• Αθήνα
    Ελαφρές νεφώσεις
    23°C 21.7°C / 25.1°C
    2 BF
    62%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    22°C 20.2°C / 23.9°C
    2 BF
    67%
  • Πάτρα
    Αυξημένες νεφώσεις
    20°C 20.5°C / 23.2°C
    2 BF
    84%
  • Ιωάννινα
    Αυξημένες νεφώσεις
    17°C 16.9°C / 17.2°C
    2 BF
    85%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αραιές νεφώσεις
    22°C 21.9°C / 21.9°C
    4 BF
    73%
  • Βέροια
    Αυξημένες νεφώσεις
    20°C 19.6°C / 24.0°C
    2 BF
    82%
  • Κοζάνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    20°C 16.8°C / 20.4°C
    2 BF
    46%
  • Αγρίνιο
    Ασθενείς βροχοπτώσεις
    20°C 20.2°C / 20.2°C
    2 BF
    89%
  • Ηράκλειο
    Αίθριος καιρός
    24°C 23.8°C / 24.9°C
    4 BF
    60%
  • Μυτιλήνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    22°C 21.9°C / 23.5°C
    3 BF
    64%
  • Ερμούπολη
    Σποραδικές νεφώσεις
    24°C 23.3°C / 24.4°C
    5 BF
    69%
  • Σκόπελος
    Βροχοπτώσεις μέτριας έντασης
    21°C 20.7°C / 21.2°C
    0 BF
    73%
  • Κεφαλονιά
    Ασθενείς βροχοπτώσεις
    23°C 22.9°C / 22.9°C
    5 BF
    94%
  • Λάρισα
    Αυξημένες νεφώσεις
    20°C 20.1°C / 20.1°C
    1 BF
    49%
  • Λαμία
    Αυξημένες νεφώσεις
    23°C 20.5°C / 24.0°C
    2 BF
    50%
  • Ρόδος
    Αίθριος καιρός
    23°C 22.8°C / 22.8°C
    2 BF
    43%
  • Χαλκίδα
    Αυξημένες νεφώσεις
    25°C 22.1°C / 25.0°C
    2 BF
    40%
  • Καβάλα
    Αραιές νεφώσεις
    21°C 19.3°C / 21.0°C
    1 BF
    82%
  • Κατερίνη
    Αραιές νεφώσεις
    21°C 20.3°C / 23.9°C
    2 BF
    87%
  • Καστοριά
    Αυξημένες νεφώσεις
    17°C 17.1°C / 17.1°C
    2 BF
    74%
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Η εφαρμογή των νόμων και το «περί δικαίου αίσθημα»

  • A-
  • A+

Κατά το τελευταίο διάστημα στην ελληνική πολιτική δημοσιότητα το ζήτημα που ονομάζεται «περί δικαίου αίσθημα», με αφορμή την «περίπτωση Λιγνάδη», έχει καταστεί θέμα ευρύτερων συζητήσεων. Ακούγονται και γράφονται πολλά.

Ας επιχειρήσουμε, λοιπόν, να κάνουμε μια σύνοψη και ταυτόχρονα θα ήθελα να διατυπώσω μια άποψη, η οποία ενδεχομένως να χαρακτηρισθεί είτε καινοφανής είτε ακόμη περισσότερο «αιρετική»!

Στην πολιτική φιλοσοφία και θεωρία δεχόμαστε ότι το δικαιοδοτικό σύστημα στις σύγχρονες κοινωνίες ταυτίζεται με τις πρακτικές εφαρμογής των νόμων και ως τέτοιο σύστημα δεν έχει καμιά σχέση με την «απονομή της δικαιοσύνης». Αυτό σημαίνει, κατά λογική ακολουθία, ότι το δικαιοδοτικό έργο ανατίθεται σε επαγγελματίες, δηλαδή στους δικαστές, οι οποίοι εκπαιδεύονται στις ειδικές σχολές. Τα δυο αυτά θεσμικά δεδομένα, δηλαδή η ταύτιση του δικαιοδοτικού συστήματος με τις πρακτικές εφαρμογής των νόμων και όχι με την απονομή της δικαιοσύνης και το ότι το δικαιοδοτικό έργο ασκούν επαγγελματίες δικαστές, επιτρέπουν και ταυτόχρονα παρέχουν τις πραγματολογικές δυνατότητες στην κοινωνία να αναπτύσσει και να επεξεργάζεται ιδέες και αντιλήψεις περί δικαιοσύνης οι οποίες δεν κωδικοποιούνται στο σύστημα εφαρμογής των νόμων.

Ολοι, λοιπόν, αντιλαμβανόμαστε, ότι στις σύγχρονες κοινωνίες, των οποίων οι θεσμοί του δικαιικού συστήματος έχουν αυτά τα χαρακτηριστικά, επόμενο είναι το «περί δικαίου αίσθημα» να λειτουργεί ως κανονιστική αρχή η οποία ελέγχει το δικαιοδοτικό σύστημα. Ο Φώτης Κουβέλης, σε συνέντευξή του στην εφημερίδα «Η Αυγή» (24 Ιουλίου 2022), τόνισε με έμφαση ότι και οι δικαστικές αποφάσεις, όπως και όλες οι αποφάσεις και πράξεις σε μια πολιτική κοινοβουλευτική δημοκρατία, υπόκεινται στον κοινωνικό έλεγχο.

Στην «περίπτωση Λιγνάδη» συμβαίνει κάτι που δεν έχει να κάνει με το «περί δικαίου αίσθημα», αλλά με το «μίσος κατά της δικαιοσύνης» όλων των πολιτικών θεσμών και όχι μόνον των δικαιοδοτικών οργάνων. Τονίζω το εξής: όπως ο φίλος μου Jacques Rancière μιλάει για το «μίσος κατά της δημοκρατίας», το οποίο είναι κοινοβουλευτική συνθήκη που μας οδηγεί στην πτώχευση της πολιτικής, κατά τον ίδιο τρόπο μιλάω και εγώ για το «μίσος κατά της δικαιοσύνης». Αυτό το μίσος κατά της δικαιοσύνης διατυπώθηκε (θα έλεγα ότι κωδικοποιήθηκε) στην καταδικαστική απόφαση εναντίον του δράστη Λιγνάδη στο δικαιοδοτικό σύστημα της εφαρμογής των νόμων.

Για να μιλήσουμε με απλά λόγια, γιατί ο δράστης Λιγνάδης, ενώ προφυλακίσθηκε μετά την καταδικαστική απόφαση του δικαστηρίου, αφέθηκε ελεύθερος; Αυτή η εσωτερική αντίφαση στο δικαιοδοτικό σύστημα είναι η γενεσιουργός αιτία για να αναπτυχθεί ο κοινωνικός έλεγχος των δικαστικών αποφάσεων ως κανονιστική αρχή στην «περίπτωση Λιγνάδη». Επαναδιατυπώνω το κοινωνικό πρόβλημα που δημιουργήθηκε στην «περίπτωση Λιγνάδη». Η ελληνική πολιτική κοινωνία δεν μπορεί να διαχειρισθεί τη «διαφορά» (κατά τον Derrida) ανάμεσα στη δικαστική απόφαση και στο «περί δικαίου αίσθημα». Οι διορθωτικές αποφάσεις της εισαγγελέως καταλήγουν σε αδιέξοδο.

Από τα εμπειρικά δεδομένα που όλοι μας έχουμε υπόψη μας, καταλήγουμε στο θεωρητικό συμπέρασμα ότι η «περίπτωση Λιγνάδη» θα πρέπει να επιλυθεί στο επίπεδο της πολιτικής ορθολογικότητας.

* καθηγητής Πολιτικής Φιλοσοφίας στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης

Ακολουθήστε μας στο Google news
Google News
ΑΠΟΨΕΙΣ
Το κοινό περί δικαίου αίσθημα και η δικαιοσύνη
Η απελευθέρωση Λιγνάδη συνιστά μια απόφαση «άδικη», δεν συνάδει με το πρόσωπο αυτό και τις πράξεις του και δεν είναι σύμφωνη με τη δικαιοσύνη. Αλλά η απόφαση αυτή δεν είναι σύμφωνη ούτε με τον νόμο.
Το κοινό περί δικαίου αίσθημα και η δικαιοσύνη
ΥΠΟΓΡΑΦΟΥΝ
Το «ειδικό» περί δικαίου αίσθημα
Πότε ακριβώς θυμήθηκαν όλοι αυτοί το δίκαιο και τους Νόμους; Μόλις προκλητικά αφέθηκε την επομένη της καταδίκης του ελεύθερος ένας «δικός μας».
Το «ειδικό» περί δικαίου αίσθημα
ΑΠΟΨΕΙΣ
Θεσμικό «βαρομετρικό χαμηλό»
«Ομίχλη», «αντάρα», «θολούρα», «κουρνιαχτός», γκρίζες ζώνες και σύγχυση σε ζητήματα λειτουργίας των βασικών θεσμών της συντεταγμένης δημοκρατικής πολιτείας δεν νοούνται.
Θεσμικό «βαρομετρικό χαμηλό»
ΑΠΟΨΕΙΣ
Τα καλά σχολεία στοιχειώνουν; Η υπόθεση Λιγνάδη και μία απόλυση
Η Τατιάνα απολύθηκε, μετά από είκοσι πέντε χρόνια δουλειάς στο νηπιαγωγείο του Αρσακείου, δυστυχώς για τα παιδιά. Τιμωρήθηκε σκληρά, γιατί δεν υπάκουσε στο ασφυκτικό αυταρχικό μοντέλο του τέλειου σχολείου και...
Τα καλά σχολεία στοιχειώνουν; Η υπόθεση Λιγνάδη και μία απόλυση
ΑΠΟΨΕΙΣ
Θεσμικό ναυάγιο και δικαιοσύνη
Θεσμική αποπληξία, θεσμική απελπισία, θεσμική οργή, θεσμική προσβολή, θεσμική απαισιοδοξία, θεσμική αποθάρρυνση. Θεσμικός ευτελισμός, θεσμική ισοπέδωση, θεσμικός μηδενισμός, θεσμική απαξίωση.
Θεσμικό ναυάγιο και δικαιοσύνη
ΑΠΟΨΕΙΣ
«Σημασία δεν έχει η πτώση αλλά η πρόσκρουση»;
Αναρωτιέμαι στη δίκη της υπόθεσης Λιγνάδη με βάση αυτόν τον νόμο πώς υποστηρίχτηκαν αυτοί οι άνθρωποι που κατήγγειλαν, ποιο από τα δικαιώματα των θυμάτων προστατεύτηκε
«Σημασία δεν έχει η πτώση αλλά η πρόσκρουση»;

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας