίμιες συμπεριφορές είναι αυτές που χτίζουν τα τείχη του κόσμου μας. Οχι αυτά που μας απομονώνουν, αλλά αυτά που μας προστατεύουν από ανεπιθύμητες κι ανεύθυνες επιθέσεις κι απόψεις!

 

epistoles@efsyn.gr

ΑΠΟΨΕΙΣ
Ο μπλανκιστής «Μπάιρον της Κρήτης»
Λίγοι γνωρίζουν ποιος ήταν ο Γκουστάβ Φλουράνς, ο Γάλλος επαναστάτης που πολέμησε στην Κρήτη του 1866 για την αποτίναξη του οθωμανικού ζυγού και την ένωση με την Ελλάδα. Ηρθε στα 1864 στην Αθήνα, μαζί με τον...
Ο μπλανκιστής «Μπάιρον της Κρήτης»
ΑΠΟΨΕΙΣ
Τέχνη και κοινωνία
​Το πεδίο που συγκροτεί η λογοτεχνική γραφή διευκολύνει την αμοιβαία μετατροπή του ιστορικού μακροεπιπέδου σε μικρόκοσμο των υποκειμένων και το αντίστροφο, μέσα από ένα σύνολο ευκρινών αγωγών αυτής της...
Τέχνη και κοινωνία
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ο εβραϊκός λαός δεν ξεπλένει ρατσιστές και αντισημίτες, Μάκη Βορίδη*
Ως Ισραηλινός και Εβραίος, η Ιερουσαλήμ έχει μια ιδιαίτερη θέση στην καρδιά μου, όπως και στην καρδιά όλων των Εβραίων του κόσμου. Για κάποιους για λόγους θρησκευτικούς και για άλλους για λόγους ιστορικούς....
Ο εβραϊκός λαός δεν ξεπλένει ρατσιστές και αντισημίτες, Μάκη Βορίδη*
ΑΠΟΨΕΙΣ
Πολιτική πλάνη προς αποφυγή
Ο ιστορικός αναστοχασμός έγινε γιατί στις ΗΠΑ οι πολίτες συνεκτιμούν ήδη τις πλάνες τους ή οι πάσης φύσεως νοσταλγοί τις μη πλάνες τους, γιατί στην Ευρώπη οι νοσταλγοί του γερμανικού 1933 ενισχύονται και στην...
Πολιτική πλάνη προς αποφυγή
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ποίηση και Ιστορία
Η ποίηση γιγαντώνεται στην αμφιβολία. Η αμφιβολία είναι η ικανότητα να αλλάζει, να πραγματοποιεί επιλογές, να αντιλαμβάνεται τον Αλλο και να τον κάνει να φτάσει στον φυσικό κόσμο, ανεξάρτητα από την όψη που ο...
Ποίηση και Ιστορία
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ιστορία και λογοτεχνία
Η Ιστορία είναι η επιστήμη που μελετά το παρελθόν, και κυρίως το παρελθόν του ανθρώπινου είδους. «Ο,τι έγινε έγινε», λέει η παραδοσιακή σοφία ή, στα αγγλικά, «What is done cannot be undone». Από αυτές τις...
Ιστορία και λογοτεχνία

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας