• Αθήνα
    Ελαφρές νεφώσεις
    30°C 27.8°C / 32.3°C
    2 BF
    48%
  • Θεσσαλονίκη
    Αραιές νεφώσεις
    23°C 18.6°C / 23.9°C
    2 BF
    56%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    27°C 27.1°C / 29.9°C
    3 BF
    59%
  • Ιωάννινα
    Σποραδικές νεφώσεις
    23°C 22.9°C / 22.9°C
    1 BF
    60%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αίθριος καιρός
    29°C 28.9°C / 28.9°C
    3 BF
    54%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    26°C 22.3°C / 27.7°C
    2 BF
    53%
  • Κοζάνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    23°C 21.5°C / 23.4°C
    2 BF
    43%
  • Αγρίνιο
    Σποραδικές νεφώσεις
    26°C 26.3°C / 26.3°C
    2 BF
    46%
  • Ηράκλειο
    Αίθριος καιρός
    29°C 27.1°C / 29.4°C
    2 BF
    61%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    26°C 25.9°C / 26.2°C
    2 BF
    61%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    27°C 27.4°C / 28.8°C
    2 BF
    57%
  • Σκόπελος
    Σποραδικές νεφώσεις
    28°C 26.8°C / 27.7°C
    3 BF
    65%
  • Κεφαλονιά
    Ελαφρές νεφώσεις
    27°C 26.9°C / 26.9°C
    2 BF
    61%
  • Λάρισα
    Ελαφρές νεφώσεις
    27°C 26.9°C / 27.3°C
    0 BF
    54%
  • Λαμία
    Ελαφρές νεφώσεις
    29°C 28.4°C / 29.9°C
    2 BF
    42%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    27°C 26.6°C / 26.8°C
    5 BF
    69%
  • Χαλκίδα
    Ελαφρές νεφώσεις
    30°C 29.0°C / 30.6°C
    1 BF
    40%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    27°C 26.6°C / 27.3°C
    2 BF
    62%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    23°C 18.7°C / 23.6°C
    3 BF
    82%
  • Καστοριά
    Σποραδικές νεφώσεις
    22°C 21.9°C / 21.9°C
    0 BF
    67%
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Η νέα προοδευτική ταυτότητα

  • A-
  • A+

Οι συνεδριακές διεργασίες των κομμάτων του προοδευτικού χώρου ολοκληρώθηκαν με αρκετή δόση εσωστρέφειας, αφήνοντας ανολοκλήρωτη τη συζήτηση αναφορικά με τη σύγχρονη ταυτότητά του. Ποια είναι τα χαρακτηριστικά που τον προσδιορίζουν, σε ποιους απευθύνεται, με ποιο αφήγημα, με ποιο ύφος.

Στη φάση που ανοίγεται με ορίζοντα τις εκλογές και αμέσως μετά, με την κοινωνική πίεση να εντείνεται, το στοιχείο που θα καθορίσει την κυβερνησιμότητα και το μέλλον των κομμάτων του δημοκρατικού τόξου είναι η δυνατότητά τους να εκφράσουν την πρόοδο μιλώντας στο σύνολο της κοινωνίας -και υπό αυτήν την έννοια να παραμείνουν λαϊκά- δίχως όμως να εγκαταλείπουν τις αστικές αναφορές τους. Αστικός και λαϊκός δεν λειτουργούν κατ’ ανάγκην ως έννοιες αντώνυμες· σήμερα η αστική αντίληψη δεν συγκρούεται με το λαϊκό συμφέρον. Αλλωστε, όπως ισχυρίζεται ο Eduard Bernstein, στο έργο του «Οι προϋποθέσεις για τον σοσιαλισμό και τα καθήκοντα της σοσιαλδημοκρατίας» επιδίωξη δεν αποτελεί η διάλυση της αστικής κοινωνίας αλλά, απεναντίας, ο αγώνας για την ανύψωση του εργάτη από την κοινωνική θέση του προλετάριου σε εκείνη του αστού, γενικεύοντας εν τέλει τη μεσαία τάξη.

Τώρα, εγκλωβισμένοι στην παγίδα της «σταθερότητας»/στασιμότητας που έχει επιβληθεί από τη συντηρητική διακυβέρνηση, δίχως την προσδοκία μίας ριζικά θετικής μεταβολής στην καθημερινότητά μας αλλά μάλλον παρακολουθώντας αμήχανοι τη σταδιακή επιδείνωση των συνθηκών της και ταυτόχρονα αισθανόμενοι προδομένοι από ελπίδες που -με ευθύνη του πολιτικού φάσματος συλλήβδην- μακροχρόνια διαψεύστηκαν, έχουμε περισσότερο από ποτέ ανάγκη την κίνηση, ένα νέο αφήγημα κοινωνικής κινητικότητας, που υπερβαίνει την επιβίωση και αποβλέπει στη βελτίωση. Μόνο το αφήγημα αυτό μπορεί να απηχήσει προοδευτικά, να εμπνεύσει, να πείσει, να δώσει ώθηση, όταν το «ελάχιστο» δεν συνιστά όραμα αλλά καθηλωτική ανοχή. Ωστόσο, τουλάχιστον στη φάση αυτή, κανένας από τους δυο διεκδικητές του προοδευτικού χώρου δεν εμφανίζεται απολύτως έτοιμος να ενσαρκώσει τούτο το αιτούμενο, έκαστος λόγω των εγγενών αδυναμιών του.

Ο ΣΥΡΙΖΑ, παρά τη μακρά περίοδο διακυβέρνησής του, δεν έχει καταφέρει να αποβάλει πλήρως την κουλτούρα της καταγγελίας, στεκόμενος αμήχανα ως προς το γεγονός ότι ο ίδιος αποτελεί κόμμα εξουσίας. Τη στιγμή που, για να δοθεί πραγματική κοινωνική ώθηση ζητούμενο είναι η επίτευξη κοινωνικών συμμαχιών, επιλέγει ξανά ως βασικό του αφήγημα το δίπολο «πολλών - λίγων», που -υπό τελείως διαφορετική συνθήκη- χρησιμοποίησε στο παρελθόν· πάλι μη αποσαφηνίζοντας τα ποιοτικά χαρακτηριστικά των μεν και των δε, επαφιέμενος στην πόλωση της κοινωνικής οργής και παραβλέποντας ότι δίχως ενωτικό μήνυμα δεν συντίθεται νέο κοινωνικό όραμα, καθώς κάθε δίπολο λειτουργεί διχαστικά και, πολύ περισσότερο, σε μία «υποψιασμένη» κοινωνία, αποθαρρυντικά. Ταυτόχρονα, δίχως να έχει εμβαθύνει στην αυτοκριτική του, καλεί τον λαό να διορθώσει το «λάθος» του.

Από την άλλη, το ΠΑΣΟΚ, φέροντας κουλτούρα αστικού κόμματος, κοιτά στο παρελθόν του επιχειρώντας να «συναντήσει» τον λαϊκό εαυτό του προκειμένου να βρει τον βηματισμό του μέλλοντός του - στοιχείο θεμιτό εφόσον, βέβαια, συνοδεύεται από έντιμη αυτοκριτική, με τη νέα ηγεσία να φαίνεται καταρχήν θετικά διακείμενη. Καλείται όμως να ισορροπήσει ανάμεσα σε δυο αντίρροπα στοιχεία: αφενός την ιστορικότητά του και το αναμφισβήτητο θετικό αποτύπωμά του στη χώρα -που το κατέστησε αυθεντικά λαϊκό κίνημα- αφετέρου την κακή εκδοχή του κυβερνητισμού του, όπως αυτή ακόμη συμβολίζεται και οδήγησε άλλοτε στην αποξένωσή του από την κοινωνία.

Συνοψίζοντας, η νέα προοδευτική ταυτότητα πρέπει να ενσωματώνει την πεποίθηση ότι η πρόοδος είναι συλλογική υπόθεση και αφορά όλους. Πηγάζει από τον λαό, καταλήγει στον λαό. Η αστική ιδεολογία εισήγαγε την έννοια των ίσων ευκαιριών, ως στοιχείου βελτίωσης του γενικού βαθμού ισότητας, και της αξιοποίησης, πέρα από ταξικές διακρίσεις, των ικανοτήτων και δυνατοτήτων· και ο λαός διαθέτει ανεξάντλητες. Συνεπώς, ο σύγχρονος προοδευτικός χώρος χρειάζεται πολιτική έκφραση που επενδύει στον λαό απέχοντας από τον λαϊκισμό και την αισθητική του. Που αξιοποιεί τις δημιουργικές δυνάμεις της κοινωνίας, πέρα από περίκλειστες ομάδες ελέγχου και «ορκισμένους» φίλους. Χρειάζεται ρητορική που δεν επενδύει ούτε στον θυμό ούτε στην αόριστη ελπίδα, αλλά στην προοπτική που συμβαδίζει με και απορρέει από τα έργα βάσει ρεαλιστικών και μετρήσιμων στόχων. Χρειάζεται μία νέα λαϊκή αστική αντίληψη με ήθος και αρχές.

* διδάκτωρ Πολιτικής Επικοινωνίας στα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης του Πανεπιστημίου Αθηνών. Εργάζεται στη στρατηγική επικοινωνία

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΑΠΟΨΕΙΣ
Να θέλουν να γίνουν σαν εμάς ακόμα και οι δικοί τους
Δυστυχώς, στην Ελλάδα γίνονται απίστευτα πράγματα. Το γεγονός πως δεν γίνονται εκτεταμένες διαδηλώσεις δεν σημαίνει πως δεν υπάρχει έντονο πρόβλημα από τη δυσαρέσκεια που συσσωρεύεται στο κοινωνικό σώμα.
Να θέλουν να γίνουν σαν εμάς ακόμα και οι δικοί τους
ΑΠΟΨΕΙΣ
Πονηριές της ιδεολογίας
Στην ιδεολογία δεν ισχύει το «είσαι ό,τι δηλώσεις». Η Κεραμέως γνωρίζει ότι πρέπει να δώσει και ιδεολογικό αγώνα αν θέλει να επιτύχει τον στόχο της.
Πονηριές της ιδεολογίας
ΑΠΟΨΕΙΣ
Εξι διαπιστώσεις για τον κομματικό ανταγωνισμό σήμερα
Η έρευνα του ΕΝΑ, σε συνεργασία με την Prorata, για τη χαρτογράφηση ιδεολογικού κλίματος, τάσεων και στάσεων στην ελληνική κοινωνία, συντελέστηκε και δημοσιεύεται σε μια διευρυμένη οιονεί προεκλογική περίοδο.
Εξι διαπιστώσεις για τον κομματικό ανταγωνισμό σήμερα
ΑΠΟΨΕΙΣ
Για την ιδεολογική τεκμηρίωση μιας αριστερής πρότασης
Επειτα από τρία έτη απορρύθμισης, αυταρχικής πολιτικής ρήξεων και μετατόπισης των ορίων του συσχετισμού δύναμης, εκ των οποίων δύο έτη μεροληπτικής και αναποτελεσματικής διαχείρισης της πανδημίας εκ μέρους της...
Για την ιδεολογική τεκμηρίωση μιας αριστερής πρότασης
ΑΠΟΨΕΙΣ
Κάρτα μέλους μέσω του Διαστήματος
Οι αριστεροί, ιδιαίτερα οι προερχόμενοι από το κομμουνιστικό κίνημα, αποδίδουμε μεγάλη σημασία στην ιδιότητα του μέλους του κόμματος, γι’ αυτό και η σχετική συζήτηση στον ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ.
Κάρτα μέλους μέσω του Διαστήματος
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ο αρχηγισμός ως ιδεολογία
Οπως συμβαίνει με τα κοινωνικο-πολιτικά φαινόμενα εν γένει, έτσι και στις εσωκομματικές αντιπαραθέσεις και διαμάχες, συχνά προκύπτουν οι διαφορές της μιας πλευράς ως αντίδραση σε πρωτοβουλίες της άλλης.
Ο αρχηγισμός ως ιδεολογία

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας