Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
  • Αθήνα
    Σποραδικές νεφώσεις
    15°C 12.8°C / 16.1°C
    3 BF
    63%
  • Θεσσαλονίκη
    Σποραδικές νεφώσεις
    12°C 10.6°C / 12.2°C
    1 BF
    82%
  • Πάτρα
    Ελαφρές νεφώσεις
    15°C 11.7°C / 17.0°C
    4 BF
    63%
  • Ιωάννινα
    Αυξημένες νεφώσεις
    9°C 5.0°C / 12.0°C
    1 BF
    58%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ασθενείς βροχοπτώσεις
    14°C 14.0°C / 14.0°C
    2 BF
    58%
  • Βέροια
    Αυξημένες νεφώσεις
    11°C 10.6°C / 11.1°C
    1 BF
    77%
  • Κοζάνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    6°C 6.0°C / 6.0°C
    1 BF
    87%
  • Αγρίνιο
    Ελαφρές νεφώσεις
    9°C 2.8°C / 17.0°C
    4 BF
    63%
  • Ηράκλειο
    Σποραδικές νεφώσεις
    16°C 15.6°C / 17.0°C
    2 BF
    88%
  • Μυτιλήνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    17°C 17.0°C / 17.0°C
    1 BF
    72%
  • Ερμούπολη
    Αραιές νεφώσεις
    16°C 16.0°C / 16.7°C
    3 BF
    67%
  • Σκόπελος
    Αυξημένες νεφώσεις
    9°C 9.4°C / 9.4°C
    3 BF
    92%
  • Κεφαλονιά
    Ελαφρές νεφώσεις
    18°C 18.0°C / 18.0°C
    2 BF
    59%
  • Λάρισα
    Αυξημένες νεφώσεις
    11°C 10.0°C / 11.1°C
    2 BF
    81%
  • Λαμία
    Αυξημένες νεφώσεις
    11°C 6.7°C / 13.3°C
    2 BF
    70%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    18°C 17.2°C / 18.0°C
    1 BF
    77%
  • Χαλκίδα
    Σποραδικές νεφώσεις
    13°C 10.0°C / 14.0°C
    3 BF
    67%
  • Καβάλα
    Αραιές νεφώσεις
    12°C 12.0°C / 12.2°C
    2 BF
    76%
  • Κατερίνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    11°C 10.6°C / 11.1°C
    1 BF
    95%
  • Καστοριά
    Αυξημένες νεφώσεις
    6°C 6.0°C / 6.0°C
    1 BF
    87%
Η πρόκληση της ρύθμισης του ραδιοτηλεοπτικού καθεστώτος
EUROKINISSI/ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΟΝΤΑΡΙΝΗΣ

Η πρόκληση της ρύθμισης του ραδιοτηλεοπτικού καθεστώτος

  • A-
  • A+
Ακολουθήστε μας στο Google news

Μία από τις παράπλευρες θεσμικές απώλειες του πρόσφατου δημοψηφίσματος υπήρξε αναμφισβήτητα η αποκάλυψη των τεράστιων παθογενειών του ισχύοντος ραδιοτηλεοπτικού καθεστώτος, τόσο σε ό,τι αφορά τα ιδιωτικά ΜΜΕ, που επέδειξαν κραυγαλέα μεροληπτική στάση υπέρ του «ναι», όσο και σε ό,τι αφορά τη νεοσυσταθείσα ΕΡΤ, η οποία κατά το κρίσιμο διάστημα θύμισε την αλήστου μνήμης ΥΕΝΕΔ…

Με αυτά τα δεδομένα, αλλά και εν όψει νέας εκλογικής αναμέτρησης, η πρόσφατη πρωτοβουλία της κυβέρνησης για ρύθμιση της διαδικασίας αδειοδότησης των ιδιωτικών τηλεοπτικών σταθμών είναι κατ' αρχήν ευπρόσδεκτη, παρ' ότι μονομερής και ελλιπής, καθώς δεν περιλαμβάνει ούτε τη ρύθμιση των ιδιωτικών ραδιοφωνικών σταθμών (οι οποίοι στο σύνολό τους λειτουργούν παράνομα με μεταβατικές ρυθμίσεις που έχουν κριθεί αντισυνταγματικές από το Συμβούλιο της Επικρατείας…) αλλά ούτε και την πρόβλεψη ουσιαστικών θεσμικών εγγυήσεων για την απεμπλοκή της ΕΡΤ από τον ασφυκτικό κυβερνητικό έλεγχο.

Η ρύθμιση του ραδιοτηλεοπτικού τοπίου ήταν μία από τις εμβληματικές προεκλογικές εξαγγελίες του ΣΥΡΙΖΑ, καθώς τόσο ο πρωθυπουργός όσο και πολλά κορυφαία στελέχη του είχαν καταγγείλει επανειλημμένα και σε όλους τους τόνους τις πολιτικές του παρελθόντος, που επέτρεψαν τη διαιώνιση μιας άναρχης και αδιέξοδης κατάστασης στα ΜΜΕ.

Η κριτική αυτή είναι κατά βάσιν σωστή, καθώς το πολιτικό σύστημα ουδέποτε στο παρελθόν επιδίωξε έντιμα και αποφασιστικά να ρυθμίσει το ραδιοτηλεοπτικό τοπίο.

Αρκέστηκε απλώς σε ανούσιες ρητορείες περί καταπολέμησης της διαπλοκής και σε λεονταρισμούς, που συνοδεύονταν από εν πολλοίς ανεφάρμοστες ρυθμίσεις και εν τέλει κατέληγαν σε μια ακόμη βαθύτερη εμπέδωση της πελατειακής λογικής και των αδιαφανών σχέσεων εξουσίας.

Θυμίζουμε ότι οι προσπάθειες της οικουμενικής κυβέρνησης το 1989, του ΠΑΣΟΚ το 1995 (με τον «διαβόητο» νόμο 2328/1995) και της Ν.Δ. το 2007, επί υπουργίας Ρουσόπουλου, για την οργάνωση της αδειοδοτικής διαδικασίας με τρόπο διαφανή και αντικειμενικό, απέτυχαν παταγωδώς, με αποτέλεσμα να επιβιώνει ένα άκρως προβληματικό καθεστώς, που πόρρω απέχει από τις σχετικές συνταγματικές επιταγές.

Ωστόσο, ούτε το υπό διαβούλευση νομοσχέδιο, παρ' ότι περιέχει θετικά σημεία, φαίνεται να ανταποκρίνεται ικανοποιητικά στις εξαγγελθείσες προθέσεις.

Εν πρώτοις, με τις επίμαχες ρυθμίσεις δεν δίνεται επαρκής απάντηση για τα κριτήρια βάσει των οποίων θα οριστεί ο αριθμός των αδειών που θα προκηρυχθούν. Και τούτο, παρά το γεγονός ότι δεν τίθεται πλέον στην πράξη ζήτημα σπανιότητας των συχνοτήτων, λόγω της ψηφιακής τεχνολογίας, η δε σχετική αγορά είναι ήδη διαμορφωμένη, με την έκδοση των σχετικών χαρτών, εδώ και αρκετά χρόνια.

Εν προκειμένω, με το σχέδιο νόμου ο αριθμός των αδειών καθορίζεται με υπουργική απόφαση, κατόπιν απλής γνώμης του ΕΣΡ, χωρίς όμως να γίνεται αναφορά ούτε στις τεχνικές αναγκαιότητες που θα επιβάλουν αντικειμενικά τον μέγιστο αριθμό των καναλιών που θα εκπέμψουν στη χώρα, αλλά ούτε και στα οικονομικά δεδομένα της ελληνικής αγοράς αναφορικά με τον αριθμό αυτών που πράγματι μπορούν να επιβιώσουν.

Ετσι δίνεται στην πράξη ευρύτατη διακριτική ευχέρεια στον εκάστοτε υπουργό -με τυπική και όχι ουσιαστική εμπλοκή τής κατά Σύνταγμα εποπτεύουσας ανεξάρτητης αρχής- να καθορίσει τους δυνάμει αδειούχους, χωρίς να δεσμεύεται από δεδομένα που θα διασφάλιζαν τη διαφάνεια και την αντικειμενικότητα κατά την αδειοδότηση.

Αν λοιπόν η κυβέρνηση δεν θέλει να εκτεθεί ανεπανόρθωτα, εμπλεκόμενη σε ένα συνεχές «αλισβερίσι» με τους ενδιαφερομένους -όπως συνέβη στο παρελθόν με τις άδειες των ραδιοφωνικών σταθμών- πρέπει να καθορίσει, το ταχύτερο δυνατόν, τον κρίσιμο αριθμό των σταθμών που πρόκειται να αδειοδοτηθούν, βάσει των κατάλληλων τεχνικοοικονομικών μελετών, χωρίς κρυφές σκέψεις είτε για «τακτοποίηση» ημετέρων είτε για «πόλεμο» σε βάρος «μη αρεστών».

Περαιτέρω, στο μέτρο που στο σχέδιο νόμου καθορίζονται κριτήρια που αποτελούν προϋποθέσεις για την έγκυρη συμμετοχή των υποψηφίων στη διαδικασία της δημοπράτησης, θα πρέπει να εξεταστούν βαθύτερα και ουσιαστικότερα, στο πλαίσιο της διαβούλευσης, οι προδιαγραφές των υποψηφίων. Ειδικότερα:

Ως προς το πρόγραμμα των καναλιών, η επιλογή να επαναληφθούν, με μάλλον αμήχανο τρόπο, οι ασαφείς, ανελαστικές και αφόρητα λεπτομερειακές διατάξεις του νόμου Ρουσόπουλου (οι οποίες στην πράξη ουδέποτε εφαρμόστηκαν από το ΕΣΡ) είναι αναμφισβήτητα ατυχής.

Εκείνο που προέχει είναι να εξειδικευτούν κατά τρόπο πρόσφορο -και δεσμευτικό ως προς το ΕΣΡ- οι συνταγματικές εγγυήσεις περί ισότητας, αντικειμενικότητας, ποιότητας, σεβασμού της αξίας του ανθρώπου και προστασίας της παιδικής ηλικίας και της νεότητας, ώστε να είναι σαφές ότι χωρίς την τήρησή τους δεν νοείται ούτε απόκτηση αλλά ούτε και διατήρηση άδειας εκπομπής.

Ως προς δε τη βιωσιμότητα των σταθμών, ουδεμία αξιολόγηση προβλέπεται, ούτε για το επιχειρησιακό σχέδιο των υποψηφίων ούτε για την αποδοτικότητα της επένδυσής τους.

Αντίθετα επιβάλλεται, με τρόπο ανελαστικό, η απασχόληση αυξημένου, σε σχέση με το παρελθόν, αριθμού εργαζομένων, ως προϋπόθεση για τη χορήγηση και τη διατήρηση της άδειας, χωρίς όμως τούτο να φαίνεται ότι απορρέει αντικειμενικά από τις συνθήκες στις οποίες καλούνται να εκπέμψουν και μάλιστα σε ορίζοντα δεκαετίας.

Συμπερασματικά, οι προθέσεις της κυβέρνησης για μια βαθιά τομή στο τηλεοπτικό τοπίο θα κριθούν ιδίως από τέσσερις παράγοντες: πρώτον, από την ειλικρίνεια αυτών των προθέσεων, δεύτερον από την πολιτική τόλμη να προχωρήσει μέχρι τέλους το εγχείρημα, τρίτον από την επίγνωση των ιδιαιτεροτήτων και των ευαίσθητων ισορροπιών του χώρου και τέταρτον από τη διάθεση συνολικής αναδιάταξης του ραδιοτηλεοπτικού καθεστώτος, όχι μόνον σε σχέση με την ΕΡΤ και τους ραδιοφωνικούς σταθμούς, όπως προαναφέρθηκε, αλλά και σε σχέση με το -πολλαπλά υπονομευμένο- ΕΣΡ, ο ρόλος του οποίου, εφόσον ενισχυθεί και θωρακιστεί θεσμικά, μπορεί να αποβεί πράγματι κρίσιμος για τη διασφάλιση μιας νέας ραδιοτηλεοπτικής πραγματικότητας.

*Καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου στο Πανεπιστήμιο Αθηνών

** Δικηγόρος, ΔΜΣ Δημοσίου Δικαίου Πανεπιστημίου Αθηνών

 

ΑΠΟΨΕΙΣ
Τρία χρόνια από το «μαύρο» στην ΕΡΤ
Δεν θα ξεχάσουμε ποτέ ότι το βράδυ της Τρίτης 11ης Ιουνίου 2013 η τότε κυβέρνηση έριξε «μαύρο» στην Ελληνική Ραδιοφωνία Τηλεόραση. Τι χειρότερο από τη βαθιά θλίψη του μαύρου στην οθόνη των κρατικών καναλιών...
Τρία χρόνια από το «μαύρο» στην ΕΡΤ
ΑΠΟΨΕΙΣ
Νόμος για τις τηλεοπτικές άδειες: η επόμενη μέρα
Τα δύσκολα βρίσκονται μπροστά μας. Οι νόμοι δεν φτάνει να ψηφιστούν, πρέπει και να εφαρμοστούν. Εάν θέλουμε να φτιάξουμε μια σύγχρονη, ευρωπαϊκή χώρα, μια χώρα όπου ο οπτικοακουστικός τομέας θα είναι όχημα...
Νόμος για τις τηλεοπτικές άδειες: η επόμενη μέρα
ΑΠΟΨΕΙΣ
Εκλεισε ένας κύκλος
Με αφορμή την απεργία των δημοσιογράφων και των τεχνικών που δήλωσαν την αντίθεσή τους στο νομοσχέδιο του κ. Πέτσα, διάβασα λίγο τι πρόκειται να κατατεθεί στη Βουλή και ήρθαν στο μυαλό μου οι ημέρες του 2015.
Εκλεισε ένας κύκλος
ΑΠΟΨΕΙΣ
ΕΡΤ, ένα βήμα μπρος και δύο πίσω
Είναι αμυντικό και επιζήμιο το μεγαλείο της αυτάρκειας και του ΕΡΤικού σοβινισμού, ίσως κρύβει σκοπιμότητες ή ανεπάρκειες. Καλύτερα η ΕΡΤ να δείξει εμπιστοσύνη σε ορεξάτους, μορφωμένους, νέους ανθρώπους, σε...
ΕΡΤ, ένα βήμα μπρος και δύο πίσω
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η ΕΡΤ είναι αγαθό όλης της κοινωνίας
11 Ιουνίου του 2013. «Πέφτει» η ΕΡΤ, η δημόσια ραδιοτηλεόραση σταματά να εκπέμπει με ανακοίνωση του τότε κυβερνητικού εκπροσώπου Σίμου Κεδίκογλου που βασίστηκε σε μια πράξη νομοθετικού περιεχομένου, χωρίς την...
Η ΕΡΤ είναι αγαθό όλης της κοινωνίας
ΑΠΟΨΕΙΣ
ΕΡΤ και δημόσια σφαίρα
Η νέα ΕΡΤ σύμφωνα με τις αποφάσεις του υπουργού Επικρατείας λειτουργεί, αλλά δεν είναι το διαφωτιστικό επικοινωνιακό σύστημα στο οποίο όλοι εμείς οι πολίτες της πολιτικής κοινωνίας συμμετέχουμε ως ομιλητές και...
ΕΡΤ και δημόσια σφαίρα

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας