• Αθήνα
    Αραιές νεφώσεις
    3°C 0.6°C / 4.2°C
    2 BF
    73%
  • Θεσσαλονίκη
    Αίθριος καιρός
    2°C -1.9°C / 3.5°C
    1 BF
    42%
  • Πάτρα
    Σποραδικές νεφώσεις
    5°C 4.0°C / 4.9°C
    5 BF
    60%
  • Ιωάννινα
    Αραιές νεφώσεις
    1°C 0.9°C / 0.9°C
    4 BF
    40%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    0°C -0.1°C / 0.7°C
    4 BF
    59%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    0°C -1.8°C / 0.7°C
    0 BF
    50%
  • Κοζάνη
    Αίθριος καιρός
    -5°C -4.6°C / -3.2°C
    2 BF
    46%
  • Αγρίνιο
    Αραιές νεφώσεις
    2°C 1.8°C / 1.8°C
    2 BF
    71%
  • Ηράκλειο
    Αραιές νεφώσεις
    7°C 5.4°C / 7.8°C
    4 BF
    59%
  • Μυτιλήνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    3°C 1.8°C / 2.9°C
    4 BF
    75%
  • Ερμούπολη
    Αυξημένες νεφώσεις
    5°C 5.1°C / 5.5°C
    6 BF
    68%
  • Σκόπελος
    Αυξημένες νεφώσεις
    2°C 2.3°C / 2.3°C
    6 BF
    56%
  • Κεφαλονιά
    Αυξημένες νεφώσεις
    7°C 6.6°C / 6.6°C
    5 BF
    59%
  • Λάρισα
    Αραιές νεφώσεις
    0°C -0.1°C / 1.2°C
    2 BF
    59%
  • Λαμία
    Ήπιες χιονοπτώσεις
    1°C -0.5°C / 1.2°C
    1 BF
    87%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    8°C 7.8°C / 7.8°C
    3 BF
    42%
  • Χαλκίδα
    Αυξημένες νεφώσεις
    1°C 0.8°C / 3.6°C
    0 BF
    93%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    3°C 3.3°C / 3.3°C
    1 BF
    45%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    1°C -2.3°C / 1.4°C
    2 BF
    56%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    -2°C -2.3°C / -2.3°C
    1 BF
    64%

Υποκλοπές - εκεί που το θεσμικό γίνεται προσωπικό

  • A-
  • A+

H υπόθεση των υποκλοπών δεν είναι μόνο ένα ζήτημα αντικρουόμενων νομικών ερηνειών ή πολιτικών αψιμαχιών, αλλά ανέδειξε και ένα άλλο κεντρικό ερώτημα: πώς μια τέτοια θεσμική εκτροπή σχετίζεται με την καθημερινότητα όλων μας;

Τέσσερα είναι τα βασικά «επιχειρήματα» τα οποία φαίνεται να επαναλαμβάνονται, ως ευθείες ερωτήσεις ή ως έμμεσοι σχολιασμοί, από την πλευρά εκείνων που αισθάνονται ότι δεν τους αφορά η υπόθεση. Είναι όμως έτσι;

- Δεν έχω τίποτα να κρύψω, ας ψάξουν όσο θέλουν δε με νοιάζει / Σιγά μην ασχοληθούν με εμένα

Πράγματι, δεν έχουμε όλοι και όλες κάτι να κρύψουμε (αν και η αλήθεια είναι ότι για κάποιες πράξεις ή επιλογές κανείς μας δε θα ήθελε να βρεθεί στη θέση να τις υπερασπίζεται δημόσια -όσο και να μην είναι παράνομες ή να μη ντρέπεται για αυτές). Η άλλη όψη αυτού του επιχειρήματος είναι ότι δεν είμαστε και αρκετά σημαντικοί και σημαντικές για να ασχοληθούν μαζί μας (ευτυχώς), δεν έχουμε αρκετή επιρροή, δεν είμαστε επικίνδυνοι και επικίνδυνες. Ακριβώς όμως επειδή βαθιά μέσα μας ξέρουμε ότι αν κάποιος ψάξει, θα βρει, φροντίζουμε να μη γίνουμε σημαντικές, επιδραστικοί, επικίνδυνες. Έτσι λειτουργεί η συμμόρφωση.

Η γνώση ότι γίνονται υποκλοπές, με το κουκούλωμα και την προκλητική ασυλία που τις συνοδεύει, γίνεται και προειδοποίηση: «κοίτα τι συμβαίνει σε όποιον δεν κοιτάει τη δουλειά του». Αυτή την ανταλλαγή επιλέγουμε: να γινόμαστε τόσο ασήμαντοι και ασήμαντες, ώστε οι ζωές μας να φαίνονται ανάξιες για να τους δώσει σημασία η κεντρική εξουσία. Παραδίδουμε όμως έτσι την ουσιαστική διαπραγματευτική μας δύναμη, τον έλεγχο της εξουσίας. Εξού και τα αυταρχικά καθεστώτα υπογραμμίζουν ότι είμαστε όλοι και όλες δυνάμει ελεγχόμενοι και ελεγχόμενες κάθε στιγμή, χωρίς να μπορούμε να κάνουμε τίποτα για αυτό. Η αποκάλυψη για 15.000 παρακολουθήσεις από την ΕΥΠ, το χρονικό του Τάσου Τέλλογλου λειτουργούν ως προειδοποιήσεις: υπάρχει ένας εσωτερικός εχθρός από τον οποίο το κράτος θα μας προστατέψει. Δε χρειάζονται αποδείξεις, το κράτος-πατέρας ξέρει, οι πολίτες είναι τα παιδιά που οφείλουν υπακοή -κι αν δεν υπακούσουν, μπορεί να γίνουν κι αυτά εχθρός, κι ας μην το ξέρουν. Έτσι διασφαλίζουν ότι εμείς θα κοιτάμε τη δουλειά μας και θα παραμένουν ανεξέλεγκτοι οι φορείς της εξουσίας.

- Ούτως ή άλλως, μας παρακολουθούν όλους (ή το facebook τα ξέρει όλα για μένα)

Εδώ έχουμε μία παρανόηση για το πως δουλεύει η τεχνολογία: ναι, τα social media μας παρακολουθούν, το τηλέφωνο και ο browser μας ξέρουν κάθε ανάγκη, κάθε επιθυμία και κάθε φόβο. Το θέμα είναι ότι αυτές οι πληροφορίες συνδέονται με τις εφαρμογές που χρησιμοποιούμε, αλλά όχι με εμάς προσωπικά.

Φανταστείτε όμως τους συγγενείς σας, η σχέση σας, οι κολλητοί, οι πρώην, οι συνάδελφοι, άτομα που σας ξέρουν προσωπικά να γνωρίζουν κάθε σας κίνηση τη στιγμή που γίνεται. Να ξέρουν όχι μόνο ότι είστε εσείς που θέλετε κρέπα σοκολάτα στις 3 το βράδυ, εσείς που μπαίνετε στο tinder και το grindr, τι ψάχνετε στο youporn, τα email σας, πόσο συχνά τσεκάρετε ποια προφίλ, τα email σας, τα μηνύματα, τα πάντα. Και μαζί με αυτό, να ακούν τις συνομιλίες σας, να ξέρουν που βρίσκεστε κάθε στιγμή της μέρας, τι πληκτρολογείτε, τι λένε οι γύρω σας, τι βλέπει η κάμερά σας. Αυτό κάνουν τα προγράμματα παρακολούθησης σαν το predator.

Δεν μας παρακολουθούν κατά συνέπεια με τον ίδιο τρόπο: η παρακολούθηση των spyware είναι πολύ πιο βαθιά και προσωπική. Κάθε πληροφορία, κάθε ίχνος που αφήνουμε συνδέεται απευθείας με εμάς και μπορεί να χρησιμοποιηθεί εναντίον μας. Δεν ξέρω πόσοι από εμάς θα διάλεγαν να ζουν σε γυάλινα σπίτια (κι ας νομίζουμε ότι το κάνουμε), αλλά αυτό σημαίνει αυτή η παρακολούθηση: ότι χάνουμε κάθε ιδιωτικότητα. Και η αποδοχή ενός τέτοιου πανοπτικού ως κανονικότητα σημαίνει ότι εγκαταταλείπουμε και κάθε δικαίωμα σε αυτή.

- Δεν έγινε και τίποτα, δεν είναι θέμα που να απασχολεί τους πολίτες, η οικονομία έχει σημασία

Και ήρθε η υπόθεση Πάτση να καταρρίψει κάθε ανάγκη για επιχειρήματα. Ο Θανάσης Κουκάκης άρχισε να παρακολουθείται όταν άρχισε να ερευνά ανάμεσα σε άλλα το πως δύο υπουργοί (Πιερακάκης και Πέτσας), ένας βουλευτής (Πάτσης), η σύζυγος ενός υπουργού (Τσιάρας) και ένα τουλάχιστον υψηλόβαθμο στέλεχος διορισμένο από την κυβέρνηση (Κωνσταντόπουλος των ΕΛΤΑ) βρίσκονται να εμπλέκονται σε μία υπόθεση πιθανής φοροδιαφυγής, απευθείας αναθέσεων εκατομμυρίων, κομματικής και τραπεζικής διαπλοκής -και εδώ δεν αναφέρομαι καν στο ηθικό μέρος των συναλλαγών σε κόκκινα δάνεια. Και όλα αυτά, όπως φαίνεται, σε γνώση της κυβέρνησης, του προέδρου της ΝΔ (που επέτρεψε στον Α. Πάτση να κατέβει στις εκλογές ως υποψήφιος με τη ΝΔ), αλλά και μέρους του Τύπου και των ΜΜΕ, χωρίς κανείς να μιλάει για αυτό.

Το οικονομικό κόστος αυτής της ιστορίας στο δημόσιο προϋπολογισμό και κατ'επέκταση στους φορολογούμενους είναι προς το παρόν ανυπολόγιστο (και δε θα θίξω καθόλου τη ζημιά σε θεσμικό επίπεδο, μιας σειράς ατόμων που χρησιμοποιούν τα αξιώματά τους για προσωπικό πλουτισμό). Είναι όμως αυτή η στιγμή που φαίνεται πια καθαρά ότι οι θεσμοί, το σύνταγμα, η προστασία των δικαιωμάτων δεν είναι αφηρημένες έννοιες, μια "ελιτίστικη" ενασχόληση, αλλά ζητήματα με πραγματικές συνέπειες στην καθημερινότητα.

- Όλοι τα ίδια κάνουν

Ή αλλιώς η παραίτηση που έρχεται ως αντίσταση στην ανάληψη της δικής μας ευθύνης. Κι αν φανταζόμαστε ότι κάνουν όλοι τα ίδια, δεν είναι το ίδιο με το να ξέρουμε με αποδείξεις πια για όσα γίνονται τώρα. Αν δεν παραιτηθούμε, αν αναγνωρίσουμε και σταματήσουμε αυτό που ξέρουμε ότι γίνεται τώρα, αν δημιουργήσουμε τα απαραίτητα αντίβαρα για να μην μπορεί να ξαναγίνει, οι επόμενοι δε θα τα κάνουν. Αυτό θα έχει σταματήσει εδώ. Και εμείς θα έχουμε ανακτήσει τον έλεγχο και τη δύναμη. Όπως πρέπει να συμβαίνει στις δημοκρατίες.

Γιατί και αυτό είναι η υπόθεση των υποκλοπών, μια άσκηση ελέγχου: πρώτα σε συγκεκριμένα άτομα, αλλά στη συνέχεια σε όλο το κοινωνικό σύνολο. Ελέγχου της γνώσης, της πληροφορίας, της συμπεριφοράς. Ελέγχου, και όχι προστασίας. Γιατί το μόνο που προστατεύεται εδώ είναι η κυβέρνηση και οι τρόποι με τους οποίους καταχράται την εξουσία.

* Επιστημονική Συνυπεύθυνη Orlando LGBT+, Ιδρυτικό μέλος της Πρωτοβουλίας για την Υπεράσπιση της Δημοκρατίας και του Κράτους Δικαίου

Ακολουθήστε μας στο Google news
Google News
ΑΠΟΨΕΙΣ
Οι παρακολουθήσεις ως πολιτικό πρόβλημα
Η θετική διαμεσολάβηση ανάμεσα στο κράτος (ως την καθολική οντότητα της κοινωνίας) και στα ιδιωτικά οικονομικά συμφέροντα έχει ιστορικά λυθεί: η λύση ονομάζεται σύγχρονη δημοκρατική πολιτική κοινωνία.
Οι παρακολουθήσεις ως πολιτικό πρόβλημα
ΑΝΩ ΚΑΤΩ
Η θεσμοθέτηση του αυταρχισμού
Η δυσώδης υπόθεση των υποκλοπών φανερώνει μέρα με τη μέρα ένα καλά οργανωμένο και ευρύ δίκτυο ώσμωσης της ανεξέλεγκτης εξουσίας με το οργανωμένο παρακράτος.
Η θεσμοθέτηση του αυταρχισμού
ΑΠΟΨΕΙΣ
Τι συμβαίνει με το σκάνδαλο των υποκλοπών;
Το σκάνδαλο των υποκλοπών δεν είναι ένα περιστασιακό συμβάν στη δομή και τη λειτουργία του δημοκρατικού πολιτικού συστήματος. Είναι η «κορυφή του παγόβουνου» ενός πολιτικού συστήματος το οποίο θα πρέπει ριζικά...
Τι συμβαίνει με το σκάνδαλο των υποκλοπών;
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ξανά παρίες των ευρωπαϊκών αρχών και θεσμών
Kάθε άλλη χώρα της Ε.Ε. θα αξιοποιούσε την περίσταση, να αντλήσει διδάγματα για τυχόν ελλείψεις στην ποιότητα της δημοκρατίας της. Οι παρακολουθήσεις και επισυνδέσεις αφήνουν πάντα ίχνη , για όποιον ενδιαφέρει...
Ξανά παρίες των ευρωπαϊκών αρχών και θεσμών
ΑΠΟΨΕΙΣ
Κάτι για την «ταμπακιέρα», κύριε Πιτσιόρλα;
Δήλωσε έκπληκτος, προδομένος και πικραμένος που ο Τσίπρας δεν τον πήρε ένα τηλέφωνο όλον αυτό τον καιρό. Εδώ ίσως θα ταίριαζε ο τίτλος «Αλέξη, γύρνα πίσω ή έστω τηλεφώνα!».
Κάτι για την «ταμπακιέρα», κύριε Πιτσιόρλα;
ΑΠΟΨΕΙΣ
Απογείωση του χαφιεδισμού στην εποχή του κοινοβουλευτικού ολοκληρωτισμού
Το σκάνδαλο των τηλεφωνικών υποκλοπών με «κορυφή του παγόβουνου» τις προκλητικές παρακολουθήσεις του δημοσιογράφου Θανάση Κουκάκη και κυρίως του προέδρου του ΠΑΣΟΚ, Νίκου Ανδρουλάκη, αποκάλυψε γυμνούς όλους...
Απογείωση του χαφιεδισμού στην εποχή του κοινοβουλευτικού ολοκληρωτισμού

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας