• Αθήνα
    Ελαφρές νεφώσεις
    12°C 8.9°C / 12.9°C
    3 BF
    71%
  • Θεσσαλονίκη
    Αραιές νεφώσεις
    7°C 5.4°C / 8.6°C
    4 BF
    76%
  • Πάτρα
    Αυξημένες νεφώσεις
    13°C 10.4°C / 12.7°C
    4 BF
    72%
  • Ιωάννινα
    Αυξημένες νεφώσεις
    7°C 5.9°C / 6.6°C
    1 BF
    82%
  • Αλεξανδρούπολη
    Σποραδικές νεφώσεις
    8°C 7.9°C / 8.5°C
    4 BF
    76%
  • Βέροια
    Αυξημένες νεφώσεις
    5°C 4.0°C / 5.1°C
    1 BF
    95%
  • Κοζάνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    0°C 0.4°C / 0.4°C
    2 BF
    93%
  • Αγρίνιο
    Αυξημένες νεφώσεις
    8°C 8.5°C / 8.5°C
    2 BF
    74%
  • Ηράκλειο
    Αραιές νεφώσεις
    12°C 11.8°C / 13.3°C
    2 BF
    87%
  • Μυτιλήνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    11°C 11.2°C / 11.2°C
    3 BF
    68%
  • Ερμούπολη
    Αυξημένες νεφώσεις
    14°C 13.3°C / 14.4°C
    5 BF
    72%
  • Σκόπελος
    Αυξημένες νεφώσεις
    9°C 9.0°C / 9.0°C
    6 BF
    73%
  • Κεφαλονιά
    Αυξημένες νεφώσεις
    12°C 12.5°C / 12.5°C
    3 BF
    65%
  • Λάρισα
    Αυξημένες νεφώσεις
    8°C 7.9°C / 8.4°C
    3 BF
    81%
  • Λαμία
    Αυξημένες νεφώσεις
    9°C 8.5°C / 9.4°C
    1 BF
    82%
  • Ρόδος
    Θύελλα με ασθενείς βροχοπτώσεις
    19°C 18.8°C / 19.3°C
    2 BF
    70%
  • Χαλκίδα
    Αυξημένες νεφώσεις
    10°C 9.2°C / 12.0°C
    2 BF
    73%
  • Καβάλα
    Αυξημένες νεφώσεις
    10°C 9.9°C / 9.9°C
    2 BF
    54%
  • Κατερίνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    6°C 5.8°C / 8.7°C
    2 BF
    99%
  • Καστοριά
    Αυξημένες νεφώσεις
    3°C 2.6°C / 2.6°C
    1 BF
    99%
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Κράτος και δημοκρατία: ας ξεκινήσουμε από τα βασικά

  • A-
  • A+

Οσα συμβαίνουν τον τελευταίο καιρό με αφορμή τις παρακολουθήσεις και τις επάλληλες παραβιάσεις της «δημοκρατικής νομιμότητας» περιγράφουν ένα ευρύτερο πλαίσιο αυταρχικής μετάλλαξης του σύγχρονου κράτους.

Η νεοφιλελεύθερη κυριαρχία των αγορών, τα τελευταία τριάντα χρόνια, έχει οδηγήσει σε μια μορφή καπιταλιστικού κράτους, που μπορεί να περιγραφεί ως διπλό κράτος, δηλαδή ένα κράτος δύο επιπέδων:

 ένα πρώτο επίπεδο που είναι προσπελάσιμο, έστω και τυπικά, από τους δημοκρατικούς θεσμούς και την πολιτική αντιπροσώπευση (ιδεολογικοί μηχανισμοί του κράτους, κοινωνικό κράτος, κρατική -δημόσια διοίκηση και αυτοδιοίκηση) και

 ένα δεύτερο επίπεδο κρατικής εξουσίας που είναι απροσπέλαστο από την πολιτική αντιπροσώπευση και τον κοινωνικό έλεγχο και λειτουργεί ως θεσμικό στεγανό υποσύστημα των πολιτικών του κεφαλαίου (οικονομικοί και τραπεζικοί θεσμοί, δικαιοσύνη, μηχανισμοί καταστολής, ανεξάρτητες διοικητικές αρχές της οικονομικής ρύθμισης, στεγανοποιημένα τμήματα της κρατικής διοίκησης).

Η στρατηγική ιδέα του νεοφιλελευθερισμού, τις τελευταίες δεκαετίες, σε σχέση με το κράτος είναι να μειώνει συστηματικά τον χώρο που καταλαμβάνει το «πρώτο επίπεδο» και να διευρύνει το δεύτερο επίπεδο. Να μεταφέρει δηλαδή έξω από τη σφαίρα του πολιτικού και κοινωνικού ελέγχου μεγάλα κομμάτια πολιτικής - διοικητικής ύλης και οικονομικής ρύθμισης, καθώς και αρμοδιότητες διαχείρισης δημοσίων αγαθών και δημόσιας περιουσίας.

Υπό το πρίσμα αυτό, «φωτίζεται η στρατηγική της κυβέρνησης Μητσοτάκη, η οποία εμφανίστηκε, άμα τη αναλήψει της εξουσίας, να κάνει τρεις εμβληματικές νομοθετικές αντιμεταρρυθμίσεις:

α) να νομοθετεί το «επιτελικό κράτος», δηλαδή να συγκεντροποιεί τις κρίσιμες πολιτικές και οικονομικές επιλογές, αφήνοντας δευτερεύοντα ρόλο διαχειριστή στα υπουργεία και τους υπουργούς,

β) να «στεγανοποιεί» τους ελεγκτικούς μηχανισμούς του κράτους, δημιουργώντας στην ουσία μια Εθνική Αρχή Αδιαφάνειας και συσκότισης των μεγάλων υποθέσεων κακοδιαχείρισης και διαφθοράς και

γ) να θέτει την ΕΥΠ υπό τον έλεγχο του πρωθυπουργικού γραφείου, ελέγχοντας την πρόσβαση σε κάθε μορφής «πληροφορία». Μάλιστα, η πολιτική αυτή ενδύεται δύο ακόμα πιο εμβληματικές αντιμεταρρυθμίσεις, την επέκταση του «κρατικού απορρήτου» ακόμα και απέναντι στη Βουλή (ορισμός της διοικητικο-πολιτικής αυτονόμησης παράλληλου κράτους) και τη διαστολή της έννοιας της «εθνικής ασφάλειας» (γεγονός που επαναφέρει στον κρατικό μηχανισμό την παράδοση του «εσωτερικού εχθρού»).

Μείζον ζήτημα για τις αριστερές και δημοκρατικές δυνάμεις στη σημερινή συγκυρία είναι η επεξεργασία και κυρίως η εφαρμογή μιας στρατηγικής βαθέος και διαρκούς εκδημοκρατισμού του σύγχρονου κράτους. Δηλαδή η άρση της δομικής διάκρισης του «διπλού κράτους». Είναι επομένως ανάγκη να ξεκινήσει κανείς από τα βασικά, να αποδομήσει χωρίς δικλίδες την αντιδημοκρατική θεσμική συγκρότηση της κυβέρνησης Μητσοτάκη,

 καταργώντας τη νομοθεσία του «επιτελικού κράτους»,

 αναδιοργανώνοντας εκ βάθρων την Εθνική Αρχή Διαφάνειας και την ΕΥΠ,

 καταργώντας κάθε λογής «απόρρητο» απέναντι στον κοινοβουλευτικό έλεγχο,

 αναδιοργανώνοντας όλο το φάσμα της κρατικής διοίκησης με κεντρική στόχευση την επιστροφή δομών σχεδιασμού, εφαρμογής και ελέγχου δημόσιων πολιτικών στο πλαίσιο της δημοκρατικής πολιτικής διακυβέρνησης,

 αναγνωρίζοντας σε κάθε φυσικό πρόσωπο δικαίωμα πρόσβασης εντός συγκεκριμένου χρονικού διαστήματος σε όλες τις αποφάσεις της διοίκησης και στα έντυπα και ψηφιακά αρχεία (εξαιρουμένων των προσωπικών δεδομένων).

* πανεπιστημιακός, βουλευτής ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. Α’ Αθήνας

Ακολουθήστε μας στο Google news
Google News
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ο χειμώνας και οι δυσαρέσκειες
Η δυσαρέσκεια βοά. Το Μαξίμου παρακολουθεί τα πάντα και τους πάντες, εκτός από αυτά που πρέπει. Θυμηθείτε όμως ότι οι υποκλοπές, οι Πάτσηδες, η «Κιβωτός» κ.λπ. δεν είναι μεμονωμένες αστοχίες.
Ο χειμώνας και οι δυσαρέσκειες
ΑΠΟΨΕΙΣ
Το μοιραίο και κρίσιμο λάθος
Ο κ. Μητσοτάκης έχασε ό,τι πολυτιμότερο μπορεί να έχει ένας πολιτικός ηγέτης, συσχετικά με την αξιοπιστία και την εμπιστοσύνη που οφείλει και πρέπει να εμπνέει στον λαό.
Το μοιραίο και κρίσιμο λάθος
ΥΠΟΓΡΑΦΟΥΝ
Υποκλοπές και «κράτος παρακολούθησης»
Το καθεστώς Μητσοτάκη, με την έμφαση στη λέξη «καθεστώς», έχει παραβιάσει κάθε νόμο περί προσωπικών δεδομένων και έχει μετατρέψει το Σύνταγμα σε ένα πραγματικό κουρελόχαρτο.
Υποκλοπές και «κράτος παρακολούθησης»
ΑΠΟΨΕΙΣ
Απ(αλλαγή) τώρα, για μία άλλη Ελλάδα...
Ο κόσμος πια το έχει καταλάβει πολύ καλά. Από τις πιο φτωχικές συνοικίες μέχρι κι εκεί που δεν το περιμένει κάποιος (δεν το λέω τυχαία κάτι τέτοιο)... Η σημερινή ΝΔ έβαλε το ατομικό συμφέρον των πολύ λίγων πιο...
Απ(αλλαγή) τώρα, για μία άλλη Ελλάδα...
ΥΠΟΓΡΑΦΟΥΝ
Το άλλο με τον Τοτό το ξέρετε;
Αν πάρουμε τοις μετρητοίς όσα δηλώνουν δημοσίως ο πρωθυπουργός και οι πιο φλύαροι εκ των υπουργών του, φαίνεται πως κερδίζει έδαφος η άποψη ότι το σύμπαν συνωμοτεί για να τους πλήξει.
Το άλλο με τον Τοτό το ξέρετε;
ΑΠΟΨΕΙΣ
Τι συμβαίνει με το σκάνδαλο των υποκλοπών;
Το σκάνδαλο των υποκλοπών δεν είναι ένα περιστασιακό συμβάν στη δομή και τη λειτουργία του δημοκρατικού πολιτικού συστήματος. Είναι η «κορυφή του παγόβουνου» ενός πολιτικού συστήματος το οποίο θα πρέπει ριζικά...
Τι συμβαίνει με το σκάνδαλο των υποκλοπών;

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας