• Αθήνα
    Αραιές νεφώσεις
    14°C 12.2°C / 14.8°C
    2 BF
    92%
  • Θεσσαλονίκη
    Αραιές νεφώσεις
    12°C 10.3°C / 14.2°C
    5 BF
    82%
  • Πάτρα
    Αυξημένες νεφώσεις
    13°C 13.3°C / 15.9°C
    4 BF
    73%
  • Ιωάννινα
    Αυξημένες νεφώσεις
    13°C 11.9°C / 12.7°C
    2 BF
    61%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αυξημένες νεφώσεις
    12°C 11.9°C / 11.9°C
    5 BF
    76%
  • Βέροια
    Αυξημένες νεφώσεις
    10°C 8.5°C / 9.8°C
    0 BF
    93%
  • Κοζάνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    5°C 5.4°C / 6.2°C
    2 BF
    93%
  • Αγρίνιο
    Αυξημένες νεφώσεις
    15°C 15.2°C / 15.2°C
    2 BF
    70%
  • Ηράκλειο
    Αραιές νεφώσεις
    16°C 14.9°C / 15.8°C
    4 BF
    88%
  • Μυτιλήνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    16°C 15.9°C / 16.8°C
    1 BF
    77%
  • Ερμούπολη
    Σποραδικές νεφώσεις
    17°C 17.2°C / 17.8°C
    4 BF
    82%
  • Σκόπελος
    Αυξημένες νεφώσεις
    11°C 10.7°C / 10.7°C
    4 BF
    88%
  • Κεφαλονιά
    Αραιές νεφώσεις
    16°C 15.9°C / 15.9°C
    5 BF
    72%
  • Λάρισα
    Αυξημένες νεφώσεις
    9°C 8.4°C / 8.9°C
    0 BF
    100%
  • Λαμία
    Αυξημένες νεφώσεις
    11°C 8.5°C / 11.7°C
    2 BF
    90%
  • Ρόδος
    Σποραδικές νεφώσεις
    20°C 19.8°C / 20.4°C
    1 BF
    74%
  • Χαλκίδα
    Ασθενής ομίχλη
    11°C 10.8°C / 15.0°C
    0 BF
    100%
  • Καβάλα
    Αραιές νεφώσεις
    14°C 12.3°C / 13.8°C
    4 BF
    75%
  • Κατερίνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    9°C 9.2°C / 13.4°C
    2 BF
    100%
  • Καστοριά
    Αυξημένες νεφώσεις
    5°C 5.5°C / 5.5°C
    1 BF
    92%

"Τοπία" του Γκούσταβ Κλιμτ

Καλύτεροι απ’ τις κότες

  • A-
  • A+

Υποστηρίζεται ότι η παρακμή είναι ένα μίγμα υπεροψίας και φόβου. Πιστεύω να είναι κατανοητό το γιατί∙ η υπεροψία έχει τις ρίζες της σε μια χαμένη μεγαλοπρέπεια. Κι ο φόβος την ανικανότητα διατήρησης ή αναπαραγωγής αυτής της μεγαλοπρέπειας, έστω και με διαφορετική μορφή.

Η παρακμή είναι πάντα το τίμημα που πληρώνουν στο παρελθόν ένας άνθρωπος, μια χώρα ή ο κόσμος ολόκληρος. Ομως, ένα πραγματικά μεγάλο παρελθόν δεν θα πρέπει να παράγει νοσταλγία αλλά σεβασμό και αγάπη: δύο συναισθήματα που εύκολα μπορούν να συμβιώσουν με το παρόν και το μέλλον.

Η Ελλάδα σε πολλούς τομείς έχει να επιδείξει ένα αρκετά μεγάλο παρελθόν, αλλά αυτό και μόνον το παρελθόν των πόλεών της (που όλο και περισσότερο πετιέται στα σκουπίδια από αδιαφορία παρά από υπεροψία ή φόβο) θα μπορούσε να μας απαλλάξει από μια στείρα και μάταιη νοσταλγία.

Μια γενναία, υπεύθυνη πράξη, άξια της σύγχρονης κοινωνίας θα ήταν να σταματήσουμε τα μνημόσυνα για ό,τι υπήρξε και να πάρουμε το παρελθόν μαζί μας, να το τοποθετήσουμε στο μέλλον, να του δώσουμε μια ταυτότητα, την ταυτότητά του, στο καινούργιο.

Αν καταφέρουμε να μπούμε στα επόμενα χρόνια που θα έρθουν κρατώντας και φέρνοντας κοντά μας το Γαλαξίδι και το Ναύπλιο, πετώντας από το παράθυρο τις πολλές ξενόφερτες disneyland με το ξενοδοχειακό «βραχιολάκι» των τελευταίων χρόνων, τις βιλίτσες με τον κηπάκο και τα κιονόκρανα ή τα ψεύτικα «χωριά» του βουνού και της θάλασσας της επίκτητης ευτυχίας, αν καταφέρναμε να απελευθερωθούμε από τα φαντάσματα και το σύνδρομο των «Ελβετικών Αλπεων» και της «Κυανής Ακτής» και σώζαμε επιτέλους τα Γιάννενα, τη Λάρισα και το Ηράκλειο, τα Γρεβενά και την Ξάνθη, ξαναρχίζοντας ακόμη και να χτίζουμε, να χτίζουμε ουρανοξύστες και γέφυρες και μέγαρα και πλατείες και να διαμορφώνουμε καταπράσινα πάρκα, θα έχουμε αντιστρέψει την εξίσωση και στη θέση της νοσταλγίας, που τρέφεται με την υπεροψία και τον φόβο, θα έχουμε βάλει την ελπίδα, που είναι φτιαγμένη από μετριοπάθεια και κουράγιο.

Για να το πετύχουμε δεν είναι αναγκαίο να επιστρέψουμε στον κλαψιάρικο ουμανισμό των λογής λογής εκσυγχρονιστών.

Πάνω απ’ όλα γιατί από τους ανθρώπους, από τους εαυτούς μας, δεν θα μπορέσουμε να ξεφύγουμε ποτέ (και το άτομο είναι φτιαγμένο σε «ανθρώπινη διάσταση»)∙ και γιατί είναι άχρηστο να εξακολουθούμε να λιβανιζόμαστε από τη στιγμή που μας λείπει ο όρος σύγκρισης.

Είναι ίσως αλήθεια πως ο άνθρωπος ανάμεσα στα δίποδα είναι καλύτερος από τις κότες. Είναι όμως ένας μέτριος έπαινος που δεν χρειάζεται επιβεβαίωση. Το ξέρουμε, τώρα πια, καλά.

*Ομότιμος καθηγητής Φιλοσοφικής Σχολής ΑΠΘ

 

 

Ακολουθήστε μας στο Google news
Google News
ΑΠΟΨΕΙΣ
Φρόνηση και πολιτικές επιλογές
Θα ήθελα, επεξηγηματικά περισσότερο, να αναφερθώ στο εννοιολογικό αυτό δίδυμο της λογικής και της αρετής, δίνοντάς του μια οπωσδήποτε πιο ρεαλιστική διάσταση, και συσχετίζοντάς το με κάποια πρόσφατα γεγονότα...
Φρόνηση και πολιτικές επιλογές
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η συνειδησιακή λογική της κρίσης
Βρισκόμαστε στο έτος 2017 και έχουν συμπληρωθεί οκτώ (8 τον αριθμό) σχεδόν χρόνια από τότε που ο τόπος μας βυθίστηκε σε μια βαθιά κρίση και όλοι μας θέτουμε το υπαρξιακό ερώτημα: Γιατί η κοινωνία μας βιώνει...
Η συνειδησιακή λογική της κρίσης
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ο κύκλος!
Ο ετήσιος κύκλος γέννησης-θανάτου των θεών ήταν καθαρτήριος και σωτήριος. Ολα τα δεινά, όλες οι συμφορές, όλες οι κρίσεις ακυρώνονταν με τον μηδενισμό του ιστορικού χρόνου που έκλεινε με τον θάνατο του Θεού...
Ο κύκλος!
ΑΠΟΨΕΙΣ
Δυτικός πολιτισμός: κρίση και αιτίες
Ποια είναι η σχέση του σημερινού δυτικόστροφου ορθολογισμού –που δεν είναι τίποτε άλλο από έναν εργαλειακό ορθολογισμό, με ολόσωμο τεχνοκρατικό πρόσημο, πλήρως ωφελιμιστικά προσανατολισμένο– με τον...
Δυτικός πολιτισμός: κρίση και αιτίες
ΑΠΟΨΕΙΣ
Θέληση και ελευθερία
Είναι αναμφισβήτητο ότι μεγάλο μέρος της συμπεριφοράς μας είναι εθελοντικό, δηλαδή συχνά αυτό που κάνουμε είναι και αυτό που θέλουμε να κάνουμε∙ και είναι εμφανές ότι μια τέτοια συμπεριφορά έχει λόγο ύπαρξης...
Θέληση και ελευθερία
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η ετερογονία των αντιμνημονιακών σκοπών
Ως ετερογονία των σκοπών όρισε ο Αριστοτέλης την κατάσταση εκείνη όπου τα αποτελέσματα που παράγουν οι πράξεις ενός ατόμου ή υποκειμένου είναι αντίθετα από τις αρχικές επιθυμίες και επιδιώξεις του. Πώς γίνεται...
Η ετερογονία των αντιμνημονιακών σκοπών

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας