• Αθήνα
    Σποραδικές νεφώσεις
    13°C 11.7°C / 14.0°C
    1 BF
    78%
  • Θεσσαλονίκη
    Σποραδικές νεφώσεις
    11°C 9.8°C / 12.8°C
    3 BF
    87%
  • Πάτρα
    Ελαφρές νεφώσεις
    13°C 13.0°C / 14.3°C
    3 BF
    75%
  • Ιωάννινα
    Αραιές νεφώσεις
    10°C 8.9°C / 10.0°C
    1 BF
    92%
  • Αλεξανδρούπολη
    Σποραδικές νεφώσεις
    10°C 9.6°C / 9.9°C
    3 BF
    81%
  • Βέροια
    Αυξημένες νεφώσεις
    10°C 9.6°C / 10.0°C
    1 BF
    97%
  • Κοζάνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    6°C 6.2°C / 6.4°C
    1 BF
    94%
  • Αγρίνιο
    Αραιές νεφώσεις
    11°C 11.3°C / 11.3°C
    1 BF
    85%
  • Ηράκλειο
    Αραιές νεφώσεις
    15°C 13.8°C / 15.8°C
    3 BF
    83%
  • Μυτιλήνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    13°C 11.2°C / 12.9°C
    3 BF
    88%
  • Ερμούπολη
    Αραιές νεφώσεις
    14°C 14.0°C / 14.4°C
    4 BF
    64%
  • Σκόπελος
    Αυξημένες νεφώσεις
    11°C 10.7°C / 10.7°C
    3 BF
    67%
  • Κεφαλονιά
    Αραιές νεφώσεις
    16°C 15.8°C / 15.8°C
    3 BF
    85%
  • Λάρισα
    Αυξημένες νεφώσεις
    11°C 10.9°C / 12.8°C
    0 BF
    100%
  • Λαμία
    Αυξημένες νεφώσεις
    13°C 11.5°C / 13.3°C
    1 BF
    83%
  • Ρόδος
    Σποραδικές νεφώσεις
    16°C 15.8°C / 16.0°C
    3 BF
    72%
  • Χαλκίδα
    Σποραδικές νεφώσεις
    12°C 11.9°C / 13.8°C
    1 BF
    78%
  • Καβάλα
    Αραιές νεφώσεις
    12°C 9.3°C / 11.6°C
    0 BF
    72%
  • Κατερίνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    10°C 10.3°C / 13.4°C
    1 BF
    100%
  • Καστοριά
    Αυξημένες νεφώσεις
    7°C 7.4°C / 7.4°C
    1 BF
    93%
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Η μεταμοντέρνα πολυφωνία

  • A-
  • A+

Η πολυφωνία είναι καλό πράγμα. Ενας κόσμος όπου οι πάντες θα σκέφτονταν το ίδιο δεν θα ήταν μόνο εφιαλτικός· θα ήταν κυριολεκτικά αδιανόητος. Και παρά το γεγονός ότι όλοι μας έχουμε λίγο ή πολύ την τάση να διαβάζουμε και να αξιολογούμε τους άλλους με τα δικά μας κριτήρια, η διαφορετικότητα αποτελεί μέρος της ζωής μας. Δηλαδή, δεν μας εκπλήσσει.

Ενα πολύ ενδιαφέρον παράδειγμα είναι τα ΜΜΕ: εφημερίδες, περιοδικά, τηλεοράσεις, ιστοσελίδες. Οπως έχει ειπωθεί από πολλούς, το πώς λειτουργούν και η λογική που τα διέπει δεν απέχει πολύ από την καταναλωτική πολυφωνία των πολυκαταστημάτων, όπου θα βρούμε χιλιάδες αντικείμενα και ανάμεσά τους αυτά που εμείς θέλουμε να αποκτήσουμε. Υπάρχει όμως μια λεπτή αλλά σημαντική διαφορά μεταξύ των πολυκαταστημάτων και των ΜΜΕ: στα μεν το γεγονός ότι διατίθενται πράγματα που δεν θα αγοράζαμε δεν μας ενοχλεί· αρκεί να βρούμε αυτό που εμείς θέλουμε. Αν εγώ πάω να αγοράσω πουκάμισα, δεν έχω να χωρίσω τίποτα με κάποιον που θέλει γυαλιά ηλίου. Στα δε όμως υποτίθεται ότι επιλέγουμε με βάση ορισμένες προτιμήσεις όχι μόνο προσωπικές αλλά κυρίως ιδεολογικές, με την ευρεία σημασία του όρου. Τούτου δεδομένου, η δική μου φωνή δεν μπορεί να αδιαφορήσει ή να συνυπάρξει ειρηνικά με τη φωνή εκείνων που θεωρώ αντίπαλούς μου.

Ή τουλάχιστον αυτό γινόταν μέχρι πρόσφατα. Γιατί εδώ και κάμποσο καιρό, και κατά κανόνα στις ειδησεογραφικές ιστοσελίδες, πρυτανεύει η αρχή «Απ’ όλα έχει ο μπαξές». Ενα χαρακτηριστικό δείγμα: τους τελευταίους μήνες, σε καθημερινή βάση σχεδόν, διαβάζουμε για κακοποιήσεις γυναικών, βιασμούς, γυναικοκτονίες και άλλα παρεμφερή. Αυτό δημιούργησε ένα τσουνάμι οργισμένων αντιδράσεων, οι οποίες προβλήθηκαν δεόντως και από τις ιστοσελίδες. Σε μια πρώτη ματιά, συντάχθηκαν ανοιχτά με όσους κατήγγειλαν όλα αυτά τα αποτρόπαια.

Ή, πιο κυνικά, στο πολυκατάστημα της ιστοσελίδας δημιουργήθηκε ένα καινούργιο, μεγαλύτερο τμήμα για να ικανοποιήσει την αυξανόμενη ζήτηση. Ελα όμως που υπάρχουν και πολλοί, οι οποίοι είτε αδιαφορούν για όσα γίνονται ή έχουν τις δικές τους «παραδοσιακές» αντιλήψεις περί γυναικών. Πώς συμβιβάζονται αυτά τα δύο; Η λύση ήταν πολύ απλή: αντέγραψαν τα πολυκαταστήματα και φρόντισαν να ανοίξουν ένα άλλο τμήμα για να τους ικανοποιήσουν με φωτογραφίες του πισινού της Κιμ Καρντάσιαν και διαφόρων άλλων που έσπευσαν να φωτογραφηθούν σε παρόμοιες πόζες με λεζάντες του τύπου «Η τάδε φωτογραφήθηκε γυμνή και έπεσε το Instagram!».

H στάση αυτή μπορεί να είναι καταδικαστέα και ταυτόχρονα γελοία, αλλά, αν το καλοσκεφτούμε, θέτει κάποια ερωτήματα για το τι εστί πολυφωνία που δεν επιδέχονται εύκολες απαντήσεις.

Η κοινή λογική μάς λέει ότι πρέπει να αποφεύγουμε τις αντιφάσεις. Αρα ο λόγος μας οφείλει να έχει μια αυστηρή συνέπεια και συνοχή. Η ιστορία όμως διδάσκει ότι η θήρα του ορθού δεν εκριζώνει μόνο την παραφωνία, αλλά και στην πολυφωνία. Για να καταλάβουμε πού οδηγεί αυτό, αρκεί να διαβάσουμε τις αναλύσεις του ΚΚΕ. Είναι απολύτως προβλέψιμες και εξηγούν τα πάντα, από κτήσεως κόσμου. Δηλαδή ό,τι και να συμβεί, μπορείτε με ακρίβεια να μαντέψετε το τι θα πει. Ο λόγος του είναι συμπαγής και θωρακισμένος.

Αυτό αμφισβήτησε ο εκ διαμέτρου αντίθετος λόγος του μεταμοντερνισμού. Για να υπονομεύσει τις περιβόητες «μεγάλες αφηγήσεις», αρνείται την υποχρέωση της συνοχής και μας καλεί να «παίξουμε» συναρμολογώντας τα διάφορα κομμάτια του κατά το δοκούν και προς τέρψιν μας. Για τους μεταμοντέρνους, το να καταδικάζεις το κύμα βίας κατά των γυναικών και ταυτόχρονα να ανεβάζεις στην ιστοσελίδα τον πισινό της Κιμ Καρντάσιαν έχει κάτι το εικονοκλαστικό και παιχνιδιάρικο. Μου θυμίζει την εξής φράση που διάβασα κάπου, αλλά δεν θυμάμαι πού: «Οταν οι άνθρωποι δεν πιστεύουν σε κάτι, δεν σημαίνει ότι δεν πιστεύουν σε τίποτα, αλλά ότι είναι έτοιμοι να πιστέψουν σε οτιδήποτε».

Φυσικά εκείνοι που πρώτα διαρρηγνύουν τα ιμάτιά τους για το κύμα βίας κατά των γυναικών και παράλληλα αναπαράγουν την οπτική εκείνων οι οποίοι ευθύνονται για τη βία, δεν το κάνουν επειδή ακολουθούν τον δρόμο που άνοιξαν κάποιοι μεταμοντέρνοι διανοούμενοι. Ο λόγος είναι άλλος και είναι απλός: επειδή «πουλάει». Ή, αλλιώς, ζήτηση και προσφορά με απώτερο στόχο το κέρδος.

Το να διαλέξουμε ανάμεσα στον μεταμοντερνισμό και το ΚΚΕ δεν θα το έλεγα εύκολο. Ισως επειδή η διάζευξή τους δεν είναι απλή, ας πούμε σαν να διαλέγαμε μεταξύ του άσπρου και του μαύρου. Γιατί, όπως είδαμε, η αρχική σωστή στάση οδηγεί σε κάτι εξίσου λανθασμένο ή ακόμα χειρότερο. Θα έλεγα λοιπόν ότι κατά περίσταση οφείλουμε να πάρουμε θέση, έχοντας όμως πλήρη συναίσθηση ότι η επιλογή μας δεν είναι ποτέ η μόνη και η τελευταία λέξη.

Ακολουθήστε μας στο Google news
Google News
ΑΠΟΨΕΙΣ
Σκόρπιες σκέψεις το βράδυ των εκλογών
Οπως εκατομμύρια συνέλληνες, έτσι κι εγώ παρακολούθησα στην οθόνη τη γιορτή της δημοκρατίας, δηλαδή τις εθνικές εκλογές, την περασμένη Κυριακή. Με την εξής διαφορά: η οθόνη ήταν του υπολογιστή μου και το...
Σκόρπιες σκέψεις το βράδυ των εκλογών
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ο ευτελισμός της Βουλής υπονομεύει τους θεσμούς και τη δημοκρατία
Θα περίμενε κανείς οι αρχηγοί των δύο κομμάτων –πρωθυπουργός και αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης– να καταδίκαζαν τις συμπεριφορές αυτές και να παρέπεμπαν τους υπαιτίους στα αρμόδια όργανα των κομμάτων...
Ο ευτελισμός της Βουλής υπονομεύει τους θεσμούς και τη δημοκρατία
ΑΠΟΨΕΙΣ
Διαχρονικές αρχές δημοσιογραφίας
Ο κάθε πολίτης, κι όχι μόνο οι δημοσιογράφοι, που χειρίζεται πένα πρέπει να αποκαλεί κάποιους «κυρίους» με το πραγματικό τους όνομα· «ασυνειδήτους, κλέπτας, ληστάς και κακούργους». Ενέχει βέβαια ο κίνδυνος να...
Διαχρονικές αρχές δημοσιογραφίας
ΑΠΟΨΕΙΣ
Δημοκρατία και ΜΜΕ στην Ελλάδα
Με τις θεωρητικο-πολιτικές συνθήκες επίγνωσης του παρόντος, μπορούμε να πούμε ότι το ιδιωτικό επικοινωνιακό σύστημα ενημέρωσης που θεσμοθετήθηκε κατά τη δεκαετία του ’90, σήμερα είναι παρωχημένο, είναι...
Δημοκρατία και ΜΜΕ στην Ελλάδα
ΑΠΟΨΕΙΣ
Εχω κάνει λάθος. Ξεκάθαρα
Φυσικός εγώ, χημικός αυτή, φιλόλογος η άλλη. Και οι τρεις μας (μωρέ, φτου μας, να μη μας βασκάνω!) δημοσιογράφοι. Αυτές ήταν, μουά παρέμεινα. Αυτές, βλέπεις, πρόκοψαν!
Εχω κάνει λάθος. Ξεκάθαρα

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας