• Αθήνα
    Σποραδικές νεφώσεις
    7°C 5.1°C / 8.0°C
    1 BF
    96%
  • Θεσσαλονίκη
    Αραιές νεφώσεις
    6°C 4.1°C / 8.0°C
    2 BF
    83%
  • Πάτρα
    Αυξημένες νεφώσεις
    9°C 8.7°C / 9.4°C
    2 BF
    88%
  • Ιωάννινα
    Αυξημένες νεφώσεις
    2°C 1.9°C / 1.9°C
    1 BF
    100%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αραιές νεφώσεις
    7°C 6.9°C / 6.9°C
    2 BF
    93%
  • Βέροια
    Αυξημένες νεφώσεις
    4°C 3.5°C / 4.9°C
    0 BF
    96%
  • Κοζάνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    0°C 0.4°C / 0.4°C
    1 BF
    100%
  • Αγρίνιο
    Αυξημένες νεφώσεις
    6°C 5.7°C / 5.7°C
    2 BF
    94%
  • Ηράκλειο
    Σποραδικές νεφώσεις
    13°C 11.9°C / 14.3°C
    3 BF
    84%
  • Μυτιλήνη
    Ασθενείς βροχοπτώσεις
    8°C 8.5°C / 8.5°C
    2 BF
    91%
  • Ερμούπολη
    Σποραδικές νεφώσεις
    12°C 10.5°C / 11.7°C
    2 BF
    81%
  • Σκόπελος
    Αυξημένες νεφώσεις
    6°C 6.2°C / 6.2°C
    2 BF
    78%
  • Κεφαλονιά
    Αυξημένες νεφώσεις
    11°C 11.1°C / 11.1°C
    2 BF
    72%
  • Λάρισα
    Ασθενής ομίχλη
    4°C 3.9°C / 4.5°C
    2 BF
    100%
  • Λαμία
    Αυξημένες νεφώσεις
    7°C 4.5°C / 7.3°C
    1 BF
    90%
  • Ρόδος
    Αραιές νεφώσεις
    17°C 16.8°C / 16.8°C
    4 BF
    67%
  • Χαλκίδα
    Σποραδικές νεφώσεις
    6°C 5.3°C / 8.2°C
    0 BF
    94%
  • Καβάλα
    Αυξημένες νεφώσεις
    7°C 7.1°C / 7.1°C
    2 BF
    90%
  • Κατερίνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    4°C 4.2°C / 5.7°C
    1 BF
    100%
  • Καστοριά
    Αυξημένες νεφώσεις
    1°C 1.4°C / 1.4°C
    1 BF
    99%
AP Photo/Michael Sohn
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Σοσιαλδημοκρατία και εργασία σε μετεξέλιξη

  • A-
  • A+

Η σοσιαλδημοκρατία άρχισε να δημιουργείται από την εργατιά της πρώιμης γερμανικής βιομηχανίας στα μέσα του προπερασμένου αιώνα. Γεννήθηκε ως κίνημα κάποιων κοινωνικά προβληματισμένων εργατών μέσα σε μια παράγκα ενός εργοστασίου όπου άλλαζαν ρούχα οι εργάτες. Εξ αυτού και η έδρα του SPD στη Βόνη, ένα μεγάλο συγκρότημα γραφείων τoυ κόμματος κοντά στο Μπαντ Γκόντεσμπεργκ, ονομαζόταν χάριν της ιστορικότητας «die Barake». Η εργασία στον καιρό της πρωσικής Γερμανίας γινόταν με τον ιδρώτα και τα χέρια των πραγματικών προλετάριων. Οι εργάτες κι οι εργάτριες της εποχής εκείνης ζούσαν μέσα σε συνθήκες αθλιότητας. Ο εκσυγχρονισμός των εργοστασιακών εγκαταστάσεων θα άλλαζε σημαντικά τις εργασιακές συνθήκες, εν μέρει και τις σχέσεις με το κεφάλαιο. Ετσι δόθηκαν οι πρώτες εργατικές κατοικίες (Sozialwohnungen) σε οικογένειες εργαζομένων στο βιομηχανικό συγκρότημα Κρουπ.

Με την καθιέρωση του 8ώρου και τη μηχανοποίηση της παραγωγής, η εργασία γνώρισε την πρώτη ιστορική της μετεξέλιξη, όταν άρχισε πλέον να γίνεται με μηχανές κι όχι μόνο από εργατικά χέρια. Στην εργατιά πέρασαν με τον χρόνο τεχνικοί και υπάλληλοι γραφείων, τους οποίους αρχικά οι εργάτες αντιμετώπιζαν σαν εγκάθετους της εργοδοσίας. Οι μεγάλες αλλαγές όμως στον εργασιακό χώρο και στις σχέσεις κεφαλαίου-εργασίας επρόκειτο να επέλθουν μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο. Στις απαρχές του γερμανικού «οικονομικού θαύματος» τέθηκε ήδη το ζήτημα συνδιοίκησης των επιχειρήσεων με τη συμμετοχή των συνδικάτων στη διαδικασία λήψης αποφάσεων. Ετσι διαμορφώθηκε και ο θεσμός του κοινωνικού κράτους, μέσω του οποίου θα εξασφάλιζαν οι εργαζόμενοι κρατική προστασία απασχόλησης, υγείας, συντάξεων, παιδείας κ.ο.κ.

Οι ιστορικές αυτές κοινωνικές μεταβολές θα οδηγούσαν νομοτελειακά σε μια ιστορικής σημασίας μετεξέλιξη της γερμανικής σοσιαλδημοκρατίας. Τόσο σε πολιτικό, ιδεολογικό, όσο και σε οικονομικό επίπεδο. Τούτο συντελέστηκε με το συνέδριο-σταθμό του κόμματος στο Γκόντεσμπεργκ (1959), όπου το SPD έμελλε να μετεξελιχθεί εκ θεμελίων, καθιστάμενο αντικειμενικά σε κόμμα εξουσίας, αποβάλλοντας τον μαρξιστικό του χαρακτήρα και υιοθετώντας τις κλασικές αρχές ενός κοινοβουλευτικού κόμματος. Το κόμμα αποδέχθηκε συνάμα τους κανόνες της ελεύθερης, λεγόμενης, αγοράς ενώ αναγνώριζε τη λειτουργία των καπιταλιστικών όρων στο πλαίσιο του πολιτικο-κοινωνικού συστήματος.

Στον ίδιο χρόνο συγκροτούταν στην τότε Ανατολική Γερμανία το δεύτερο γερμανικό κράτος, η DDR (Γερμανική Δημοκρατική Πολιτεία), υπό σοβιετική κυριαρχία και με την ηγεσία του μαρξιστικού λενινιστικού «Κόμματος Ενιαίας Γερμανίας», «SED», γεγονός που επηρέασε άμεσα και την πορεία του SPD. Τη μεγάλη του άνοδο όμως θα γνώριζε το SPD όταν την ηγεσία του ανέλαβε ο Βίλι Μπραντ, μια εμβληματική μορφή και προσωπικότητα με ισχυρή πολιτική βούληση και διεθνή ακτινοβολία. Αφού οδήγησε το SPD στην κυβέρνηση, ο Μπραντ κατάφερε να καθιερώσει την ιδέα της κοινωνικής ειρήνης στη χώρα μέσα από ανοιχτή συνεργασία εργαζομένων-εργοδοσίας. Τούτο εγγυόταν όχι μόνο την κατοχύρωση κατακτήσεων των εργαζομένων αλλά και τη διασφάλιση των θέσεων εργασίας.

Στη διάρκεια της καγκελαρίας του και αργότερα, όταν κυβερνούσε στη Βόνη ο «πραγματιστής» Χέλμουτ Σμιτ, ο Μπραντ πέτυχε να διεθνοποιήσει την εκσυγχρονισμένη σοσιαλδημοκρατία προωθώντας νέους πολιτικούς, ιδίως στον ευρωπαϊκό Νότο. Το ΠΑΣΟΚ του Ανδρέα Παπανδρέου βρισκόταν σταθερά απέναντι σε κάθε σοσιαλδημοκρατική εκδοχή συνεργαζόμενο μόνο με σκανδιναβικά κόμματα και το αυστριακό σοσιαλιστικό κόμμα του Μπρούνο Κράισκι. Μια άλλη καθοριστική για τη γερμανική σοσιαλδημοκρατία περίοδος εγκαινιάστηκε μετά την ενοποίηση των δύο γερμανικών κρατών κι αφού εκλέχθηκε καγκελάριος ο σοσιαλδημοκράτης Γκέρχαρντ Σρέντερ.

Αν και ήταν ένα από τα «παιδιά» του Μπραντ, ο Σρέντερ ακολούθησε διαφορετική πολιτική τόσο στο εσωτερικό όσο και στα εξωτερικά ζητήματα (πόλεμος στη Σερβία). Ο ίδιος ακύρωσε αρκετά από τα εργατικά επιτεύγματα, συρρικνώνοντας το κοινωνικό κράτος. Με την «ατζέντα 2010» εισήγαγε την ελαστικοποίηση των σχέσεων εργασίας, τεμαχίζοντας θέσεις απασχόλησης για απορρόφηση της ανεργίας. Απαξιώνοντας έτσι σοβαρά την ίδια τη φύση της εργασίας και αποδυναμώνοντας αισθητά τους εργαζόμενους.

Σήμερα συνεχίζεται η καταστροφική αυτή εξέλιξη μέσω των νέων τεχνολογιών που αφανίζουν θέσεις εργασίας, φαινόμενο που επιτάθηκε λόγω και της πανδημίας. Τα ρομπότ αναλαμβάνουν τη δουλειά δεκάδων εργαζομένων χωρίς ουσιαστική αντίσταση. Η κατάσταση αυτή μπορεί να αναστραφεί μόνο με την πολιτική βούληση των συγκυβερνώντων κομμάτων και τούτο με πρωτοβουλία του SPD.

Προτού εξαφανιστούν και οι τελευταίοι Γερμανοί εργάτες, συνιστά καθήκον των κυβερνώντων να αποφασίσουν τη δραστική μείωση του χρόνου εργασίας (4ήμερη και 5ωρη απασχόληση). Είναι πλέον καιρός να γίνουν κάποια «βήματα εξέλιξης προς τα πίσω» που καθορίζεται άλογα - τεχνοκρατικά. Καλό θα ήταν δε να μελετώνται και σε φιλοσοφική βάση φαινόμενα και προκλήσεις, ώστε να μην καταντήσουν οι κοινωνίες του μέλλοντος τεχνολογικές ζούγκλες.

*Δημοσιογράφος

Ακολουθήστε μας στο Google news
Google News
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η «σοσιαλδημοκρατία» στη Γερμανία
Για άλλη μια φορά «το χέρι του θεού» παρενέβη στη Γερμανία και καθόρισε τις πολιτικές εξελίξεις αναδεικνύοντας τους Σοσιαλδημοκράτες (SPD) στην Καγκελαρία.
Η «σοσιαλδημοκρατία» στη Γερμανία
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η σοσιαλδημοκρατία ως γερμανική «υπόθεση»
Η συμφωνία που επιτεύχθηκε στη Γερμανία για νέα κυβέρνηση υπό τον σοσιαλδημοκράτη Σολτς επανέφερε το θέμα περί ανάκαμψης και «βιωσιμότητας» μιας γηραιάς σοσιαλδημοκρατίας στους δύσκολους καιρούς μας.
Η σοσιαλδημοκρατία ως γερμανική «υπόθεση»
ΑΠΟΨΕΙΣ
Δυνάμει καγκελάριος ένας (πρώην) «ξεγραμμένος»
Ο σοσιαλδημοκράτης υπουργός Οικονομικών θεωρούνταν ακόμα και μέσα στο κόμμα του (SPD) ο «από χέρι» ήδη χαμένος. Είχε έρθει άλλωστε τρίτος στη διαδικασία εκλογής προέδρου του κόμματος.
Δυνάμει καγκελάριος ένας (πρώην) «ξεγραμμένος»
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ο μύθος του γερμανικού θαύματος
Ακόμα και συντηρητικοί οργανισμοί (ΔΝΤ, ΕΚΤ, Κομισιόν) εμμέσως παραδέχονται πως οι εργασιακές μεταρρυθμίσεις που επιβλήθηκαν στην Ευρώπη αποδείχθηκαν λανθασμένες στην επιστημονική τους βάση και...
Ο μύθος του γερμανικού θαύματος
ΑΠΟΨΕΙΣ
Πρελούδιο σύγκρουσης
Η εικόνα των διμερών σχέσεων ΗΠΑ-Γερμανίας, σχεδόν έναν χρόνο μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, είναι μια εικόνα συνολικής καχυποψίας, οριοθετημένη από την αποφυγή ανάληψης της ευθύνης μιας...
Πρελούδιο σύγκρουσης
ΑΠΟΨΕΙΣ
Πολωνική ατζέντα
Η Πολωνία φιλοδοξεί να γίνει μία από τις ισχυρότερες στρατιωτικές δυνάμεις του ΝΑΤΟ, μια περιφερειακή δύναμη που θα εγγυάται την ασφάλεια των Βαλτικών Χωρών, αλλά και της Σουηδίας και της Φινλανδίας.
Πολωνική ατζέντα

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας