• Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    27°C 24.5°C / 28.2°C
    2 BF
    38%
  • Θεσσαλονίκη
    Αραιές νεφώσεις
    26°C 22.3°C / 28.0°C
    1 BF
    42%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    26°C 21.0°C / 27.7°C
    1 BF
    37%
  • Ιωάννινα
    Αίθριος καιρός
    16°C 15.9°C / 15.9°C
    1 BF
    82%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αίθριος καιρός
    23°C 22.9°C / 22.9°C
    2 BF
    53%
  • Βέροια
    Αυξημένες νεφώσεις
    25°C 24.4°C / 25.7°C
    1 BF
    45%
  • Κοζάνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    21°C 21.4°C / 21.8°C
    2 BF
    40%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    23°C 23.2°C / 23.2°C
    2 BF
    34%
  • Ηράκλειο
    Ελαφρές νεφώσεις
    24°C 21.8°C / 26.4°C
    2 BF
    61%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    23°C 23.5°C / 23.5°C
    3 BF
    64%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    27°C 25.8°C / 27.4°C
    3 BF
    44%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    26°C 25.7°C / 25.7°C
    4 BF
    67%
  • Κεφαλονιά
    Ελαφρές νεφώσεις
    26°C 25.8°C / 25.8°C
    3 BF
    72%
  • Λάρισα
    Αίθριος καιρός
    22°C 22.3°C / 22.3°C
    1 BF
    33%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    26°C 21.5°C / 26.7°C
    2 BF
    36%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    25°C 24.8°C / 24.9°C
    3 BF
    76%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    26°C 24.7°C / 28.0°C
    2 BF
    57%
  • Καβάλα
    Αίθριος καιρός
    24°C 24.0°C / 24.0°C
    2 BF
    37%
  • Κατερίνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    26°C 21.7°C / 26.7°C
    2 BF
    48%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    18°C 18.3°C / 18.3°C
    2 BF
    48%
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Οταν το μυαλό αρνείται να σκεφτεί

  • A-
  • A+

Ο τρόμος για τη σκέψη έχει απογίνει ένα κυρίαρχο χαρακτηριστικό της εποχής μας και αυτό επηρεάζει τις συνειδήσεις των ανθρώπων σε υπέρτατο βαθμό. Αποτελεί μεγάλη υπερβολή και προπέτεια να ισχυριζόμαστε ότι είμαστε απόγονοι της εποχής του Διαφωτισμού, όταν τα πράγματα πάνε γενικά από το κακό στο χειρότερο. Ενα είναι βέβαιο, η άρνηση για σκέψη παράγει τερατογονίες.

Μια περιοχή που σχετίζεται άμεσα με την άρνηση της σκέψης είναι και το αρχιτεκτονημένο περιβάλλον.

Στα επόμενα παραθέτω λίγες από τις σκέψεις του αείμνηστου -και σπουδαγμένου στην Εσπερία- πολύ γνωστού Ελληνα αρχιτέκτονα Αρη Κωνσταντινίδη, από μια αυτοέκδοσή του (1) αλλά και ένα τμήμα του έργου του (2).

«Γιατί το αρχιτεκτονικό έργο είναι ένας ζωντανός οργανισμός, ζωντανός όσο ο άνθρωπος θα το συντρέχει με την εφήμερη ύπαρξή του. Και ακόμη γιατί το έργο το αρχιτεκτονικό είναι προέκταση σώματος και ψυχής (ανθρώπινου σώματος και ανθρώπινης ψυχής), γι’ αυτό και κατασκευάζεται για την εφημερότητα της εποχής του - σελ. 17-18». Και «Δεν είναι έργο ελευθερίας το κτίσμα που θέλει να είναι μνημειακό και όταν ο προορισμός του δεν δικαιώνει μια διαιώνιση - μόνο ο ναός (οίκος Θεού) και ο τάφος έχουν το δικαίωμα να είναι μνημεία. Και δεν είναι αληθινή αρχιτεκτονική κατασκευή το οποιοδήποτε οικοδόμημα, που ενώ από τη γέννησή του προορίζεται να μορφοποιεί λειτουργίες ζωής, μας ιστορεί είτε παλιές μορφές είτε μονάχα τις πλαστικές (γλυπτικές και ζωγραφικές) ανησυχίες του καιρού του - σελ. 21».

Και «ό,τι έφτανε ίσια από την Ευρώπη εφάνταζε και λαμποκοπούσε, ό,τι εντόπιο ήταν περιφρονημένο... Το μόνο που θέλησαν να κρατήσουν ελληνικό, και αυτό όμως όχι νεοελληνικό, ήταν οι τύποι, η φάτσα, η εξωτερική μορφή και βάφτισαν με αρχαιόπρεπα ονόματα τους θεσμούς και τις διάφορες θέσεις και αξιώματα... Ετσι και τους ανθρώπους από πρωτυτερινά χρόνια άρχισαν και τους βάφτιζαν Περικλήδες, Θεμιστοκλήδες, Σωκράτηδες, Δημοσθένηδες, νομίζοντας πως θα τους έφτειαναν έτσι γνήσιους απόγονους των αρχαίων, που τους εσπούδαζαν ωστόσο στην Ευρώπη για να τους τελειοποιήσουν... Και αρμένιζε η Ελλάδα όλη κατάισια κατά κάποιον αρχαιόμορφο και ξενότροπο μαϊμουδισμό, που έκαμε το ελληνικό μυαλό να παραδέρνη σε μια λιμνοθάλασσα από ιδέες παλιές και νέες - σελ. 24, 25».

Εκεί μας πάνε οι ξεπατικωσιές, η ασύστολη αντιγραφή προτύπων εντελώς άσχετων, άμορφων και γελοίων. Ερχεται σταδιακά στη ζωή των ανθρώπων το μεγάλο ζήτημα της αυτάρκειας, σε συνδυασμό με την αποδοχή προτύπων και ιδεών αποδεκτών από τους κάθε φορά εγχώριους. Ετσι λειτουργούσε ο Ελληνισμός από συστάσεώς του. Και έτσι το ακίνητο αιγυπτιακό άγαλμα απέκτησε κίνηση, βγάζοντας το ένα πόδι μπροστά, δημιουργώντας τους Κούρους. Οι πολιτισμοί δεν απεχθάνονται τις νέες ιδέες, αλλά δεν θέλουν τα ξεπατικώματα ελέω φυτευτών (από άλλους) συνδρόμων κατωτερότητας.

(1) Βλέπε Αρη Κωνσταντινίδη, Τα παλιά αθηναϊκά σπίτια, Αθήνα 1950. Παραπέμπω ακριβώς στις οικείες σελίδες του βιβλίου.

(2) Βλέπε https://www.maxmag.gr/design/arxitektoniki/to-ergo-toy-ari-konstantinidi-stin-architektoniki.

* ομότιμος καθηγητής Τμήματος ΕΜΜΕ Πανεπιστημίου Αθηνών

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΑΠΟΨΕΙΣ
Σαράντα επτά χρόνια μετά, ζητείται «νέο Ελσίνκι»
Η συνεχιζόμενη εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, συνοδεύτηκε από προτάσεις για ένα «νέο Ελσίνκι», σαράντα επτά χρόνια μετά την ιστορική Διάσκεψη για την Ασφάλεια και Συνεργασία στην Ευρώπη, την 1η Αυγούστου...
Σαράντα επτά χρόνια μετά, ζητείται «νέο Ελσίνκι»
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η εφαρμογή των νόμων και το «περί δικαίου αίσθημα»
Κατά το τελευταίο διάστημα στην ελληνική πολιτική δημοσιότητα το ζήτημα που ονομάζεται «περί δικαίου αίσθημα», με αφορμή την «περίπτωση Λιγνάδη», έχει καταστεί θέμα ευρύτερων συζητήσεων. Ακούγονται και...
Η εφαρμογή των νόμων και το «περί δικαίου αίσθημα»
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η αρνητική ιδεολογία της Δεξιάς
Κατά την τελευταία δεκαετία, με την κρίση, τα Μνημόνια και την εκλογική εκτίναξη του ΣΥΡΙΖΑ, το αντιαριστερό μένος της Δεξιάς επανήλθε δριμύτερο, αλλά προσαρμοσμένο στις νέες συνθήκες.
Η αρνητική ιδεολογία της Δεξιάς
ΑΠΟΨΕΙΣ
Δικαιοσύνη, πόλεμος και Τέχνη
Είναι τεράστια η συζήτηση ποιοι είναι οι νόμοι και αν εφαρμόζονται σωστά στην Ελλάδα, τι σημαίνει το 'κοινό περί δικαίου αίσθημα' και κατά πόσο είναι σωστό να επηρεάζει τις αποφάσεις τις δικαιοσύνης.
Δικαιοσύνη, πόλεμος και Τέχνη
ΑΠΟΨΕΙΣ
10 φοβερά αριστερά επιχειρήματα ενάντια στην ουκρανική αντίσταση
Είμαι απογοητευμένη, θυμωμένη και, ως εκ τούτου, συχνά σαρκαστική. Όμως ναι, έχω το δικαίωμα να είμαι έτσι. Και ναι, χρησιμοποιώ αυτήν την ανάρτηση για να διοχετεύσω την απογοήτευση και τον θυμό μου.
10 φοβερά αριστερά επιχειρήματα ενάντια στην ουκρανική αντίσταση
ΑΠΟΨΕΙΣ
O Σαουδάραβας πρίγκιπας και εμείς
Σε διάστημα μικρότερο από τέσσερα χρόνια ο Σαουδάραβας πρίγκιπας μεταμορφώθηκε από σκοτεινός δολοπλόκος και εμπνευστής της δολοφονίας του Τζαμάλ Κασόγκι σε πολύτιμο εταίρο στην αντιμετώπιση της παγκόσμιας...
O Σαουδάραβας πρίγκιπας και εμείς

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας