• Αθήνα
    Ελαφρές νεφώσεις
    13°C 10.3°C / 14.1°C
    3 BF
    63%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    10°C 7.7°C / 11.6°C
    2 BF
    73%
  • Πάτρα
    Αραιές νεφώσεις
    14°C 14.0°C / 14.4°C
    5 BF
    68%
  • Ιωάννινα
    Αυξημένες νεφώσεις
    10°C 9.9°C / 9.9°C
    1 BF
    53%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    3°C 2.9°C / 7.4°C
    2 BF
    93%
  • Βέροια
    Αυξημένες νεφώσεις
    8°C 7.3°C / 8.2°C
    1 BF
    62%
  • Κοζάνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    4°C 4.4°C / 4.4°C
    2 BF
    60%
  • Αγρίνιο
    Αυξημένες νεφώσεις
    9°C 8.9°C / 8.9°C
    2 BF
    78%
  • Ηράκλειο
    Σποραδικές νεφώσεις
    12°C 11.8°C / 13.0°C
    2 BF
    82%
  • Μυτιλήνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    10°C 10.1°C / 10.1°C
    4 BF
    69%
  • Ερμούπολη
    Αυξημένες νεφώσεις
    14°C 13.3°C / 14.4°C
    5 BF
    62%
  • Σκόπελος
    Αυξημένες νεφώσεις
    11°C 10.7°C / 10.7°C
    5 BF
    60%
  • Κεφαλονιά
    Αυξημένες νεφώσεις
    14°C 14.4°C / 14.4°C
    4 BF
    63%
  • Λάρισα
    Αυξημένες νεφώσεις
    9°C 8.9°C / 10.0°C
    0 BF
    81%
  • Λαμία
    Αυξημένες νεφώσεις
    10°C 9.5°C / 10.5°C
    0 BF
    81%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    13°C 12.8°C / 12.8°C
    1 BF
    67%
  • Χαλκίδα
    Αυξημένες νεφώσεις
    11°C 10.5°C / 14.3°C
    3 BF
    66%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    10°C 9.9°C / 9.9°C
    1 BF
    61%
  • Κατερίνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    8°C 8.1°C / 10.6°C
    1 BF
    73%
  • Καστοριά
    Αυξημένες νεφώσεις
    4°C 3.7°C / 3.7°C
    1 BF
    75%
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

To βαθύ ρήγμα του Ιράν

  • A-
  • A+

Το Ιράν βρίσκεται ξανά στη δίνη μιας μεγάλης κοινωνικής αναταραχής. Το θεοκρατικό καθεστώς της Τεχεράνης, έχοντας χάσει το μεγαλύτερο μέρος της νομιμοποίησής του, αιωρείται πάνω από την ιρανική κοινωνία σαν μια διαρκής και βαριά σκιά. H δολοφονία της Μάχσα Αμινί από την αστυνομία έγινε η αφορμή για το ξέσπασμα δεκάδων αντικαθεστωτικών διαδηλώσεων, κυρίως από τις γυναίκες του Ιράν που έχουν υποστεί δεκαετίες καταπίεσης. Σύντομα, οι διαδηλώσεις εξελίχθηκαν σε μια γενικότερη αμφισβήτηση ενός καθεστώτος που από το 1979 αποτελεί ένα υβριδικό πολιτικό σύστημα με απολυταρχικούς αλλά και δημοκρατικούς θεσμούς, των οποίων όμως η πολιτική επιρροή καθορίζεται από τον θεοκρατικό έλεγχο του ανώτατου ηγέτη Αλί Χαμενεΐ.

Οι διαδηλώσεις μετά τη δολοφονία της Μάχσα Αμινί είναι μια ακόμη έκφραση κοινωνικής οργής απέναντι σε ένα καθεστώς που επιδιώκει, εδώ και πολύ καιρό και με κάθε τρόπο, να διατηρήσει σφιχτή τη λαβή του στην εξουσία. Το νήμα της αντίδρασης της ιρανικής κοινωνίας είχε αρχίσει να ξετυλίγεται από το 2009 και το Πράσινο Κίνημα, που τότε είχε εναντιωθεί στην εκλογική νοθεία και την επανεκλογή του προέδρου Μαχμούντ Αχμαντινετζάντ. Η αντίδραση του καθεστώτος είχε υπάρξει άμεση και φονική, με αιχμή τους Φρουρούς της Επανάστασης. Οι εικόνες της εκτέλεσης της φοιτήτριας Νέντα Σολτάν είχαν κάνει τότε τον γύρο του κόσμου. Το Πράσινο Κίνημα καταπνίγηκε, οι πολιτικοί ηγέτες του φυλακίσθηκαν και ο Αλί Χαμενεΐ βρήκε τον χρόνο για να αναπροσαρμόσει τη στρατηγική του.

Η εκλογή, το 2013, του Χασάν Ροχανί στην προεδρία του Ιράν, ενός μετριοπαθούς του συντηρητικού πολιτικού φάσματος, δημιούργησε προσδοκίες σε ένα μεγάλο μέρος της ιρανικής κοινωνίας και απομάκρυνε προσωρινά την πίεση από τον ανώτατο ηγέτη και τους συμμάχους του. Ταυτόχρονα, η οικονομία παρουσίασε ενδείξεις βελτίωσης, μετά τη συμφωνία του 2015 για το πυρηνικό πρόγραμμα. Ωστόσο, από το 2017, η πολιτική και οικονομική κατάσταση άρχισε και πάλι να επιδεινώνεται. Η επανεκλογή του Χασάν Ροχανί στην προεδρία της χώρας προκάλεσε τα αντανακλαστικά του συντηρητικού πολιτικού φάσματος και έθεσαν τέλος στη σχετικά ομαλή συμβίωση του προέδρου με τον ανώτατο ηγέτη και τους Φρουρούς. Παράλληλα, η εκλογή του Τραμπ και η πρόθεσή του να αποσύρει μονομερώς τις ΗΠΑ από την πυρηνική συμφωνία είχε αρνητικές επιπτώσεις στην ούτως ή άλλως εύθραυστη ιρανική οικονομία.

Οι προσδοκίες που είχαν δημιουργηθεί από ένα μεγάλο μέρος της κοινωνίας του Ιράν με την εκλογή του Ροχανί άρχισαν να εξαντλούνται. Οι αντικυβερνητικές διαδηλώσεις που ξέσπασαν τον Δεκέμβριο του 2017 και τον Νοέμβριο του 2019, εξαιτίας της αύξησης των τιμών των τροφίμων και των καυσίμων, είχαν ως αποτέλεσμα τον θάνατο εκατοντάδων διαδηλωτών και τη βύθιση του Ιράν σε μια περίοδο έντονων κοινωνικών εντάσεων. Το καθεστώς αντέδρασε, μέσω του ασφυκτικού ελέγχου όλων των θεσμών. Αυτή η διαδικασία ξεκίνησε με τις ελεγχόμενες κοινοβουλευτικές εκλογές του 2020 και συνεχίστηκε με την επίσης ελεγχόμενη εκλογή του σκληροπυρηνικού Εμπραχίμ Ραϊσί στην προεδρία, τον Ιούνιο του 2021.

Όμως, τα σημάδια δείχνουν πως αυτή η στρατηγική έχει περιορισμένο ορίζοντα. Η χαμηλή συμμετοχή του εκλογικού σώματος στις προεδρικές εκλογές του 2021, όπου σημειώθηκε η μεγαλύτερη αποχή από το 1980, δείχνει πως η ιρανική κοινωνία έπαυσε πια να πιστεύει στη σταδιακή μεταρρύθμιση της χώρας. Ενώ το προφίλ των αντικαθεστωτικών διαδηλώσεων μετά το 2017 δείχνει πως το καθεστώς έχει χάσει τα όποια κοινωνικά ερείσματα του είχαν απομείνει. Αυτή η αυξανόμενη απογοήτευση και οργή της ιρανικής κοινωνίας στέκεται απέναντι σε ένα καθεστώς –θεοκρατικό και στρατιωτικό– που είναι αποφασισμένο να διατηρήσει τα πολιτικά και οικονομικά προνόμια που έχει αποκτήσει τις τελευταίες δεκαετίες. Αυτό το βαθύ ρήγμα ανάμεσα στο καθεστώς και την ιρανική κοινωνία, το οποίο διευρύνθηκε με την εκτέλεση της Νέντα Σολτάν το 2009 και βάθυνε ακόμη περισσότερο με τη δολοφονία της Μάχσα Αμινί πριν από μερικές ημέρες, δύσκολα θα κλείσει χωρίς νέες μεγάλες συγκρούσεις.

 * δρ, διδάσκει στο Τμήμα Τουρκικών Σπουδών και Σύγχρονων Ασιατικών Σπουδών του ΕΚΠΑ

Ακολουθήστε μας στο Google news
Google News
ΑΠΟΨΕΙΣ
Οι αφετηρίες των διαδηλώσεων στο Ιράν
Οι διαδηλώσεις με αφορμή τον θάνατο της νεαρής Μάχσα Αμινί στα χέρια των ομάδων επιβολής της θρησκευτικής «ορθότητας» ξεπερνούν τα αιτήματα για χειραφέτηση των γυναικών του Ιράν.
Οι αφετηρίες των διαδηλώσεων στο Ιράν
ΑΠΟΨΕΙΣ
Μεταξύ ωρίμανσης και σήψης
Η αντιπολιτευτική τακτική που αμβλύνει τις γωνίες, η «θεσμική» αντιπολίτευση, προσλαμβάνεται από ένα μέρος του εκλογικού σώματος ως ανοχή ή ακόμα και ως συναίνεση.
Μεταξύ ωρίμανσης και σήψης
ΑΠΟΨΕΙΣ
Οι προοδευτικές δυνάμεις μετά τις εκλογές
Συζητάμε περισσότερο για τον χρόνο των εκλογών και λιγότερο για το πολιτικό σκηνικό που θα προκύψει από αυτές - όποτε γίνουν. Τη στιγμή που ζητούμενο είναι να τερματιστεί η δεξιά πολιτική, οι συσχετισμοί που...
Οι προοδευτικές δυνάμεις μετά τις εκλογές
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η τούφα
Η τούφα των μαλλιών κυοφορεί την αντίσταση στο θνήσκον. Στις αμπαρωμένες καρδιές που φοβούνται το άγνωστο μέλλον. Που ταράσσονται από τις αθόρυβες τούφες οι οποίες διεκδικούν μια θέση σ’ έναν κόσμο ολόφωτο.
Η τούφα
ΑΠΟΨΕΙΣ
Οι διαδηλώσεις στο Ιράν και το δίλημμα της Δύσης
Οι συνεχιζόμενες συγκεντρώσεις διαμαρτυρίας στο Ιράν και η κατάπνιξή τους από τις αρχές της χώρας επαναφέρουν στη δημοσιότητα το ζήτημα των συνθηκών διαβίωση των Ιρανών πολιτών.
Οι διαδηλώσεις στο Ιράν και το δίλημμα της Δύσης
ΑΠΟΨΕΙΣ
Οι αναποφάσιστοι νέοι θα κρίνουν τις εκλογές
Το ηλικιακό χάσμα δεν είναι ελληνικό φαινόμενο. Ισχύει σε αρκετές χώρες και χρήζει ενδελεχέστερης μελέτης. Οι νέοι ψηφίζουν πιο αριστερά από τους γονείς, τους παππούδες και τις γιαγιάδες τους.
Οι αναποφάσιστοι νέοι θα κρίνουν τις εκλογές

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας