• Αθήνα
    Ελαφρές νεφώσεις
    3°C 1.8°C / 4.0°C
    3 BF
    67%
  • Θεσσαλονίκη
    Αίθριος καιρός
    1°C -1.4°C / 3.0°C
    2 BF
    45%
  • Πάτρα
    Αραιές νεφώσεις
    5°C 4.8°C / 5.5°C
    5 BF
    58%
  • Ιωάννινα
    Αραιές νεφώσεις
    0°C -0.1°C / -0.1°C
    3 BF
    40%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    1°C -0.4°C / 0.9°C
    4 BF
    60%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    -1°C -3.4°C / -0.4°C
    0 BF
    53%
  • Κοζάνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    -6°C -5.6°C / -4.4°C
    2 BF
    54%
  • Αγρίνιο
    Αραιές νεφώσεις
    1°C 1.3°C / 1.3°C
    2 BF
    70%
  • Ηράκλειο
    Αραιές νεφώσεις
    7°C 4.9°C / 7.8°C
    4 BF
    62%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    1°C 1.2°C / 1.2°C
    3 BF
    73%
  • Ερμούπολη
    Αυξημένες νεφώσεις
    6°C 6.2°C / 6.6°C
    6 BF
    57%
  • Σκόπελος
    Αυξημένες νεφώσεις
    2°C 2.3°C / 2.3°C
    5 BF
    61%
  • Κεφαλονιά
    Αυξημένες νεφώσεις
    6°C 6.2°C / 6.2°C
    5 BF
    61%
  • Λάρισα
    Αραιές νεφώσεις
    2°C -0.5°C / 1.9°C
    3 BF
    48%
  • Λαμία
    Αραιές νεφώσεις
    2°C 0.5°C / 1.7°C
    1 BF
    89%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    7°C 6.8°C / 6.8°C
    3 BF
    45%
  • Χαλκίδα
    Αραιές νεφώσεις
    1°C 0.8°C / 3.6°C
    3 BF
    87%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    2°C 1.6°C / 1.6°C
    1 BF
    49%
  • Κατερίνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    0°C -3.3°C / 0.3°C
    2 BF
    53%
  • Καστοριά
    Ελαφρές νεφώσεις
    -3°C -3.4°C / -3.4°C
    1 BF
    65%
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Συνταξιοδοτικό μοντέλο και Χιλή

  • A-
  • A+

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι το συνταξιοδοτικό μοντέλο που κληροδότησε στη χώρα του ο Αουγκούστο Πινοσέτ όχι απλά θεωρήθηκε πρωτοποριακό, αλλά βρήκε παγκοσμίως πολλούς θαυμαστές ακόμα και μεταξύ εκείνων που απέρριπταν το τυραννικό καθεστώς του. Μεταξύ των θαυμαστών του συγκαταλέγονταν από το ΔΝΤ μέχρι την Παγκόσμια Τράπεζα και από τους «εκσυγχρονιστές» σοσιαλδημοκράτες μέχρι τους νεοφιλελεύθερους.

Στην Ελλάδα οι ιδέες του «κεφαλαιοποιητικού» μοντέλου, όπως ονομάστηκε, βρήκαν ιδιαίτερη απήχηση στο κόμμα Δράση του Στέφανου Μάνου και προβλήθηκαν από πρόσωπα του χώρου, όπως ο Θόδωρος Σκυλακάκης και η Μιράντα Ξαφά. Ομως πόσο δικαιολογημένος ήταν αυτός ο ενθουσιασμός;

Στα μάτια των περισσότερων Χιλιανών συνταξιούχων όχι ιδιαίτερα, αν κρίνουμε ότι η κατάργηση του συνταξιοδοτικού συστήματος βρισκόταν στο επίκεντρο των αιτημάτων του κινήματος που έφερε τον αριστερό Γκαμπριέλ Μπόριτς στην εξουσία. O ίδιος φρόντισε να μην απογοητεύσει τους οπαδούς του ανακοινώνοντας την κατάργηση του υπάρχοντος μοντέλου και την αντικατάστασή του με ένα νέο.

Το χιλιανό μοντέλο που επιβλήθηκε στη χώρα το 1981 έχει κεντρική φιλοσοφία την κεφαλαιοποίηση των ατομικών εισφορών. Κάθε εργαζόμενος είναι υποχρεωμένος να εισφέρει το 10% του μισθού του για τη σύνταξή του. Τα χρήματα αυτά τα διαχειρίζονται διάφορες επενδυτικές εταιρείες (που ονομάζονται AFP) οι οποίες επενδύουν σε χρηματοοικονομικά εργαλεία (ομόλογα, μετοχές κ.λπ.) διαφορετικού ρίσκου. Ο κάθε εργαζόμενος μπορεί να επιλέξει την AFP στην οποία θα πάνε οι εισφορές του ανάλογα με το ρίσκο το οποίο επιθυμεί να πάρει.

Σύμφωνα με τους εκπονητές του σχεδίου, το σύστημα αυτό θα εξασφάλιζε στους εργαζομένους της χώρας αξιοπρεπείς συντάξεις.

Ομως τα πράγματα δεν πήγαν έτσι. Το ύψος των συντάξεων σήμερα είναι εξαιρετικά χαμηλό και αυτός είναι ο κυριότερος λόγος των διαμαρτυριών. Στη Χιλή, είπε στο διάγγελμά του ο Μπόριτς, «το 72% των συντάξεων είναι μικρότερες από τον βασικό μισθό και ένας στους τέσσερις συνταξιούχους λαμβάνει μια σύνταξη που είναι κάτω από το όριο της φτώχειας».

Ενας από τους λόγους για τους οποίους «στράβωσε» το σύστημα είναι το γεγονός της διακοπτόμενης ασφάλισης των εργαζομένων. Σε μια κοινωνία όπου η «παράλληλη οικονομία» έχει σημαντική παρουσία, πολλοί εργαζόμενοι απασχολούνται εκεί για ένα διάστημα και δεν καταβάλλουν εισφορές. Ετσι μεταξύ των ανδρών υπολογίζεται ότι ένα ποσοστό 20% έχει ασφαλιστεί για μια περίοδο μεταξύ 0% και 20% της συνολικής περιόδου κατά την οποία είχε απασχόληση. Μεταξύ των γυναικών η κατάσταση είναι ακόμα χειρότερη: Το 35% έχει ασφαλιστεί για μια περίοδο που κυμαίνεται μεταξύ 0% και 20% της συνολικής περιόδου στην οπoία εργαζόταν.

Ενας άλλος λόγος για τις χαμηλές συντάξεις είναι οι υψηλές προμήθειες που επιβάλλουν οι AFP και τις οποίες υποχρεωτικά καταβάλλουν οι ασφαλισμένοι. Σύμφωνα με την El Pais, μόνο τον Σεπτέμβριο του 2018 οι επενδυτικές αυτές εταιρείες αποκόμισαν κέρδη 1.100.000 ευρώ που κατά κύριο λόγο προέρχονταν από τις προμήθειες των ασφαλισμένων.

Οι μεταρρυθμίσεις που εισηγείται ο Μπόριτς έχουν στόχο τη ριζική αλλαγή του συστήματος. Στο νέο σύστημα οι πηγές χρηματοδότησης θα είναι τρεις:

■ O εργαζόμενος που θα συνεχίσει να καταβάλλει το 10% του μισθού του.

■ Ο εργοδότης που θα καταβάλλει μια εισφορά που θα φτάσει σταδιακά το 6%. (Το 70% αυτής της εισφοράς πάει στον εργαζόμενο, το υπόλοιπο 30% στο κράτος και θα χρησιμοποιηθεί για την ενίσχυση των χαμηλοσυνταξιούχων.)

■ Το κράτος που θα καλύπτει τη βασική σύνταξη που δικαιούνται όλοι.

Στο νέο σύστημα διατηρούνται τα ιδιωτικά επενδυτικά ταμεία που επενδύουν τα χρήματα των ασφαλισμένων. Ομως παράλληλα δημιουργείται και ένα κρατικό έτσι ώστε, σύμφωνα με τους εμπνευστές του πλάνου, να υπάρχει μεγαλύτερος ανταγωνισμός.

Το νέο σύστημα του Μπόριτς διατηρεί ένα από τα ελκυστικότερα στοιχεία του παλιού συστήματος. Οτι οι εισφορές του εργαζομένου ανήκουν σε αυτόν και σε κανέναν άλλον. Ετσι π.χ. ο εργαζόμενος μπορεί να τις κληροδοτήσει, ενώ απαγορεύεται στο κράτος να τις ιδιοποιηθεί. Πολύ μακριά δηλαδή από το ελληνικό σύστημα όπου οι εισφορές του εργαζομένου ανήκουν στο «κοινωνικό σύνολο», δηλαδή στο κράτος.

Oπως βροντοφώνησε στο διάγγελμά του ο νεαρός πρόεδρος:

Οι λογαριασμοί με τις εισφορές των εργαζομένων «θα διατηρήσουν την ατομική ιδιοκτησία, θα μπορούν να κληροδοτηθούν και ποτέ δεν θα μπορέσουν να απαλλοτριωθούν, όπως ακριβώς συμβαίνει σήμερα».

Tώρα το επόμενο βήμα είναι να ψηφιστεί το νέο συνταξιοδοτικό νομοσχέδιο από τη Βουλή. Κάτι ιδιαίτερα δύσκολο αν ληφθεί υπ' όψιν ότι το κόμμα του δεν έχει την πλειοψηφία και ότι η δημοτικότητα του ίδιου αυτές τις ημέρες δεν βρίσκεται ιδιαίτερα υψηλά.

Ακολουθήστε μας στο Google news
Google News
ΑΠΟΨΕΙΣ
Αγορές και κοινωνική ασφάλιση
Η διερεύνηση της εφαρμογής στην Ελλάδα του κεφαλαιοποιητικού συστήματος με ατομικούς λογαριασμούς και στην κύρια σύνταξη θα επιφέρει δημοσιονομικό κόστος στους κρατικούς προϋπολογισμούς της τάξης των 150 δισ....
Αγορές και κοινωνική ασφάλιση
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ιστορία συνταξιοδοτικής τρέλας
«Ονομάζομαι Δημήτρης Μ., είμαι 70 ετών... Τον Νοέμβριο του έτους 2019 αιτήθηκα συνταξιοδότησης...Μέχρι σήμερα δεν έχω λάβει ούτε το έναντι 75%. Σε πλήρη σύγχυση και απελπισία περιμένω. Περιμένω έως ότου...
Ιστορία συνταξιοδοτικής τρέλας
ΑΠΟΨΕΙΣ
Επαίσχυντος μηχανισμός εξαπάτησης των συνταξιούχων
Ο υπουργός Εργασίας επαίρεται και θριαμβολογεί ότι σε 70 ημέρες εκδίδονται 67.000 κύριες συντάξεις. Πρόκειται για έναν μηχανισμό εξαπάτησης που έχει μεθοδικά κατασκευαστεί στο υπουργείο Εργασίας από την...
Επαίσχυντος μηχανισμός εξαπάτησης των συνταξιούχων
ΑΠΟΨΕΙΣ
Συντάξεις, σήμερα και χθες
Κατά διαστήματα γίνονται εξαγγελίες για εκκαθάριση των εκκρεμών συντάξεων. Οι ίδιοι οι συνταξιούχοι γνωρίζουν ότι θα περιμένουν κάποια χρόνια. Κι εύλογα αναρωτιούνται γιατί δεν τους δίνονται τα δικά τους...
Συντάξεις, σήμερα και χθες
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ιστορική ψευδαίσθηση υψηλού κινδύνου η κεφαλαιοποίηση της επικουρικής ασφάλισης
Το εγχείρημα της κεφαλαιοποίησης της επικουρικής κοινωνικής ασφάλισης στην Ελλάδα συνοδεύεται, μεταξύ των άλλων, από λανθασμένα επιχειρήματα, εννοιολογικές συγχύσεις και σοβαρές θεσμικές παρεκκλίσεις του...
Ιστορική ψευδαίσθηση υψηλού κινδύνου η κεφαλαιοποίηση της επικουρικής ασφάλισης
ΑΠΟΨΕΙΣ
Το άγος των εκκρεμών συντάξεων
Το κυβερνητικό σχέδιο εκκαθάρισης των εκκρεμών συντάξεων είναι καταδικασμένο σε παταγώδη αποτυχία: χαρακτηρίζεται από μυωπική μονομέρεια και στηρίζεται σε παιδαριώδεις παραδοχές
Το άγος των εκκρεμών συντάξεων

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας