• Αθήνα
    Ελαφρές νεφώσεις
    21°C 19.3°C / 22.9°C
    4 BF
    56%
  • Θεσσαλονίκη
    Αίθριος καιρός
    17°C 14.9°C / 17.7°C
    4 BF
    49%
  • Πάτρα
    Σποραδικές νεφώσεις
    22°C 17.0°C / 22.1°C
    3 BF
    59%
  • Ιωάννινα
    Αίθριος καιρός
    15°C 11.9°C / 15.0°C
    1 BF
    80%
  • Αλεξανδρούπολη
    Σποραδικές νεφώσεις
    15°C 14.9°C / 14.9°C
    2 BF
    94%
  • Βέροια
    Αραιές νεφώσεις
    16°C 16.0°C / 16.8°C
    2 BF
    54%
  • Κοζάνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    12°C 12.4°C / 12.6°C
    4 BF
    47%
  • Αγρίνιο
    Ελαφρές νεφώσεις
    19°C 18.5°C / 18.5°C
    2 BF
    68%
  • Ηράκλειο
    Ελαφρές νεφώσεις
    17°C 16.8°C / 19.4°C
    2 BF
    88%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    20°C 19.6°C / 19.6°C
    4 BF
    58%
  • Ερμούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    22°C 21.6°C / 22.4°C
    4 BF
    68%
  • Σκόπελος
    Αραιές νεφώσεις
    17°C 17.3°C / 17.3°C
    5 BF
    61%
  • Κεφαλονιά
    Αραιές νεφώσεις
    21°C 20.9°C / 20.9°C
    4 BF
    78%
  • Λάρισα
    Αραιές νεφώσεις
    19°C 18.4°C / 18.9°C
    4 BF
    39%
  • Λαμία
    Σποραδικές νεφώσεις
    20°C 19.5°C / 20.6°C
    2 BF
    58%
  • Ρόδος
    Αίθριος καιρός
    23°C 21.8°C / 22.7°C
    2 BF
    49%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    21°C 19.5°C / 22.1°C
    4 BF
    47%
  • Καβάλα
    Αραιές νεφώσεις
    18°C 18.3°C / 18.3°C
    1 BF
    46%
  • Κατερίνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    18°C 17.5°C / 17.7°C
    2 BF
    46%
  • Καστοριά
    Σποραδικές νεφώσεις
    13°C 13.0°C / 13.0°C
    0 BF
    64%
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ο Κισλόφσκι και οι κομματικοί προϊστάμενοι

  • A-
  • A+

Οι πρόσφατες νομοθετικές εξελίξεις για την επαναφορά των κομματικών προϊσταμένων στις Αποκεντρωμένες Διοικήσεις φανερώνουν ότι η ιδέα της «αποπολιτικοποιημένης διοίκησης» στη χώρα μας είχε τελικά την ίδια μοίρα με όλα τα υπόλοιπα εισαγόμενα «εκσυγχρονιστικά» δόγματα. Είναι η μοίρα μιας «διπλής ζωής», όπου όλοι επισήμως διακηρύσσουν την προσήλωσή τους σε ορισμένες αρχές, ενώ στην πράξη -ή στο ημίφως των άτυπων πρακτικών- πασχίζουν παντοειδώς να τις ακυρώσουν.

Είναι χαρακτηριστικό ότι παράλληλα με την τάση της αποπολιτικοποίησης αναπτύσσονται συνεχώς αντίρροπες δυνάμεις κομματικής χειραγώγησης της Διοίκησης που φανερώνουν την ανθεκτικότητα του παραδοσιακού τρόπου κρατικής λειτουργίας, όπου κυριαρχούν ο πληθωρισμός των δομών, τα πελατειακά δίκτυα επιρροής και η «υπερ-πολιτικοποίηση» των επιτελικών θέσεων.

Αλλά ας πάρουμε τα πράγματα με τη σειρά. Το αίτημα του φιλελεύθερου κράτους δικαίου για πολιτικά και κομματικά ουδέτερη Διοίκηση εξελίσσεται σταδιακά σε συστατικό στοιχείο της βεμπεριανής γραφειοκρατίας που συνδυάζει την αποτελεσματικότητα με την αξιοκρατική επιλογή και τον επαγγελματισμό των στελεχών. Στη δε σύγχρονη Διοίκηση η απαλλαγή της διοικητικής λειτουργίας από δυσμενείς πολιτικές επιρροές σημαίνει ότι αφαιρείται «πολιτική ύλη» από το αντιπροσωπευτικό σύστημα προκειμένου να διασωθεί η συνολική ρυθμιστική ικανότητα του κράτους.

Στη χώρα μας η «αποπολιτικοποίηση» ως μεταρρυθμιστικό πρόταγμα συνδέθηκε πρωτίστως με την αποκομματικοποίηση της διοικητικής δράσης, καθώς η παθογένεια της «κομματοκρατίας» είχε προσλάβει ενδημικές διαστάσεις, όπως επισημαίνεται από τις δεκαετίες του ’80 και του ’90 σε όλες τις εκθέσεις των εμπειρογνωμόνων.

Η σύνδεση «αποπολιτικοποίησης» και διοικητικής αναβάθμισης του κράτους προβάλλει εξίσου εμφατικά στις συστάσεις των διεθνών και ενωσιακών θεσμών εν όψει της ελληνικής δημοσιονομικής κρίσης, αλλά και στα ίδια τα κείμενα των μνημονίων και των εφαρμοστικών νόμων. Στον νόμο του 3ου Μνημονίου, μάλιστα, περιλαμβάνονται ειδικές αναφορές σε ένα εκτεταμένο πρόγραμμα «αποπολιτικοποίησης της ελληνικής Διοίκησης», με έμφαση στην «αποσύνδεση της τεχνικής εφαρμογής από τις πολιτικές αποφάσεις» και την «ορθή εκχώρηση εξουσιών» στη λειτουργία της Διοίκησης.

Προκρίνεται έτσι η γενικευμένη εφαρμογή μεθόδων τεχνοκρατικής διοίκησης και αξιοκρατικής επιλογής των επιτελικών στελεχών, ενώ αμφισβητούνται έντονα οι πρακτικές κατάληψης υψηλόβαθμων θέσεων από μετακλητούς υπαλλήλους. Οι ισορροπίες μεταξύ ευκαιριακών συνεργατών και τυπικής Δημόσιας Διοίκησης επανεξετάζονται και προβάλλεται η επαγγελματική επάρκεια των υψηλόβαθμων διοικητικών στελεχών στα οποία εκχωρούνται κρίσιμες λειτουργίες στρατηγικού σχεδιασμού και ορθολογικής διαχείρισης.

Σε αυτό το πλαίσιο επιλέγεται προσωρινά, ήδη από τον Ιανουάριο του 2015, η λύση της αντικατάστασης των πολιτικά διορισμένων γενικών γραμματέων Αποκεντρωμένων Διοικήσεων από υπηρεσιακά στελέχη, ενώ στη συνέχεια θεσμοθετείται η αξιοκρατική επιλογή τους από το ΑΣΕΠ, με αποτέλεσμα να τοποθετηθούν ως συντονιστές 7 διακεκριμένα διοικητικά στελέχη.

Περιέργως, αυτή η ιδιαίτερα σημαντική θεσμική τομή, που ανέτρεπε μια κομματοκρατική παράδοση τουλάχιστον 150 χρόνων στη λειτουργία του αποκεντρωτικού συστήματος, αναδείχτηκε ελάχιστα τόσο από την κυβερνώσα παράταξη, που βασανιζόταν από ενοχικά σύνδρομα αναφορικά με τη δημοκρατική νομιμοποίηση του θεσμού, όσο και από τους μελετητές της Διοίκησης που δεν αξιολόγησαν επαρκώς το θεσμικό εγχείρημα ή την εξαετή συμβολή των συντονιστών στην ενίσχυση του διοικητικού υποσυστήματος.

Κατόπιν όλων αυτών, η πρόσφατη θεσμοθέτηση, με τροπολογία της τελευταίας στιγμής, της επιστροφής των μετακλητών επικεφαλής των Αποκεντρωμένων Διοικήσεων ως πολιτικών προϊσταμένων των υπηρεσιακών 7 συντονιστών, στο πλαίσιο ενός παράδοξου «διπλού συστήματος» διοίκησης, περισσότερο προδίδει ευκαιριακή προσέγγιση και χειραγωγικές διαθέσεις εν όψει μακράς προεκλογικής περιόδου, παρά εγγράφεται σε μια συνεπή μεταρρυθμιστική λογική.

Μοιραία προβάλλουν τα εξής ερωτήματα: Πόθεν προκύπτει ότι η επιστροφή των μετακλητών συμβάλλει στην εμπέδωση του «επιτελικού κράτους» ή «την αναβάθμιση των Αποκεντρωμένων Διοικήσεων», όταν σε όλα τα ανεπτυγμένα διοικητικά συστήματα του κόσμου η έννοια της «επιτελικότητας» συνδέεται με την αξιοποίηση ικανών υπηρεσιακών παραγόντων στις υψηλές διοικητικές θέσεις;

Για ποιο λόγο ένα αξιοκρατικά τοποθετημένο υπηρεσιακό στέλεχος δεν μπορεί να αναλάβει τον «επιτελικό σχεδιασμό» των αποκεντρωμένων δράσεων και τη «στοχοθεσία των υπηρεσιών» και μοιάζει πιο κατάλληλος γι’ αυτό ένας κομματικά έμπιστος γκαουλάιτερ που μπορεί να μη διαθέτει την παραμικρή τεχνογνωσία ή εκπαίδευση για ένα τέτοιο καθήκον; Και γιατί άραγε αποτελεί «δυσλειτουργία» η επιλογή των επικεφαλής των Αποκεντρωμένων Διοικήσεων από στελέχη με βαθμό γενικού διευθυντή;

Η επιλογή από το ΑΣΕΠ υπηρεσιακών γραμματέων στα υπουργεία, που διαχειρίζονται το πορτοφόλι και το προσωπικό των υπουργείων, αποτελεί κι αυτό «δυσλειτουργία»; Από πού και ώς πού, επίσης, η αποδοτική λειτουργία των αποκεντρωμένων δομών στο πλαίσιο ενός συγκεκριμένου κυβερνητικού σχεδίου, που εκφράζεται μέσα από καθορισμένες νομοθετικές και διοικητικές πράξεις, είναι υπόθεση των κομματικών γραφείων του κυβερνώντος κόμματος;

Τέλος, γιατί ένα τοποθετημένο «πολιτικό πρόσωπο» είναι καταλληλότερο να αναλάβει την ευθύνη της διοικητικής εφαρμογής των πολιτικών ή της λειτουργίας μιας υπηρεσιακής μονάδας, αντί για ένα έμπειρο και ικανό δημόσιο στέλεχος, όπως ο συντονιστής, στο οποίο ούτως ή άλλως παραμένει το κύριο λειτουργικό διοικητικό βάρος; Τι παραπάνω διαθέτει ένα τέτοιο πρόσωπο, πέρα από τη σχέση κομματικής εξάρτησης με την πολιτική ηγεσία, που τον καθιστά μεν πειθήνιο τοποτηρητή και πρόθυμο διεκπεραιωτή των κάθε λογής κυβερνητικών «επιθυμιών», αλλά σε καμία περίπτωση αποτελεσματικό διαχειριστή της επίσημης κυβερνητικής πολιτικής.

Αυτή όμως είναι η μοίρα της «αποπολιτικοποίησης» στη χώρα μας. Οσο περνάει ο καιρός, λιγότερο θυμίζει μεταρρυθμιστικό πρόταγμα και περισσότερο τη «διπλή ζωή της Βερόνικα»…

* Δρ, πρόεδρος Διοικητικού Επιμελητηρίου Ελλάδας

**Δρ, σύμβουλος ΑΣΕΠ

Ακολουθήστε μας στο Google news
Google News
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ο Κισλόφσκι και οι κομματικοί προϊστάμενοι
Είναι η μοίρα μιας «διπλής ζωής», όπου όλοι επισήμως διακηρύσσουν την προσήλωσή τους σε ορισμένες αρχές, ενώ στην πράξη -ή στο ημίφως των άτυπων πρακτικών- πασχίζουν παντοειδώς να τις ακυρώσουν.
Ο Κισλόφσκι και οι κομματικοί προϊστάμενοι
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ένα μεγάλο δημοψήφισμα κοινωνικής αναδημιουργίας
Kάποια στιγμή θα πρέπει να παλέψουμε για ένα διαρκή σοσιαλιστικό μετασχηματισμό που θα περιφρουρούν με το πιο μεγάλο σθένος και οι πολιτικοί φορείς και η κοινωνική-λαϊκή πλειοψηφία.
Ένα μεγάλο δημοψήφισμα κοινωνικής αναδημιουργίας
ΑΠΟΨΕΙΣ
Κυβερνήσεις συνεργασίας
Το εκλογικό σύστημα για τις επόμενες εκλογές ευνοεί την παρουσία πολλών κομμάτων, άρα και το ενδεχόμενο πολυκομματικής κυβέρνησης. Το είδος αυτό κυβέρνησης αποτελεί για κάποιους ευκαιρία για ευρύτερη...
Κυβερνήσεις συνεργασίας
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ελλάς, Ελλήνων Μεσιτών
Μια κοινόχρηστη έκταση της Αθήνας, μεγαλύτερη και ομορφότερη του Central Park της Νέας Υόρκης, του Hyde Park του Λονδίνου, του Tivoli Gardens της Κοπεγχάγης παραδόθηκε στην real estate κερδοσκοπία.
Ελλάς, Ελλήνων Μεσιτών
ΑΠΟΨΕΙΣ
Αλλάζει το ήθος διακυβέρνησης;
Ακόμη και έτσι, μια μεταστροφή στο ήθος της διακυβέρνησης είναι καλοδεχούμενη. Θα άλλαζε η προσέγγιση της διακυβέρνησης, θα διευρύνονταν τα περιθώρια διαλόγου με τα κόμματα και τους κοινωνικούς φορείς.
Αλλάζει το ήθος διακυβέρνησης;

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας