• Αθήνα
    Αραιές νεφώσεις
    3°C 1.4°C / 4.1°C
    3 BF
    74%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    2°C -1.6°C / 4.4°C
    2 BF
    40%
  • Πάτρα
    Αραιές νεφώσεις
    5°C 4.8°C / 6.0°C
    5 BF
    59%
  • Ιωάννινα
    Ελαφρές νεφώσεις
    1°C 0.9°C / 0.9°C
    4 BF
    44%
  • Αλεξανδρούπολη
    Σποραδικές νεφώσεις
    1°C 0.9°C / 1.9°C
    4 BF
    55%
  • Βέροια
    Ελαφρές νεφώσεις
    1°C -1.0°C / 0.9°C
    1 BF
    49%
  • Κοζάνη
    Αραιές νεφώσεις
    -5°C -4.6°C / -2.7°C
    1 BF
    42%
  • Αγρίνιο
    Αραιές νεφώσεις
    2°C 1.8°C / 1.8°C
    3 BF
    69%
  • Ηράκλειο
    Αραιές νεφώσεις
    7°C 5.5°C / 7.8°C
    4 BF
    59%
  • Μυτιλήνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    4°C 2.3°C / 3.9°C
    4 BF
    70%
  • Ερμούπολη
    Αυξημένες νεφώσεις
    6°C 6.4°C / 6.6°C
    5 BF
    61%
  • Σκόπελος
    Αυξημένες νεφώσεις
    6°C 6.4°C / 6.4°C
    5 BF
    50%
  • Κεφαλονιά
    Ελαφρές νεφώσεις
    8°C 7.9°C / 7.9°C
    1 BF
    49%
  • Λάρισα
    Σποραδικές νεφώσεις
    -1°C -0.5°C / 1.2°C
    1 BF
    67%
  • Λαμία
    Αυξημένες νεφώσεις
    2°C -0.5°C / 2.7°C
    1 BF
    76%
  • Ρόδος
    Σποραδικές νεφώσεις
    9°C 8.8°C / 8.8°C
    3 BF
    37%
  • Χαλκίδα
    Σποραδικές νεφώσεις
    2°C 1.6°C / 3.6°C
    3 BF
    85%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    3°C 1.3°C / 2.7°C
    3 BF
    51%
  • Κατερίνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    1°C 0.3°C / 1.7°C
    2 BF
    48%
  • Καστοριά
    Αραιές νεφώσεις
    -1°C -1.2°C / -1.2°C
    2 BF
    61%
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Οι «επιλεκτικές θεάσεις» της πραγματικότητας

  • A-
  • A+

Ενα γεγονός μπορεί κανείς να το δει από πολλές «γωνιές». Συνήθως οι άνθρωποι επιλέγουν αυτήν που τους δικαιώνει, τους επιβεβαιώνει, τους καθησυχάζει, τους βοηθά να κρατήσουν ζωντανούς τους μύθους τους και τους διευκολύνει να εξαλείψουν όσους θεωρούν... εχθρούς. Το πιο πρόσφατο παράδειγμα έρχεται από τη Βραζιλία.

Οι εκλογές στη χώρα του καφέ ανέδειξαν νικητή τον Λούλα. Η ετυμηγορία της πλειοψηφίας ήταν ότι το βραζιλιάνικο αντίγραφο του Τραμπ, ο Μπολσονάρο, πρέπει να απομακρυνθεί από το Παλάσιου ντου Πλανάλτου και να αντικατασταθεί από τον Λούλα. Τέλος καλό, όλα καλά. Μια νίκη που θα κάνει τους υποστηρικτές του νικητή να αισθανθούν καλύτεροι από τους υποστηρικτές του ηττημένου. Μια στάση που σύμφωνα με τη Φραντσέσκα Μελάντρι, συγγραφέα του μυθιστορήματος «Σωστό αίμα», συνδέεται με το γεγονός ότι δεν αντιμετωπίζουμε τους «άλλους» ως ανθρώπους «με πολιτικές ιδέες διαφορετικές» αλλά ως άτομα «που αξίζουν τον χλευασμό και την περιφρόνηση».

Η αλήθεια είναι ότι η «επιλεκτική θέαση» συρρικνώνει την πραγματικότητα τόσο, ώστε να ερμηνεύεται με την... αντίθεση. Και μπορεί ο Ηράκλειτος και οι Πυθαγόρειοι στις φιλοσοφικές προσεγγίσεις τους να χρησιμοποίησαν την εναντίωση, αλλά σήμερα στον πολύπλοκο και δυσνόητο κόσμο η αντιθετική ερμηνεία της πραγματικότητας πολλές φορές καταλήγει να λειτουργεί ως παραμορφωτικός καθρέφτης. Η Ιστορία έχει δείξει ότι το να αγνοούμε ό,τι δεν μας ταιριάζει, πολλές φορές έχει ολέθριες επιπτώσεις. Ας επιστρέψουμε στη Βραζιλία και στην επικράτηση του Λούλα. Τι επιλέξαμε να μη βλέπουμε;

Οτι το 49,1% των Βραζιλιάνων: δεν θεώρησε καταστροφική την παράδοση του Αμαζονίου στις πολυεθνικές, δεν αποδοκίμασε τη στάση που τήρησε ο Μπολσονάρο στη διαχείριση της πανδημίας, δεν διαφώνησε με τις πολιτικές του για το κλίμα, δεν απέρριψε τις περικοπές στο Sistema Único de Saúde (ενιαίο σύστημα δημόσιας υγείας) που καλύπτει περισσότερους από 163 εκατομμύρια Βραζιλιάνους, δεν...

Στην πολιτική, η «επιλεκτική θέαση» έχει και άλλες επιπτώσεις. Μία από αυτές είναι ότι δεν βοηθά τις... αθροίσεις. Το 49,1% των Βραζιλιάνων που επέλεξαν τον Μπολσονάρο αντιπροσωπεύει ένα ανεπιθύμητο αλλά πρακτικά αδιάφορο ποσοστό. Αν όμως σ' αυτό προστεθούν το 47% των Αμερικανών που εμπιστεύονται τον Τραμπ, το 41,5% των Γάλλων που ψήφισαν τη Λεπέν και τα ποσοστά των Ευρωπαίων που επέλεξαν ακροδεξιά κόμματα, τότε μπροστά μας αναδύεται μια απειλητική πραγματικότητα, η οποία ανατρέπει την αίσθηση εφησυχασμού που καλλιεργούν οι πολιτικές ελίτ για να εφαρμόζουν τις πολιτικές τους. Και μετά; Μια εκδοχή τού «μετά» μπορεί να την ανακαλύψει κανείς στις εφιαλτικές μυθοπλαστικές εικόνες του Philip Roth στη «Συνωμοσία εναντίον της Αμερικής».

Η «επιλεκτική θέαση» επομένως «τυφλώνει», με συνέπεια οι άνθρωποι να μην αντιλαμβάνονται την εγγύτητα και το μέγεθος των απειλών. Και αν κάποιος δεν βλέπει το «φίδι» που κουλουριασμένο περιμένει να επιτεθεί, τότε δεν μπορεί να αντιληφθεί και να αξιολογήσει τις επιπτώσεις των πράξεων και των παραλείψεων των πολιτικών ελίτ. Αλλωστε, η επιλογή να διαλέγεις το δέντρο που σε βολεύει, αντί για το δάσος που σε τρομάζει, περιορίζει την ανθρώπινη κρίση στα στενά και προκαθορισμένα όρια του ατομικού οπτικού πεδίου.

«Μας ενδιαφέρει ο τρόπος που βλέπουν την πραγματικότητα οι Βραζιλιάνοι, οι Αμερικανοί, οι Γάλλοι, οι Ιταλοί;...», θα αναρωτηθούν κάποιοι. Και μας ενδιαφέρει και –το κυριότερο– μας επηρεάζει. Η σημερινή πραγματικότητα είναι εκρηκτική. Η ακρίβεια συνθλίβει. Εκατοντάδες χιλιάδες οικογένειες είναι όμηροι του χρέους. Οι εισπρακτικές εκβιάζουν και αρπάζουν. Μια επιχείρηση αναδιανομής πλούτου (πολύ ευρύτερη από αυτήν του Χρηματιστηρίου και των μνημονίων) βρίσκεται σε εξέλιξη. Ομως αυτό που τελικά θα καθορίσει το αύριο δεν είναι η πραγματικότητα αλλά η «γωνιά» από την οποία θα δούμε την ίδια, τους σκηνοθέτες της, τους πρωταγωνιστές της και τους κομπάρσους της. Από τη «γωνιά» θα εξαρτηθεί αν θα επιλέξουμε ερωτήσεις όπως:

■ Τι σημαίνει το εύρημα των δημοσκοπήσεων, ότι περίπου ένας στους τρεις ψηφοφόρους εξακολουθεί να εμπιστεύεται την κυβέρνηση του κ. Μητσοτάκη;

■ Η εμπιστοσύνη ταυτίζεται με την αποδοχή των υποκλοπών, του Πάτση ως κοινωνικού, οικονομικού και πολιτικού προτύπου, του κουκουλώματος των σκανδάλων;...

■ Μήπως η ερμηνεία της Μελάντρι για τον τρόπο που βλέπουμε όσους έχουν διαφορετική άποψη είναι σωστή;

■ Εχει ευθύνη η αντιπολίτευση που απέτυχε να αναδείξει τις επιπτώσεις των επιλογών της κυβέρνησης;

Η «γωνιά» θα κρίνει επίσης τις παραμέτρους που θέτει ο καθένας για να προσδιορίσει τις απαντήσεις και τον τρόπο αντίδρασης. Και εύλογα ανακύπτει το ερώτημα: Εχουμε το δικαίωμα να διαμορφώνουμε το μέλλον με «επιλεκτικές θεάσεις»;

 * δημοσιογράφος, συγγραφέας

Ακολουθήστε μας στο Google news
Google News
ΑΠΟΨΕΙΣ
«Είναι ο Θεός Βραζιλιάνος;» Η επιστροφή του Λούλα
Η Βραζιλία είναι μία από τις μεγαλύτερες οικονομίες του πλανήτη. Οι πολιτικές εξελίξεις σε αυτήν είναι εκ προοιμίου σημαντικές. Είναι όμως πολύ περισσότερο σημαντικές λόγω της διεθνούς συγκυρίας. Ιδίως όταν η...
«Είναι ο Θεός Βραζιλιάνος;» Η επιστροφή του Λούλα
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ο Αμαζόνιος και οι εκλεγμένοι εχθροί του
Οι επιτιθέμενοι στον Αμαζόνιο έχουν συγκροτήσει έναν αποτελεσματικό πολιτικό συνασπισμό, που συμπεριλαμβάνει κτηνοτρόφους βοοειδών, εξαγωγείς εμπορευμάτων και εταιρείες εξόρυξης, οι οποίοι ασκούν πίεση στα...
Ο Αμαζόνιος και οι εκλεγμένοι εχθροί του
ΑΠΟΨΕΙΣ
Το μεγάλο στοίχημα του Λούλα
Ο νέος πρόεδρος Λούλα δεσμεύτηκε να επανεξετάσει τις συμφωνίες για το κλίμα και το περιβάλλον και να βάλει φρένο στην πορεία προς την καταστροφή κάτι για το οποίο αναμένεται να κριθεί.
Το μεγάλο στοίχημα του Λούλα
ΧΡΟΝΟΓΡΑΦΗΜΑ
Η Βραζιλία και η Αριστερά
Πάλι πρόεδρος ο Λούλα στη μεγάλη χώρα της Λατινικής Αμερικής· και του κόσμου. Σχολιάστηκε το «μικρό περιθώριο διαφοράς». Ακόμα και τα ποσοστά διαβάζονται και ερμηνεύονται κατά το δοκούν· ανάλογα με την οπτική...
Η Βραζιλία και η Αριστερά
ΥΠΟΓΡΑΦΟΥΝ
Eν δράσει κράτος και παρακράτος
Το αποτέλεσμα των κρίσιμων εκλογών στη Βραζιλία δεν ήταν γνωστό την ώρα που γράφονταν αυτές οι γραμμές. Ο ακροδεξιός Μπολσονάρο στην προσπάθειά του να μειώσει τη διαφορά του από τον Λούλα.
Eν δράσει κράτος και παρακράτος
ΑΠΟΨΕΙΣ
Οι επώδυνες αλήθειες και οι προεκλογικές ομιλίες
Στην πραγματικότητα, τις τελευταίες δεκαετίες το πολιτικό σύστημα παρακολούθησε σχεδόν άπραγο την αποβιομηχάνιση, τις δημοσιονομικές ανισορροπίες και τις «φούσκες» που οδήγησαν στα μνημόνια και σκόρπισαν...
Οι επώδυνες αλήθειες και οι προεκλογικές ομιλίες

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας