• Αθήνα
    Αραιές νεφώσεις
    13°C 10.6°C / 14.6°C
    3 BF
    74%
  • Θεσσαλονίκη
    Αραιές νεφώσεις
    10°C 8.0°C / 12.0°C
    2 BF
    66%
  • Πάτρα
    Σποραδικές νεφώσεις
    14°C 13.8°C / 16.0°C
    4 BF
    63%
  • Ιωάννινα
    Ελαφρές νεφώσεις
    12°C 8.9°C / 11.6°C
    1 BF
    50%
  • Αλεξανδρούπολη
    Σποραδικές νεφώσεις
    10°C 9.9°C / 10.7°C
    4 BF
    71%
  • Βέροια
    Αυξημένες νεφώσεις
    9°C 7.9°C / 9.9°C
    2 BF
    63%
  • Κοζάνη
    Αραιές νεφώσεις
    4°C 4.4°C / 4.4°C
    2 BF
    70%
  • Αγρίνιο
    Σποραδικές νεφώσεις
    14°C 14.2°C / 14.2°C
    2 BF
    53%
  • Ηράκλειο
    Αραιές νεφώσεις
    16°C 14.9°C / 18.2°C
    3 BF
    82%
  • Μυτιλήνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    15°C 14.0°C / 14.9°C
    0 BF
    63%
  • Ερμούπολη
    Σποραδικές νεφώσεις
    16°C 15.5°C / 16.8°C
    2 BF
    67%
  • Σκόπελος
    Αυξημένες νεφώσεις
    13°C 12.7°C / 12.7°C
    5 BF
    79%
  • Κεφαλονιά
    Ελαφρές νεφώσεις
    16°C 15.9°C / 15.9°C
    4 BF
    41%
  • Λάρισα
    Αραιές νεφώσεις
    10°C 9.0°C / 9.9°C
    2 BF
    66%
  • Λαμία
    Αυξημένες νεφώσεις
    10°C 9.5°C / 10.5°C
    3 BF
    70%
  • Ρόδος
    Αραιές νεφώσεις
    18°C 16.8°C / 17.7°C
    1 BF
    84%
  • Χαλκίδα
    Αραιές νεφώσεις
    10°C 9.4°C / 14.3°C
    4 BF
    78%
  • Καβάλα
    Αραιές νεφώσεις
    10°C 10.5°C / 11.3°C
    2 BF
    73%
  • Κατερίνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    9°C 8.6°C / 11.7°C
    2 BF
    82%
  • Καστοριά
    Αυξημένες νεφώσεις
    6°C 6.2°C / 6.2°C
    1 BF
    69%
ΓΕΕΘΑ
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Τα τρία κακά της ελληνοτουρκικής μοίρας

  • A-
  • A+

Ο πόλεμος επέρχεται τελικά όταν δημιουργούνται εκείνες οι καταστάσεις δίχως τις οποίες δεν θα μπορούσε να επέλθει. Το ερώτημα είναι αν οι άνθρωποι συνειδητοποιούν ότι αυτά που κάνουν, το επάγγελμα που ασκούν και ο τρόπος που το ασκούν συμβάλλουν στη διαμόρφωση των πολεμικών συνθηκών. Ο λόγος περί ελληνοτουρκικού πολέμου. Ιδού μερικές καταστάσεις που τείνουν να δημιουργήσουν συσσώρευση συνθηκών οι οποίες θα ευνοούσαν έναν ενδεχόμενο πόλεμο. Η πρώτη είναι η θεωρία περί εσωτερικής κατανάλωσης, η δεύτερη, μια ενδιαφέρουσα συγκυρία στην Τουρκία και η τρίτη, ο ρόλος των μέσων ενημέρωσης στις δύο χώρες.

Δημοφιλής θεωρία στις δύο ακτές του Αιγαίου είναι αυτή που λέει ότι «η απέναντι πλευρά κάνει εξαγωγή κρίσης, χρειάζεται την ένταση, διότι πλησιάζουν εκλογές». «Με την οικονομική εξαθλίωση του τουρκικού λαού δεν του μένει του Ερντογάν παρά η ένταση, με ποιον άλλον, φυσικά με την Ελλάδα», είναι αυτό που λένε σχεδόν οι πάντες στην Ελλάδα. Σχεδόν οι πάντες όμως και στην Τουρκία λένε ακριβώς το ίδιο πράγμα για τον Μητσοτάκη. Είναι αρκετό αυτό για κάποιο θερμό επεισόδιο ή για πόλεμο; Μάλλον όχι. Τόσο χαϊβάνια δεν είναι οι πολιτικοί. Συνδυαζόμενο με άλλες «συνθήκες» όμως, αυτό εδώ έχει σημασία. Αρα, ένα το κρατούμενο.

Η δεύτερη κατάσταση αφορά αποκλειστικά την Τουρκία. Πρόκειται για την «ακροδεξιοποίηση» της πολιτικής και του πολιτικού λόγου, πράγμα που ουσιαστικά αγκαλιάζει όχι μόνο την κλασική Ακρα Δεξιά -τους ισλαμιστές και τους τουρκιστές εθνικιστές- αλλά σχεδόν το σύνολο του πολιτικού κόσμου, περιλαμβανομένης και της λεγόμενης -κατ’ ευφημισμόν- Κεντροαριστεράς, δηλαδή του Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος. Εδώ αυτό που μας ενδιαφέρει δεν είναι το πώς και γιατί έγινε η ακροδεξιοποίηση, αλλά το ίδιο το γεγονός. Αυτό σημαίνει ότι η ρητορική με ύφος κουτσαβάκικο ή μάλλον χυδαίο λούμπεν ύφος είναι το κυρίαρχο στην Τουρκία, όχι μόνο στα ελληνοτουρκικά, αλλά ακόμη και στη συζήτηση για την τιμή της φέτας. Η εν λόγω ακροδεξιοποίηση έχει ως συνεπακόλουθο μια ιδιαίτερη και οθωμανικού τύπου επιθετική ρητορική. Μια κουλτούρα κατάκτησης που είναι από τα συστατικά τόσο του πολιτικού Ισλάμ όσο και των εθνικιστών τουρκιστών στην Τουρκία. Ενα πλαίσιο που προϋποθέτει και ταυτόχρονα ευνοεί την εθνικιστική επιθετικότητα, την εσωστρέφεια, το όλο και πιο χαμηλό επίπεδο μόρφωσης και συνεπώς την αναξιοκρατία. Με άλλα λόγια, μια αυτοκαταστροφική και ως εκ τούτου καταστροφική μανία!

Αναθεωρητική τάση ή βούληση;

Η σημασία της παραμέτρου αυτής έγκειται στο εξής: Η αναθεωρητική τάση της τουρκικής επίσημης ιδεολογίας είναι δεδομένη τουλάχιστο μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Αυτό αφορά όχι μόνο το καθεστώς του Αιγαίου, αλλά ακόμη και την Επανάσταση! Μακάρι να μπορούσε να αναθεωρηθεί ακόμη και το 1821 δηλαδή! Αλλο όμως τάση, επιθυμία, ευσεβής πόθος και άλλο βούληση. Αυτό που διατυπώνει πλέον η Αγκυρα είναι η βούληση.

Σημαντικό παράλληλο ερώτημα βέβαια είναι γιατί ο Ερντογάν έχει ανεβάσει τόσο τον πήχη στο νταηλίκι και τον σιγοντάρουν κεμαλιστές, απόστρατοι αξιωματικοί, συνταξιούχοι διπλωματικοί και δημοσιογράφοι. Μα επειδή έτυχε -και το γιατί είναι άλλου παπά ευαγγέλιο- η Αθήνα να πατήσει τον μεγαλύτερο κάλο της Αγκυρας, προκαλώντας μεγάλο υπαρξιακό ζήτημα. Ποιος είναι ο κάλος; Ο παραδοσιακός και υπό ευρεία έννοια ρόλος χωροφύλακα που είχε και θέλει αποκλειστικά να έχει η Αγκυρα και τον οποίο διεκδικεί η Αθήνα του Μητσοτάκη. Τίνος χωροφύλακα; Μα της λεγόμενης Δυτικής Συμμαχίας, δηλαδή των Αμερικανών.

Αρα λοιπόν η δεύτερη συνθήκη είναι η ρητορική και οι προθέσεις της Αγκυρας. Ως προς τη ρητορική, στον βαθμό που η Αθήνα αναγκάζεται ή επιλέγει συνειδητά να αντιπαρατεθεί με αυτό το ύφος, εκ των πραγμάτων το αναπαράγει. Ακόμη και ο πολιτικός χώρος να μην το κάνει, είναι σίγουρο ότι το κάνει και μάλιστα σε μεγάλο βαθμό ο χώρος της ενημέρωσης. Και έτσι ερχόμαστε στην τρίτη συνθήκη που είναι εξίσου σημαντική. Μια πρόχειρη ματιά στον χώρο των μέσων ενημέρωσης σε αμφότερες τις χώρες αποκαλύπτει ότι με πανομοιότυπο τρόπο επικρατεί το εξής:

Αυτό που ισχύει υπό μορφή νόμου στην Τουρκία είναι η εικόνα ότι οι Τούρκοι έχουν δίκιο επειδή είναι Τούρκοι, πράγμα που ισχύει φυσικά και για τους Ελληνες στην Ελλάδα. Και επειδή δεν μπορεί να έχουν δίκιο σε όλες τις πτυχές των ελληνοτουρκικών σχέσεων αμφότεροι, το αποτέλεσμα είναι ο στρουθοκαμηλισμός, ο οποίος συνοδεύεται από σοβινισμό, αφού τα πάντα καταναλώνονται στο εσωτερικό.

Είναι πράγματι ένα είδος κωμωδίας που ξεπερνά κατά πολύ τη φαντασία ενός Ιονέσκο. Από το πρωί ώς το βράδυ βγαίνουν οι διάφοροι παντογνώστες, ωσάν παπαδοπαίδια που διαβάζουν τροπάρια ή ιμαμοπαίδια που διαβάζουν λικνιζόμενα το Κοράνι, να λεν αυτά που πρέπει να ειπωθούν.

Λοχαγοί γραφιάδες

Τι προβοκάτσια κι αυτή, να έχουν φωτογραφία του Κεμάλ στο τουρκικό πλεούμενο το οποίο έγινε πρόσφατα στόχος καταδίωξης και προειδοποιητικών βολών από την ελληνική ακτοφυλακή, ακούστηκε να σχολιάζει ένας από τους παντογνώστες σε ελληνικό κανάλι. Και είναι τόσο γνώστες οι παντογνώστες που δεν έχει καμία σημασία γι’ αυτούς αν η συγκεκριμένη φωτογραφία έχει καταντήσει να είναι αναρτημένη σε τοίχους ακόμη και των δημόσιων ουρητηρίων στην Τουρκία. Πόσο θα έχανε τον μπούσουλα ένας μέσος παντογνώστης αν έβλεπε σε ένα τουρκικό εμπορικό πλοίο σε μια γωνιά την εικόνα του Αϊ-Νικόλα… Κι όμως, πολλές είναι οι περιπτώσεις, θάλασσα γαρ.

Αλλο ένα εντυπωσιακό στοιχείο είναι το πόσο ίδιες είναι και οι προτάσεις και η λογική των Ελλήνων και των Τούρκων απόστρατων αξιωματικών στον πόλεμο των επιχειρημάτων που έχουν ως στόχο να πείσουν την ομήγυρη πόσο αιμοβόρα ζιζάνια είναι οι απέναντι. Ελεγαν τις προάλλες τα ελληνικά μέσα ενημέρωσης, επικαλούμενα τα τουρκικά μέσα, ότι ο υπουργός Αμυνας της Τουρκίας συσκέφθηκε ξαφνικά με τους αρχηγούς των όπλων με αποκλειστικό θέμα την Ελλάδα και τα νησιά. Οπως λεν και οι Τούρκοι όμως, «αράπης να γενώ» αν κάποιο τουρκικό μέσο είπε κάτι τέτοιο. Σύσκεψη έγινε, αλλά για διάφορα στρατιωτικά ζητήματα. Τι σημασία έχει τώρα αν αποκλειστικό θέμα δεν ήταν η Ελλάδα, τι σημασία έχει δηλαδή η πραγματικότητα… Οπως επίσης λεν οι Τούρκοι «αραβικά είναι, λέγε ό,τι σου κατεβαίνει», ήτοι, έτσι κι αλλιώς δεν καταλαβαίνουν αν είναι σωστά αυτά που λες, οπότε λέγε αρλούμπες, όσες θες!

Από το πρωί ώς το βράδυ όταν τα μέσα ενημέρωσης βομβαρδίζουν τους τηλεθεατές, αναγνώστες κ.λπ. με ένα τροπάριο εντελώς προπαρασκευαστικό, τότε το σίγουρο είναι ότι εκατέρωθεν έχουμε ένα ετοιμοπόλεμο κοινό. Αν μη τι άλλο, έχουμε ένα κοινό που δεν θα εκπλαγεί σε περίπτωση θερμού επεισοδίου ή πολέμου. Ασε που με την καθημερινή εκπομπή τόσης τρέλας, μάλλον τείνει να το επιζητεί το θερμό επεισόδιο ο μέσος τηλεθεατής στις δύο χώρες.

Για τους τρεις αυτούς λόγους λοιπόν, δηλαδή τη συγκυρία, πρώτον της ανάγκης για εσωτερική κατανάλωση που τυγχάνει να έχουν και οι δυο κυβερνήσεις, δεύτερον της παρουσίας μιας ακροδεξιάς ρητορικής και πολιτικής στην Τουρκία, πράγμα που δεν περιορίζεται στα κόμματα της συμπολίτευσης, και τρίτον του άκρατου εθνικισμού που αναπαράγουν τα μέσα ενημέρωσης, επειδή αυτός προφανώς πουλάει όπως τα σίριαλ ή η μπάλα, η Ελλάδα και η Τουρκία βρίσκονται όσο ποτέ άλλοτε κοντά στον πόλεμο. Το αν θα ξεσπάσει ή όχι, είναι άλλο ζήτημα. Σημαντικές συνθήκες όμως υπάρχουν.

*Διδάκτωρ Φιλοσοφίας, πρώην δημοσιογράφος

Ακολουθήστε μας στο Google news
Google News
ΑΠΟΨΕΙΣ
Επιλογή ειρήνης από τους δημάρχους
Την Παρασκευή 11 Νοεμβρίου, έγινε σημαντικό βήμα ειρήνης και φιλίας στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, καθώς στη Σμύρνη ο εκεί δήμαρχος και οι δικοί μας της Καισαριανής Χρήστος Βοσκόπουλος και του Βύρωνα Γρηγόρης...
Επιλογή ειρήνης από τους δημάρχους
ΑΠΟΨΕΙΣ
Διάλογος- προσφυγή στη Χάγη για την οριοθέτηση των κυριαρχικών δικαιωμάτων Ελλάδας και Τουρκίας στο Αιγαίο
Ελλάδα και Τουρκία έχουν κυριαρχικά δικαιώματα στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο, τα οποία μπορούν να ασκηθούν ΜΟΝΟ κατόπιν οριοθέτησης της υφαλοκρηπίδας και της ΑΟΖ.
Διάλογος- προσφυγή στη Χάγη για την οριοθέτηση των κυριαρχικών δικαιωμάτων Ελλάδας και Τουρκίας στο Αιγαίο
ΑΠΟΨΕΙΣ
Tα ελληνοτουρκικά στο διεθνές ακροατήριο
Τα ελληνοτουρκικά αποτελούν, σχεδόν καθημερινά, θέμα ενασχόλησης για τα εγχώρια ΜΜΕ. H κάλυψή τους, όσο περίπλοκη κι αν είναι, βασίζεται στην πεποίθηση πως το κοινό που παρακολουθεί γνωρίζει το πλαίσιο,...
Tα ελληνοτουρκικά στο διεθνές ακροατήριο
ΑΠΟΨΕΙΣ
“Turkaegean” γιοκ: το ύστατο επιχείρημα
Η αντίδραση της Κυβέρνησης μέσω της προσφυγής στην Ευρωπαϊκή Ένωση, απέδωσε την άμεση, οργισμένη και σε έντονο ύφος αντίδραση του Αντιπροέδρου της κ. Σχοινά.
“Turkaegean” γιοκ: το ύστατο επιχείρημα
ΑΠΟΨΕΙΣ
Eλληνο-τουρκο-γερμανικό τρίγωνο του «παραλόγου»
Φιλοξενώντας στην επικράτειά της μερικά εκατομμύρια Τούρκους, η Γερμανία δείχνει να παρακολουθεί τις ρηξικέλευθες επιλογές και μεγαλοστομίες του προέδρου Ερντογάν χωρίς την ελάχιστη αντίδραση. Συχνά δε το...
Eλληνο-τουρκο-γερμανικό τρίγωνο του «παραλόγου»

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας