• Αθήνα
    Αυξημένες νεφώσεις
    7°C 4.6°C / 8.0°C
    4 BF
    75%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    3°C 0.5°C / 3.6°C
    6 BF
    51%
  • Πάτρα
    Αραιές νεφώσεις
    7°C 6.6°C / 7.0°C
    3 BF
    72%
  • Ιωάννινα
    Σποραδικές νεφώσεις
    1°C -0.1°C / 1.1°C
    2 BF
    54%
  • Αλεξανδρούπολη
    Σποραδικές νεφώσεις
    5°C 4.9°C / 4.9°C
    3 BF
    70%
  • Βέροια
    Αυξημένες νεφώσεις
    3°C 0.7°C / 2.6°C
    4 BF
    46%
  • Κοζάνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    -3°C -2.6°C / -1.0°C
    4 BF
    43%
  • Αγρίνιο
    Σποραδικές νεφώσεις
    4°C 4.1°C / 4.1°C
    2 BF
    88%
  • Ηράκλειο
    Σποραδικές νεφώσεις
    11°C 10.8°C / 11.6°C
    4 BF
    67%
  • Μυτιλήνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    7°C 7.3°C / 7.3°C
    3 BF
    78%
  • Ερμούπολη
    Αυξημένες νεφώσεις
    8°C 7.7°C / 8.4°C
    4 BF
    73%
  • Σκόπελος
    Αυξημένες νεφώσεις
    4°C 4.0°C / 4.0°C
    8 BF
    66%
  • Κεφαλονιά
    Αραιές νεφώσεις
    10°C 10.0°C / 10.0°C
    7 BF
    59%
  • Λάρισα
    Αραιές νεφώσεις
    5°C 3.4°C / 4.9°C
    5 BF
    42%
  • Λαμία
    Αυξημένες νεφώσεις
    5°C 3.9°C / 5.5°C
    3 BF
    68%
  • Ρόδος
    Αραιές νεφώσεις
    9°C 8.8°C / 8.8°C
    1 BF
    81%
  • Χαλκίδα
    Αυξημένες νεφώσεις
    5°C 4.7°C / 7.7°C
    3 BF
    88%
  • Καβάλα
    Αυξημένες νεφώσεις
    5°C 5.5°C / 5.5°C
    2 BF
    57%
  • Κατερίνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    2°C 1.4°C / 3.3°C
    4 BF
    61%
  • Καστοριά
    Αραιές νεφώσεις
    -2°C -1.7°C / -1.7°C
    2 BF
    78%
EUROKINISSI/ΜΙΧΑΛΗΣ ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗΣ
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

ΕΣΥ ή εγώ;

  • A-
  • A+
Τι θα γίνει με το πρόγραμμα εφημεριών που μετά βίας καλύπτεται στα περισσότερα νοσοκομεία της χώρας; Πώς ο γιατρός, που με λίγες ώρες ιατρείου θα «ενισχύσει το εισόδημά του», θα κάτσει να εφημερεύσει στον Τάρταρο των ελληνικών Επειγόντων για πενιχρά ποσά, που συνήθως καταβάλλονται καθυστερημένα;

Το φθινόπωρο του 1983 σηματοδότησε την είσοδο της Ελλάδας ως χώρας αλλά και ως κοινωνίας στον ανεπτυγμένο κόσμο. Ενας από τους ειλικρινέστερους δείκτες πραγματικής «ανάπτυξης», το Εθνικό Σύστημα Υγείας, εγκαινιάστηκε σε έναν τόπο που αγωνιζόταν να ευθυγραμμιστεί με τις εύρωστες ευρωπαϊκές χώρες.

Εκτοτε το ΕΣΥ ακολούθησε κυματοειδή πορεία, χωρίς όμως ποτέ να συντονιστεί με τους μυριάδες φορείς δημόσιας ασφάλισης, ενώ η παρούσα οικονομική και αξιακή παρακμή τόξευσε το πάρθιο βέλος. Σήμερα, λοιπόν, μετά και τη διετή αναμέτρηση με τον κορονοϊό, το ΕΣΥ, κρίσιμα λαβωμένο και αποπροσανατολισμένο, χρειάζεται επιτακτικά μια αναδιάρθρωση προκειμένου να υπερασπιστεί τους βασικούς, τουλάχιστον, σκοπούς της ίδρυσής του.

Οι δυσχέρειες μιας όσο το δυνατό λειτουργικότερης αναδιάρθρωσης είναι ασφαλώς πολυάριθμες, αλλά όχι ανυπέρβλητες, καθώς μια ψύχραιμη και ειλικρινής θεώρηση της κατάστασης μπορεί να αποκαλύψει αναστρέψιμες παθογένειες, δίνοντας την αναγκαία παράταση για την ανασυγκρότηση του ΕΣΥ. Σε αυτό το πλαίσιο το νέο νομοσχέδιο εκπλήσσει τόσο με τον τίτλο του, που ξεκινά ως συγκεκριμένος και καταλήγει αόριστος, όσο και με τους πολλαπλούς σκοπούς του – δεκαπέντε ξεχωριστές επιδιώξεις. Κατά πόσο όμως αυτή η στοχοθεσία αντανακλά τα πραγματικά προβλήματα της υγειονομικής περίθαλψης στην Ελλάδα του 2022; Ενα σωστό ερώτημα είναι η μισή απάντηση, λέει το γνωμικό που αποδίδεται, σε διάφορες παραλλαγές, σε αρχαίους και νεότερους στοχαστές.

Ποιες είναι λοιπόν οι βασικές δυσλειτουργίες του ΕΣΥ και ποια τα μείζονα προβλήματα της υγειονομικής περίθαλψης στη χώρα μας; Αναμφισβήτητα η μαζική φυγή κολοσσιαίων αριθμών νέων γιατρών προς χώρες του εξωτερικού είναι το υπ’ αριθμόν ένα πρόβλημα, καθώς ένα σύστημα υγείας αποψιλωμένο από γιατρούς είναι τόσο λειτουργικό όσο και ένα κανόνι χωρίς βλήματα. Το γιατί φεύγουν οι γιατροί είναι και αυτό ξεκάθαρο.

Η περιώνυμη «οικονομική υποβάθμιση» των γιατρών του ΕΣΥ, ειδικά των νοσοκομειακών, είναι πρωτοσέλιδο σε κάθε συζήτηση για την υγεία στον τόπο μας. Τα πτυχία, οι μετεκπαιδεύσεις και η πολυλεγόμενη αριστεία μεταμορφώνονται σε εξουθενωτικά ωράρια και εργασία των 5 ευρώ την (μεταμεσονύκτια) ώρα, ενώ η εξοντωτική μάχη με την πανδημία πληρώθηκε με εκκωφαντικά παλαμάκια. Το δε χάσμα των απολαβών στα δύο παράλληλα ιατρικά σύμπαντα, ιδιωτικό και δημόσιο, είναι ευρέως γνωστό, αλλά η ελληνική πολιτεία έχει από καιρό αποφασίσει να το γεφυρώσει με την τακτική της αυτορρύθμισης, αφήνοντας κατ’ ουσίαν ανεξέλεγκτη την πρακτική «φακελάκι».

Εδώ, λοιπόν, αξίζει να σταθεί κανείς στο άρθρο 10 του νομοσχεδίου, δηλαδή τη δυνατότητα απασχόλησης γιατρών του ΕΣΥ στον ιδιωτικό τομέα, «αφενός για να αξιοποιήσουν την κλινική εμπειρία τους και αφετέρου να ενισχύσουν το εισόδημά τους» (πιστή αναπαραγωγή της αιτιολόγησης της διάταξης). Ατενίζοντας τα καραβάνια των νέων γιατρών να βγαίνουν στην τροχιά της εξορίας λόγω άδικου παρόντος και απόντος μέλλοντος στη χώρα που τους εκπαίδευσε, το υπουργείο εμπνεύστηκε τη λύση της ιδιωτικής απασχόλησης των γιατρών του ΕΣΥ.

Με το αζημίωτο, βέβαια, καθώς η μείωση των μισθών που καμουφλάρεται στο νομοσχέδιο θα ανακουφίσει το μισθολογικό κόστος του Δημοσίου, το βασικό, όπως όλα δείχνουν, μέλημα του υπουργείου. Εύλογα βέβαια θα απορήσει κανείς, γιατί οι πανεπιστημιακοί και στρατιωτικοί γιατροί να έχουν αυτό το δικαίωμα και οι γιατροί του ΕΣΥ όχι. Αλλά μια νέα αδικία δεν διορθώνει την προηγούμενη, όπως δήλωσε κάποτε ένας μεγάλος Γερμανός συγγραφέας.

Δεν είναι ασφαλώς δύσκολο να προβλέψει κανείς τι θα επακολουθήσει. Η «αγορά» εργασίας στην υγεία θα πλημμυρίσει από νέο δυναμικό που αναπόφευκτα θα πληθωρίσει το κόστος των υπηρεσιών, καθιστώντας αδύνατη την πρόσβαση της μεγαλύτερης μερίδας των πολιτών σε ολοκληρωμένη υγειονομική περίθαλψη, ενώ ο Λεβιάθαν των νεοφιλελεύθερων πολιτικών θα καταπιεί το λείψανδρο ΕΣΥ. Ποιο σύστημα υγείας με τη βαριά και συνεχώς επιδεινούμενη υποστελέχωση που υφίσταται το ΕΣΥ θα αντέξει την εκ των έσω δολιοφθορά;

Ποια κλινική θα μπορέσει να παραμείνει οργανωμένη, ενωμένη και συντονισμένη, όταν τα ολιγοήμερα ανόρεχτης παρουσίας στη νοσοκομειακή εργασία θα συγκρουστούν με τις συνεχείς υποχρεώσεις που συνεπάγεται το ιδιωτικό ιατρείο; Ποιος θα αναλάβει «δωρεάν» τη διεκπεραίωση των πολύπλοκων διαγνωστικών και θεραπευτικών διαδικασιών που απαιτεί η ορθή νοσοκομειακή περίθαλψη; Ο ασθενής-πελάτης θα προηγείται μεν, αλλά μπαίνοντας στο ιδιωτικής πλέον νοοτροπίας δευτεροβάθμιο ή τριτοβάθμιο κέντρο θα ανακαλύψει πως κάθε βήμα θα απαιτεί νέες οικονομικές θυσίες.

Τι θα γίνει ακόμη με το πρόγραμμα εφημεριών που μετά βίας καλύπτεται στα περισσότερα νοσοκομεία της χώρας; Πώς ο γιατρός, που με λίγες ώρες ιατρείου θα «ενισχύσει το εισόδημά του», θα κάτσει να εφημερεύσει στον Τάρταρο των ελληνικών επειγόντων για πενιχρά ποσά, που συνήθως καταβάλλονται καθυστερημένα; Πώς θα βγει το πρόγραμμα των αδειών που δικαιούνται οι γιατροί του ΕΣΥ, όταν στις δραστηριότητές τους προστεθούν, σε κυρίαρχη προφανώς θέση, τα ιδιωτικά ιατρεία; Τα παραπάνω και πολλά άλλα δεν είναι κινδυνολογία, αλλά τα ελάχιστα προβλήματα που θα προκύψουν – άλλωστε η πρόσφατη ιστορία το κατέδειξε περίτρανα. Η μερική απασχόληση που δοκιμάστηκε το 1990 άντεξε μόνο 3 χρόνια, αποφέροντας μόνο πληγές στο ΕΣΥ και όχι έμπειρους γιατρούς στην κοινωνία, ούτε αξιοπρεπές εισόδημα στους τελευταίους.

Εκτός όμως των παραπάνω, αξίζει να σχολιαστούν δύο ιδιαίτερα χαρακτηριστικά που διαποτίζουν τη λογική του νομοσχεδίου και δυστυχώς μεγάλου μέρους των κοινωνιών της Δύσης. Το πρώτο είναι η ιατροκεντρική θεώρηση της υγείας. Οσο στοιχειώδης και αν είναι η στελέχωση ενός εθνικού συστήματος με καταρτισμένους γιατρούς, άλλο τόσο είναι η πλήρης κάλυψη άλλων ειδικοτήτων και ο σωστός καταμερισμός των εργασιών της νοσοκομειακής περίθαλψης.

Τα ζητήματα, λοιπόν, του νοσηλευτικού προσωπικού περιορίζονται, όπως γράφει και ο οριακά απαξιωτικός τίτλος, στις «λοιπές διατάξεις αρμοδιότητας του υπουργείου Υγείας» και αφορούν θέματα εκπαίδευσης, δεοντολογίας και καθηκοντολογίου. Χωρίς να αμφισβητείται η αναγκαιότητα ρύθμισης των θεμάτων αυτών, το γεγονός πως η χώρα κατέχει το αρνητικό ρεκόρ στον αριθμό νοσηλευτών/κάτοικο καθιστά μάλλον εμφανές πως το πρόβλημα βρίσκεται αλλού.

Αν, δε, προστεθεί και η απαρχαιωμένη συγκρότηση του λοιπού νοσοκομειακού προσωπικού, όπως το ασυντόνιστο και άτακτα ερριμμένο παραϊατρικό προσωπικό και οι νεωτερισμοί τύπου (μικρο)κομματικής τοποθέτησης του διοικητή και του διοικητικού συμβουλίου, γίνεται αντιληπτό πως η δημόσια υγεία του τόπου δύσκολα θα επιβιώσει.

Το δεύτερο χαρακτηριστικό, αν και όχι άμεσα αντιληπτό, έχει βαθύτερη και σκοτεινότερη αιτία. Αποδεκτό μεν πως τα κοινωνικά προβλήματα έχουν οικονομική βάση, αλλά η εκτροπή προς μια οικονομίστικη θεώρηση των πάντων οδηγεί στην κοντόφθαλμη και αδιέξοδη λογική της αυστηρής αναλογίας ενός συγκεκριμένου χρηματικού επάθλου για κάθε εργασία. Σ’ αυτόν τον τόνο το υπουργείο, ασκώντας πολιτική οιονεί οικονομικού κατευνασμού, επανανακάλυψε τη λύση της αποπληρωμής της δικής του ευθύνης για παροχή δημόσιας υγείας κατευθείαν από τους πολίτες, εκσφενδονίζοντας τους γιατρούς του δημόσιου συστήματος στην αρένα της ελεύθερης αγοράς.

Η νεοφιλελεύθερη αλεξιθυμία του υπουργείου αλλά δυστυχώς και της μουδιασμένης ελληνικής κοινωνίας μπροστά στην ήδη κρίσιμη κατάσταση του ΕΣΥ και στις τραγικές κοινωνικές συνέπειες που κυοφορούνται αχνοθυμίζει την περίφημη φράση του Οσκαρ Γουάιλντ: «Τι είναι o κυνικός; Ο άνθρωπος που γνωρίζει όλες τις τιμές και καμιά αξία».

*Καθηγητής Αιματολογίας, ΔΠΘ

Ακολουθήστε μας στο Google news
Google News
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ο θάνατος του ΕΣΥ
Οταν αρχίσουν να εμφανίζονται τα πρώτα συμπτώματα θα διαπιστώσουμε το μέγεθος της δυστυχίας και της κοινωνικής οπισθοδρόμησης από την κατάργηση του ΕΣΥ.
Ο θάνατος του ΕΣΥ
ΑΠΟΨΕΙΣ
Κοινωνική αναπαράσταση της «Υγείας για Ολους» στη νέα εποχή
Η υγειονομική κρίση μάς υπενθύμισε ότι η μετάδοση ασθενειών από τα είδη της πανίδας στον άνθρωπο αποδεικνύει την αλληλεξάρτηση της ανθρώπινης υγείας με την υγεία των ζώων και την ακεραιότητα του περιβάλλοντος.
Κοινωνική αναπαράσταση της «Υγείας για Ολους» στη νέα εποχή
ΑΠΟΨΕΙΣ
Συνειδητή υποβάθμιση του ΕΣΥ
Στην Ελλάδα η κυβέρνηση Μητσοτάκη, επειδή δεν πιστεύει στο ΕΣΥ, έκανε το ελάχιστο δυνατό στην πανδημία και έτσι είχαμε μια υγειονομική τραγωδία με πάνω από 30.000 νεκρούς.
Συνειδητή υποβάθμιση του ΕΣΥ
ΑΠΟΨΕΙΣ
«Απ’ τα χέρια μας θα βρει η ζωή απαντοχή»: Κριτική ανάλυση του ν/σ για την Υγεία
Όλα αυτά νομοθετούνται την ώρα που στο Ε.Σ.Υ. οι ελλείψεις σε οργανικές θέσεις υγειονομικού προσωπικού είναι 30.000 περίπου, 5.500 εκ των οποίων είναι σε ιατρικό προσωπικό.
«Απ’ τα χέρια μας θα βρει η ζωή απαντοχή»: Κριτική ανάλυση του ν/σ για την Υγεία
ΑΠΟΨΕΙΣ
Το ΕΣΥ σε κόπωση και υπονόμευση
Το νομοσχέδιο που κατατέθηκε και συζητείται στη Βουλή εν πολλοίς αποτελεί εμβαλωματική παρέμβαση που κύριο σκοπό έχει να κατευνάσει τους γιατρούς του που παραπονούνται για τις χαμηλές αποδοχές τους.
Το ΕΣΥ σε κόπωση και υπονόμευση
ΥΓΕΙΑ
Τελική αναμέτρηση με το νομοσχέδιο-νεκροθάφτη της δημόσιας περίθαλψης
Κορυφώνεται με 24ωρη πανυγειονομική απεργία την Πέμπτη η «μητέρα των μαχών» για την υπεράσπιση της δημόσιας περίθαλψης.
Τελική αναμέτρηση με το νομοσχέδιο-νεκροθάφτη της δημόσιας περίθαλψης

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας