ΜΕΝΟΥ
Κυριακή, 14 Απριλίου, 2024
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ
EUROKINISSI

Νέα προσπάθεια υποβάθμισης των δημόσιων Πανεπιστημίων

Ενας πολιτικά ουδέτερος παρατηρητής της σύγχρονης εκπαιδευτικής ιστορίας θα εκπλαγεί από τον μεγάλο αριθμό και τη συχνότητα των εκπαιδευτικών «μεταρρυθμίσεων» που έχουν επιχειρηθεί στη μεταπολιτευτική κυρίως περίοδο με κύριο αντικείμενο τη διοικητική οργάνωση και εκπαιδευτική λειτουργία των δημόσιων πανεπιστημιακών ιδρυμάτων. Κάθε νέα κυβέρνηση και νέος υπουργός Παιδείας θεωρούν πολιτική τους υποχρέωση τη σύνταξη ενός νέου εκπαιδευτικού νόμου ανατρέποντας τον μέχρι τότε ισχύοντα και δημιουργώντας δικαιολογημένη ανασφάλεια και αβεβαιότητα στους νέους (μαθητές και φοιτητές) ως προς τη σταθερότητα της μελλοντικής εκπαιδευτικής πολιτικής. Μερικές φορές έχει συμβεί περισσότεροι του ενός υπουργοί Παιδείας της ίδιας κυβέρνησης να προτείνουν διαφορετικές εκπαιδευτικές ρυθμίσεις.

Την παράδοση αυτή συνέχισε με έντονη ανατρεπτική διάθεση η σημερινή κυβέρνηση και το αρμόδιο υπουργείο Παιδείας. Αφού το κυβερνών πολιτικό κόμμα απέτυχε κατ’ επανάληψη στο παρελθόν να ακυρώσει κοινοβουλευτικά το απαγορευτικό για την ίδρυση στην Ελλάδα ιδιωτικών Πανεπιστημίων άρθρο 16 του Συντάγματος, μεθόδευσε έκτοτε διάφορους, νομικά προβληματικούς συνήθως, τρόπους παράκαμψής του και παράλληλα, αξιοποιώντας πολιτικά την κατά περίπτωση αντιεκπαιδευτική συμπεριφορά μιας δράκας φοιτητών, κήρυξε έναν επικοινωνιακό πόλεμο φθοράς κατά της δημόσιας πανεπιστημιακής εκπαίδευσης. Οι περισσότερες διατάξεις του πράγματι επαναστατικού για τη δημοκρατική οργάνωση και λειτουργία της πανεπιστημιακής εκπαίδευσης νόμου-πλαισίου 1268/82 της πρώτης κυβέρνησης Α. Παπανδρέου τέθηκαν εξ αρχής σε αμφισβήτηση.

Πρώτο δείγμα των κυβερνητικών προθέσεων υπήρξε η κατάργηση του πάγια πανεπιστημιακού ασύλου. Στη συνέχεια η κυβέρνηση μέσω του εδρεύοντος στο υπουργείο Παιδείας ΑΤΕΕΝ (Αυτοτελές Τμήμα Εφαρμογής Ευρωπαϊκής Νομοθεσίας) εξίσωσε ουσιαστικά κατά τρόπο νομικά και εκπαιδευτικά αντιδεοντολογικό τους τίτλους των ιδιωτικών κολεγίων, της ελεύθερης δηλαδή εγγραφής και της 3ετούς διάρκειας σπουδών, με τα πτυχία των δημόσιων Πανεπιστημίων. Στην προσπάθεια δραστικού περιορισμού της δημόσιας πανεπιστημιακής εκπαίδευσης το υπουργείο Παιδείας προέβη στην κατάργηση 100 πανεπιστημιακών τμημάτων και την επιπλέον μείωση του αριθμού των εισακτέων στα δημόσια ΑΕΙ μέσω της εφαρμογής (Νόμος 4777/21 ) της ΕΒΕ (Ελάχιστης Βάσης Εισαγωγής). Με τη μερική μόνο αντικατάσταση των συνταξιοδοτούμενων μελών ΔΕΠ και τεχνικού, διοικητικού προσωπικού διεύρυνε την αναλογία αριθμού φοιτητών ανά μέλος ΔΕΠ και παράλληλα μείωσε την κρατική χρηματοδότηση υποβαθμίζοντας αισθητά την ποιότητα της παρεχόμενης εκπαίδευσης από τα δημόσια Πανεπιστήμια.

Με τον πρόσφατα προτεινόμενο νέο εκπαιδευτικό νόμο των 400 σελίδων και των 340 άρθρων γίνονται περισσότερο διαφανείς οι επιδιώξεις της εκπαιδευτικής πολιτικής του υπουργείου Παιδείας και της κυβέρνησης α) να αποδομηθεί μέσω της θέσπισης νέων διοικητικών θεσμών η μέχρι τώρα δημοκρατική διοίκηση και να περιοριστεί το αυτοδιοίκητο των δημόσιων Πανεπιστημίων β) να περιοριστούν οι εκπαιδευτικές δυνατότητες και ο αριθμός των εισακτέων φοιτητών στα 23 δημόσια Πανεπιστήμια με απώτερο σκοπό τη δραστική μείωση των αντίστοιχων κρατικών δαπανών γ) να προωθηθεί η επιχειρηματική συγκρότηση και δραστηριοποίηση των ΑΕΙ προς εξασφάλιση των αναγκαίων επιπλέον πόρων για τη χρηματοδότηση της λειτουργίας τους δ) να στρέψει τους μη εισαχθέντες νέους στα δημόσια ΑΕΙ που προέρχονται από οικονομικά σχετικά εύπορες οικογένειες να εγγραφούν στα υπάρχοντα 16 ιδιωτικά κολέγια ε) να υπάρξει ανάσχεση της κοινωνικής κινητικότητας που επιτρέπει ακόμη σε κάποιο βαθμό η δημόσια δωρεάν πανεπιστημιακή εκπαίδευση στους νέους φτωχών αγροτικών και εργατικών οικογενειών να ανελιχθούν κοινωνικά και οικονομικά μέσω της απόκτησης πανεπιστημιακών τίτλων σπουδών.

Ο προς διαβούλευση εκπαιδευτικός νόμος της κυβέρνησης αντικατοπτρίζει τη νεοφιλελεύθερη ιδεολογία εισαγωγής των κανόνων της αγοράς στο κατ’ εξοχήν δημόσιο αγαθό της παιδείας και την απεγνωσμένη και εν πολλοίς μάταιη προσπάθεια μεταφύτευσης στην Ελλάδα θεσμών και νοοτροπίας ενός πανεπιστημιακού εκπαιδευτικού προτύπου -του αγγλοσαξονικού- που η υλική βάση που το εξέθρεψε πόρρω απέχει από τη σημερινή ελληνική κοινωνικο-οικονομική πραγματικότητα. Χαρακτηριστικό στοιχείο της υπεροπτικής εμμονής της κυβέρνησης να επιβάλει το νεοφιλελεύθερο δόγμα στην πανεπιστημιακή εκπαίδευση, παρά τη σχεδόν καθολική αντίθεση της πανεπιστημιακής κοινότητας ακόμη και ξένων επιφανών επιστημόνων, αποτελεί και η παράλληλη προς τον νέο νόμο προβλεπόμενη εσωτερική εγκατάσταση της νεοσύστατης πανεπιστημιακής αστυνομίας προς γενική επιτήρηση της δραστηριότητας των 4 καταρχάς μεγάλων Πανεπιστημίων της χώρας.

Το επιτακτικό πρόβλημα που αντιμετωπίζει όμως η Ελλάδα δεν είναι η βίαιη επιβολή ξένων προς τις ανάγκες της ελληνικής κοινωνίας εκπαιδευτικών προτύπων και η αστυνομική επιτήρηση της πανεπιστημιακής ζωής αλλά η αδήριτη ανάγκη κρατικής αναδιοργάνωσης του αποδεδειγμένα αναποτελεσματικού εθνικού συστήματος παραγωγής που εξακολουθεί να δημιουργεί εμπορικά ελλείμματα, δημόσιο χρέος, ανεργία (κυρίως των νέων), ανισοκατανομή του εισοδήματος και φτωχοποίηση αυξανόμενου αριθμού πολιτών. Επιπλέον επιτείνει τις πάγιες παθογένειες της διαπλοκής και διαφθοράς του δημόσιου βίου. Θα αποτελούσε ανεκτίμητη προσφορά αν η οικονομικά και επιστημονικά αισθητά αναβαθμισμένη δημόσια πανεπιστημιακή εκπαίδευση μπορούσε να πρωταγωνιστήσει στην προώθηση του εθνικού αυτού στόχου ιδιαίτερα μετά την αναμενόμενη μεταπολεμική δραστική αναδιάταξη των διεθνών πολιτικοοικονομικών σχέσεων.

* ομότιμος καθηγητής Παν/μίου Πατρών

Google News ΑΚΟΛΟΥΘΗΣΤΕ ΜΑΣ ΣΤΟ GOOGLE NEWS
Νέα προσπάθεια υποβάθμισης των δημόσιων Πανεπιστημίων

ΣΧΕΤΙΚΑ ΝΕΑ

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΣΕ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας