• Αθήνα
    Ελαφρές νεφώσεις
    17°C 12.8°C / 18.4°C
    2 BF
    59%
  • Θεσσαλονίκη
    Αίθριος καιρός
    14°C 10.1°C / 16.3°C
    1 BF
    55%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    20°C 15.4°C / 19.9°C
    0 BF
    48%
  • Ιωάννινα
    Αραιές νεφώσεις
    12°C 7.9°C / 12.2°C
    1 BF
    63%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    7°C 6.9°C / 13.0°C
    0 BF
    87%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    12°C 11.6°C / 13.0°C
    1 BF
    60%
  • Κοζάνη
    Αίθριος καιρός
    9°C 7.6°C / 9.4°C
    3 BF
    53%
  • Αγρίνιο
    Σποραδικές νεφώσεις
    15°C 15.2°C / 15.2°C
    2 BF
    55%
  • Ηράκλειο
    Σποραδικές νεφώσεις
    19°C 17.7°C / 19.8°C
    4 BF
    64%
  • Μυτιλήνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    17°C 15.7°C / 16.9°C
    4 BF
    63%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    20°C 19.4°C / 20.4°C
    5 BF
    49%
  • Σκόπελος
    Σποραδικές νεφώσεις
    16°C 16.2°C / 16.2°C
    4 BF
    53%
  • Κεφαλονιά
    Σποραδικές νεφώσεις
    20°C 20.2°C / 20.2°C
    2 BF
    66%
  • Λάρισα
    Ελαφρές νεφώσεις
    13°C 12.9°C / 12.9°C
    0 BF
    54%
  • Λαμία
    Αραιές νεφώσεις
    15°C 13.4°C / 15.6°C
    1 BF
    70%
  • Ρόδος
    Αίθριος καιρός
    20°C 20.4°C / 20.8°C
    5 BF
    49%
  • Χαλκίδα
    Ελαφρές νεφώσεις
    13°C 11.8°C / 18.2°C
    2 BF
    67%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    17°C 10.3°C / 16.6°C
    2 BF
    53%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    13°C 8.7°C / 12.8°C
    2 BF
    66%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    8°C 8.0°C / 8.0°C
    0 BF
    75%
EUROKINISSI/ΤΑΤΙΑΝΑ ΜΠΟΛΑΡΗ
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Δημοκρατική αποσύνδεση

  • A-
  • A+

Το 2016 δημοσιεύτηκε μια επιστημονική μελέτη σχετικά με τη «δημοκρατική αποσύνδεση». Δηλαδή, την άποψη πως η δημοκρατία δεν είναι αποτελεσματική και λειτουργική και πως οι ελευθερίες, τα δικαιώματα και οι εγγυήσεις που παρέχει κάθε δημοκρατικό πλαίσιο δεν αποτελούν ουσιώδη μέριμνα των πολιτών της Ευρώπης και των ΗΠΑ. (Foa R. S., Mounk Y., The Danger of Deconsolidation: The Democratic Disconnect, Journal of Democracy, July 2016).

Η έρευνα, που βασιζόταν σε στοιχεία δεκαετιών, έδειχνε πως οι πολίτες έχουν αρχίσει να γίνονται επικριτικοί κατά των εδραιωμένων δημοκρατιών στη Βόρεια Αμερική και τη Δυτική Ευρώπη. Επιπλέον, έχουν γίνει περισσότερο κυνικοί όσον αφορά την αξία της δημοκρατίας στο πολιτικό σύστημα. Πιστεύουν πως έχουν λιγότερες ελπίδες σχετικά με την επιρροή του πολιτικού συστήματος και τείνουν να υποστηρίξουν τα ολιγαρχικά καθεστώτα.

Η κρίση της δημοκρατίας καταγράφεται μέσω αρκετών ενδείξεων. Επί παραδείγματι, έχει μειωθεί η συμμετοχή σε εκδηλώσεις διαμαρτυρίας ή στον συνδικαλισμό και κατ’ επέκταση έχει αυξηθεί η πολιτική απάθεια. Ενα ακόμα σημαντικό εύρημα της έρευνας είναι ότι οι πλουσιότεροι τείνουν να υποστηρίζουν με μεγαλύτερη θέρμη αυταρχικά καθεστώτα.

Αυτή η αντιδημοκρατική στροφή νομιμοποιείται ευκολότερα στο πλαίσιο κάποιας κρίσης (οικονομικής, πανδημικής, ενεργειακής κ.ά.) και αποκτά τον χαρακτήρα αιτήματος, η δημοκρατία γίνεται πρόβλημα και ο περιορισμός της η θεραπεία του προβλήματος. Το επιχείρημα των ακραίων συντηρητικών αντιδημοκρατικών φωνών υποστηρίζει πως «η πολλή δημοκρατία είναι το πρόβλημα» και έτσι απαιτούν το τέλος κεκτημένων όπως είναι το πανεπιστημιακό άσυλο.

Σε μια παρόμοια ρητορική στρατηγική «πάτησε» ο Τραμπ για να καταφέρει ως εξωσυστημικός να περάσει από τον Λευκό Οίκο. Στον ίδιο δρόμο πατάνε για περισσότερο από μια δεκαετία Ευρωπαίοι πολιτικοί με πρώτο και καλύτερο τον Ορμπαν. Οι πολιτικές του Ορμπαν καταγγέλθηκαν ως απολυταρχικές με ψήφισμα του Ευρωκοινοβουλίου πριν από λίγες μέρες, ενώ το κόμμα του μόλις το 2021 αποπέμφθηκε από το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα.

Στον δρόμο της δημοκρατικής αποσύνδεσης είναι φανερό πως βαδίζουν η κυβέρνηση και οι πάσης φύσεως «σύμμαχοι». Αυτή η στρατηγική επιβεβαιώθηκε περίτρανα με όσα συμβαίνουν καθημερινά σε όλα τα πεδία, από το ΑΠΘ ώς τις παρακολουθήσεις. Πρόκειται για μια αντίληψη που αποδίδει μειωμένο ή μηδενικό σεβασμό στις ελευθερίες των πολιτών, στην ελευθερία στην έκφραση, στη συνάθροιση, στην ενημέρωση, στην ιδιωτικότητα κ.ο.κ. Εκπέμπεται καθημερινά ένα μονότονο μήνυμα κυριαρχίας και ισχύος που εκκενώνει τη δημοκρατία από το ουσιαστικό περιεχόμενό της. Την έχουν καταστήσει ένα κενό κουφάρι προκαλώντας οργή, θυμό, αγανάκτηση, απογοήτευση, ματαίωση και ντροπή.

* διδάσκων του Τμήματος Πολιτικών Επιστημών του ΑΠΘ

Ακολουθήστε μας στο Google news
Google News
ΑΠΟΨΕΙΣ
Τα δυσδιάκριτα όρια του αυταρχισμού
Οταν η δημοκρατία διαβρώνεται, τι μένει; Οταν μια δημοκρατία διολισθαίνει, πού καταλήγει; Οταν η δημοκρατία πεθαίνει, τι γεννιέται; Ενας ιδιαίτερος τύπος καθεστώτος που οι ειδικοί κατέληξαν να αποκαλούν...
Τα δυσδιάκριτα όρια του αυταρχισμού
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η πολιτική της κολακείας και η... τιμωρία
Αν προσπαθήσουμε να ξύσουμε κάτω από την επιφάνεια των προσεκτικά διατυπωμένων δηλώσεων που διαχωρίζουν τους πολίτες, μπορεί να ανακαλύψουμε μικροπολιτικά κίνητρα και ευτελή ελατήρια. Τι μπορεί να κρύβεται...
Η πολιτική της κολακείας και η... τιμωρία
ΑΠΟΨΕΙΣ
Το «σύνδρομο της καχυποψίας» και η δημοκρατία
Σήμερα ο τόπος βρίσκεται στη δίνη ενός «συνδρόμου καχυποψίας». Στον κ. Μητσοτάκη μπορούμε να καταλογίσουμε την αφροσύνη και την αλαζονεία να αγνοεί τους κινδύνους από τις ανήκεστες βλάβες.
Το «σύνδρομο της καχυποψίας» και η δημοκρατία
ΑΠΟΨΕΙΣ
Κράτος δικαίου
Στο κράτος δικαίου είναι απαλλαγμένο το άτομο από τον κίνδυνο να γίνει θύμα των άμεσων και πρόσκαιρων θελήσεων του εξουσιαστή και υπόκειται μόνο στις μονιμότερες θελήσεις που διατύπωσε σε ανύποπτο χρόνο με...
Κράτος δικαίου
ΑΠΟΨΕΙΣ
Για τα απόβλητα του «Συμβολαίου»
Οι πολιτείες δημιουργούνται για να διαρκέσουν. Αυτό, τουλάχιστον στις νεότερες μορφές τους, μας διαμηνύεται από δύο ιδρυτικούς λόγους τους. Ο ένας αφηγείται μια συνθήκη φυσικής κατάστασης του ανθρώπου, όπου...
Για τα απόβλητα του «Συμβολαίου»

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας