• Αθήνα
    Ελαφρές νεφώσεις
    9°C 7.8°C / 10.2°C
    3 BF
    53%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    9°C 6.6°C / 9.9°C
    5 BF
    46%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    9°C 9.0°C / 9.9°C
    2 BF
    50%
  • Ιωάννινα
    Αίθριος καιρός
    8°C 7.7°C / 7.7°C
    2 BF
    30%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    7°C 6.9°C / 7.4°C
    0 BF
    49%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    9°C 6.8°C / 9.3°C
    1 BF
    41%
  • Κοζάνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    3°C 3.4°C / 5.6°C
    4 BF
    33%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    7°C 6.8°C / 6.8°C
    0 BF
    40%
  • Ηράκλειο
    Αραιές νεφώσεις
    9°C 7.7°C / 10.8°C
    5 BF
    76%
  • Μυτιλήνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    9°C 7.3°C / 8.9°C
    2 BF
    61%
  • Ερμούπολη
    Σποραδικές νεφώσεις
    8°C 8.4°C / 9.8°C
    5 BF
    70%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    7°C 6.8°C / 6.8°C
    5 BF
    48%
  • Κεφαλονιά
    Ελαφρές νεφώσεις
    9°C 8.9°C / 8.9°C
    2 BF
    49%
  • Λάρισα
    Ελαφρές νεφώσεις
    7°C 6.9°C / 7.3°C
    3 BF
    49%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    9°C 6.2°C / 9.9°C
    3 BF
    41%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    10°C 9.8°C / 9.8°C
    5 BF
    46%
  • Χαλκίδα
    Ελαφρές νεφώσεις
    9°C 8.0°C / 9.9°C
    4 BF
    44%
  • Καβάλα
    Σποραδικές νεφώσεις
    8°C 7.3°C / 7.7°C
    4 BF
    51%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    8°C 7.5°C / 10.0°C
    2 BF
    59%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    4°C 3.7°C / 3.7°C
    2 BF
    43%
AP Photo/Olivier Matthys
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ο μύθος του άρθρου 4

  • A-
  • A+

Η αυτόματη εμπλοκή των χωρών-μελών του ΝΑΤΟ σε περίπτωση που μια χώρα-μέλος δεχτεί επίθεση είναι ένας μύθος 73 ετών, ένας μύθος που γεννήθηκε μαζί με την Ατλαντική Συμμαχία.

Από το 1949 μέχρι και το 1989-91 ο μόνος βέβαιος αυτοματισμός σε περίπτωση επίθεσης της ΕΣΣΔ στη Δυτική Ευρώπη ήταν ότι οι ΗΠΑ θα είναι αλληλέγγυες στους συμμάχους τους σε μια σύγκρουση που θα περιοριστεί σε ευρωπαϊκό έδαφος.

Το άρθρο 4 του Καταστατικού Χάρτη του ΝΑΤΟ δέχεται –όπως όλα τα δεσμευτικά κείμενα– ερμηνείες και παρερμηνείες, σε καμιά όμως περίπτωση δεν δεσμεύει την εμπλοκή σε πόλεμο των χωρών-μελών στο πλευρό της χώρας που δέχτηκε επίθεση.

Ετσι, αν αφήσουμε κατά μέρος τον Καταστατικό Χάρτη, θα δούμε ότι υπάρχει άλλο πιο αποτελεσματικό εργαλείο κινητοποίησης της συμμαχικής αλληλεγγύης. Είναι ο επιχειρησιακός αυτοματισμός, ο οποίος παρακάμπτει θεσμικά όργανα και εθνικές κόκκινες γραμμές.

Για παράδειγμα, μπορεί να μην υπάρχει ομοφωνία στην απόφαση για ενεργοποίηση του άρθρου 4, αλλά οι απρόθυμοι σύμμαχοι να εμπλακούν σε μια πολεμική σύγκρουση λόγω της εμπλοκής των υποδομών των ΗΠΑ και του ΝΑΤΟ που βρίσκονται στο έδαφός τους σε στρατιωτική επιχείρηση των ΗΠΑ και των προθύμων συμμάχων τους.

Με άλλα λόγια, πρόκειται για την περιγραφή του αυτονόητου, ότι δηλαδή η εμπλοκή του ΝΑΤΟ σε ένα μέτωπο συγκρούσεων δεν είναι αντικείμενο διασυμμαχικών διαβουλεύσεων, αλλά αποκλειστική αρμοδιότητα των ΗΠΑ.

Την επαύριον της 11.9.2001, οι σύμμαχοι των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ ενεργοποίησαν το άρθρο 4 πρώτον ως χειρονομία αλληλεγγύης στις ΗΠΑ, αλλά και ως πρώτη εφαρμογή της συνόδου κορυφής της Ατλαντικής Συμμαχίας στην Ουάσινγκτον τον Απρίλιο του 1999, για κατάργηση των ορίων ευθύνης που οριοθετούσαν την παρεμβατική εμβέλεια στη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου.

Οι ΗΠΑ του Μπους μάλλον ενοχλήθηκαν καθώς ήθελαν την εισβολή στο Αφγανιστάν ως αποκλειστική τους αρμοδιότητα και προχώρησαν μόνοι τους αφήνοντας στους συμμάχους να περιμένουν την επόμενη μέρα.

Αν οι ΗΠΑ επιλέξουν μια συνολική σύγκρουση με τη Ρωσία ή την Κίνα, θα ερμηνεύσουν ως αδιαπραγμάτευτα δεσμευτικό το άρθρο 4. Αν πάλι δεν θέλουν να κλιμακωθεί μια περιφερειακή σύγκρουση, θα περερμηνεύσουν καταλλήλως το εν λόγω άρθρο.

Ενα σκηνικό, όπου οι ΗΠΑ στο όνομα των συμβατικών τους υποχρεώσεων θα υποχρεωθούν να διακινδυνεύσουν παγκόσμια σύρραξη, πολύ απλά δεν μπορεί να υπάρξει ούτε στην Ουκρανία σήμερα αλλά ούτε και στην Ταϊβάν ή κάπου αλλού αύριο και μεθαύριο.

Ακολουθήστε μας στο Google news
Google News
ΑΠΟΨΕΙΣ
Οι αντοχές του Βερολίνου
Σε αντίθεση με τον πρώτο Ψυχρό Πόλεμο όπου ήταν ορατή μόνον η εξισορρόπηση της ισχύος της ΕΣΣΔ, σήμερα άπλετο φως αναδεικνύει ως μια στρατηγική προτεραιότητα για τις ΗΠΑ τη χειραγώγηση της Γερμανίας.
Οι αντοχές του Βερολίνου
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ενταση σε όλα τα μέτωπα
Ποτέ άλλοτε από την εξαγγελία του Δόγματος Τρούμαν το 1947 αλλά και την ένταξη στο ΝΑΤΟ το 1952 η Τουρκία δεν ήταν σε τόσο ευνοϊκή θέση για μια συνολική διαπραγμάτευση με τις ΗΠΑ.
Ενταση σε όλα τα μέτωπα
ΑΠΟΨΕΙΣ
Σε τρεις βδομάδες
Είναι βέβαιο ότι η Ρωσία θα καταγράψει την ένταξη της Σουηδίας και της Φινλανδίας στο ΝΑΤΟ ως μια δεύτερη στρατηγικής βαρύτητας κίνηση περικύκλωσής της.
Σε τρεις βδομάδες
ΑΠΟΨΕΙΣ
Αμήχανη περιοδεία
Οι ΗΠΑ δεν μπορούν να συνεχίσουν να επιδεικνύουν τη στρατηγική αμηχανία που χαρακτηρίζει τα τελευταία χρόνια την πολιτική τους στη Μέση Ανατολή.
Αμήχανη περιοδεία
ΑΠΟΨΕΙΣ
Επικίνδυνη διολίσθηση
Η στρατιωτική βοήθεια στην Ουκρανία, εκτός από τη στήριξη της άμυνας της χώρας στη ρωσική εισβολή, λειτουργεί και ως επιχειρησιακός αυτοματισμός που τείνει να διασφαλίσει την αυτόματη στοίχιση των Ευρωπαίων...
Επικίνδυνη διολίσθηση
ΑΠΟΨΕΙΣ
Συγκρουσιακή συγκατοίκηση
Την Πέμπτη 24.2.2022, λίγες ώρες μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία η Διατλαντική Σχέση πρόβαλλε να έχει δρομολογηθεί σε τροχιά ολικής επαναφοράς στην κανονικότητα του Ψυχρού Πολέμου.
Συγκρουσιακή συγκατοίκηση

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας