• Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    26°C 22.8°C / 27.3°C
    2 BF
    48%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    23°C 20.7°C / 24.4°C
    1 BF
    72%
  • Πάτρα
    Σποραδικές νεφώσεις
    24°C 23.8°C / 25.0°C
    2 BF
    57%
  • Ιωάννινα
    Αίθριος καιρός
    14°C 13.9°C / 13.9°C
    1 BF
    100%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    21°C 20.9°C / 20.9°C
    0 BF
    88%
  • Βέροια
    Αυξημένες νεφώσεις
    22°C 20.5°C / 22.9°C
    1 BF
    76%
  • Κοζάνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    17°C 15.4°C / 18.4°C
    1 BF
    77%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    22°C 21.9°C / 21.9°C
    2 BF
    64%
  • Ηράκλειο
    Ελαφρές νεφώσεις
    25°C 24.8°C / 25.8°C
    3 BF
    65%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    23°C 22.9°C / 22.9°C
    4 BF
    71%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    24°C 23.8°C / 24.4°C
    4 BF
    60%
  • Σκόπελος
    Ελαφρές νεφώσεις
    26°C 22.9°C / 25.7°C
    2 BF
    73%
  • Κεφαλονιά
    Σποραδικές νεφώσεις
    26°C 25.7°C / 25.7°C
    1 BF
    64%
  • Λάρισα
    Σποραδικές νεφώσεις
    21°C 20.9°C / 21.8°C
    0 BF
    83%
  • Λαμία
    Αραιές νεφώσεις
    21°C 20.5°C / 21.2°C
    2 BF
    73%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    27°C 26.6°C / 27.8°C
    2 BF
    60%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    22°C 21.1°C / 26.0°C
    2 BF
    57%
  • Καβάλα
    Αραιές νεφώσεις
    25°C 24.9°C / 24.9°C
    1 BF
    61%
  • Κατερίνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    24°C 22.7°C / 24.5°C
    2 BF
    70%
  • Καστοριά
    Ελαφρές νεφώσεις
    16°C 15.7°C / 15.7°C
    1 BF
    91%
AP Photo / Markus Schreiber
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Σύμμαχος ή ουδέτερη «επιτήδεια» Τουρκία;

  • A-
  • A+

Το βιβλίο του Frank G.Weber «O Επιτήδειος (ή ορθότερα ο «Υπεκφεύγων») Ουδέτερος» ανήκει σε μια ιδιαίτερη και σπάνια κατηγορία επιστημονικών κειμένων στα οποία ο τίτλος του έργου εξασφαλίζει την υστεροφημία του συγγραφέα περισσότερο από το ίδιο το περιεχόμενό του. Θέμα του είναι η συμφωνία αμοιβαίας συνδρομής κατά των δυνάμεων του Αξονα που συνήψε τον Οκτώβριο του 1939 η Τουρκική Δημοκρατία με τη Μεγάλη Βρετανία και τη Γαλλία και η οποία ουσιαστικά παρέμεινε ανενεργή καθ' όλη τη διάρκεια του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου. Το βιβλίο του Weber επικρίθηκε κυρίως για την ελλιπή τεκμηρίωσή, χωρίς να επισημανθεί ιδιαίτερα η ανακρίβεια του ίδιου του τίτλου του.

Η Τουρκία επιδόθηκε σε σκληρές διαπραγματεύσεις διεκδικώντας εδαφικά ανταλλάγματα και οικονομική βοήθεια, δεν ενεπλάκη σε στρατιωτικές επιχειρήσεις και αποφάσισε να το πράξει μόλις την 1η Μαρτίου 1945, δηλαδή έξι μήνες πριν από τη λήξη του πολέμου. Ομως αυτοί που εξαπατήθηκαν δεν ήταν τρίτοι, αλλά οι ίδιες οι χώρες με τις οποίες είχε συμμαχήσει. Η πολιτική της λοιπόν αυτή ήταν πολιτική «επιτήδειου συμμάχου» και όχι ουδέτερου.

Η χρησιμοποίηση λοιπόν αυτού του χαρακτηρισμού από τα ελληνικά ΜΜΕ για την απαξίωση της πολιτικής της σημερινής Τουρκίας ως μέλους του ΝΑΤΟ στο ουκρανικό ζήτημα είναι ανακριβής. Δεν παύει όμως να είναι ενοχλητική για τους Τούρκους ιθύνοντες, όπως αποδεικνύει και η αμήχανη αναφορά του εξ απορρήτων του Ερντογάν, Ibrahim Kalin, ο οποίος σε συνάντηση στις Βρυξέλλες με τον γ.γ. του ΝΑΤΟ και εκπροσώπους των υποψήφιων για ένταξη χωρών Σουηδίας και Φινλανδίας αναφέρθηκε στην άρνηση της Ελλάδας να επιτρέψει την εισδοχή της ΠΓΔΜ στον οργανισμό μέχρις ότου ικανοποιηθούν οι απαιτήσεις της για το όνομα. Τραβηγμένη από τα μαλλιά η συσχέτιση της Βόρειας Μακεδονίας με το επαπειλούμενο τουρκικό βέτο, αλλά στην ανάγκη χρήσιμη.

Σε μια χώρα όπως η Ελλάδα, που έχει καταστεί στόχος απροκάλυπτων απειλών από το σύνολο σχεδόν του πολιτικού κόσμου της γειτονικής χώρας, η ψύχραιμη αξιολόγηση της «συμμαχικής» ή μη στάσης της Τουρκίας στην ουκρανική κρίση δεν είναι εύκολη υπόθεση. Ομως αυτές τις στιγμές καμία χώρα δεν υφίσταται τις επαμφοτερίζουσες τουρκικές πολιτικές περισσότερο από την ίδια την Ουκρανία και γι’ αυτό πιστεύω πώς έχουν ιδιαίτερη αξία οι επισημάνσεις ενός Ουκρανού διεθνολόγου, του Ilya Kusa, σε κείμενό του που αναρτήθηκε στις 13 Ιουνίου στην ιστοσελίδα τού Kennan Institute/Wilson Center της Ουάσινγκτον.

Εύστοχα επισημαίνει πως η πολιτική που ακολουθεί η Τουρκία στην ουκρανική κρίση δεν αφορά συγκεκριμένα την Ουκρανία ή τη Ρωσία, αλλά επιδιώκει να διασφαλίσει ότι οποιαδήποτε μελλοντική διευθέτηση στην περιοχή θα εξυπηρετεί πρωτίστως τα συμφέροντα της ίδιας της Τουρκίας, χωρίς να διστάσει ούτε στιγμή να αξιοποιήσει την υποψηφιότητα της Σουηδίας και της Φινλανδίας. Ακόμη να προαναγγείλει, μεσούντος ενός πολέμου στην καρδιά της Ευρώπης, στρατιωτικές επιχειρήσεις εναντίον των Κούρδων στη Συρία ερχόμενη σε αντιπαράθεση τόσο με τις ΗΠΑ όσο και με τη Ρωσία. Αξιοποιεί τη συγκυρία για να ωθήσει τουρκικές εταιρείες να πάρουν τη θέση των Δυτικών στη ρωσική αγορά, εκμεταλλεύεται το ρεύμα Ρώσων τουριστών προς την Τουρκία, τις ρωσικές επενδύσεις στην τουρκική αγορά ακινήτων, τις «πωλήσεις» τουρκικής υπηκοότητα σε Ρώσους, την επανεκκίνηση του διαλόγου με το Ισραήλ για τη διέλευση από την Τουρκία αγωγών φυσικού αερίου.

Ταυτόχρονα ελπίζει ότι θα υποχρεωθούν οι ΗΠΑ να άρουν την απαγόρευση πώλησης στην Τουρκία συγκεκριμένων οπλικών συστημάτων. Οπως συμπεραίνει ο Kusa, «η τουρκική στάση στον ρωσο-ουκρανικό πόλεμο δεν αφορά στο ελάχιστο την Ουκρανία και τη Ρωσία, αλλά επιδιώκει να διασφαλίσει ότι κάθε μελλοντική διευθέτηση στην περιοχή θα λάβει υπόψη της τα τουρκικά συμφέροντα».

H ρεαλιστική αυτή προσέγγιση της τουρκικής «συμμαχικής ουδετερότητας» είναι φυσικό να μην εμβαθύνει τις πτυχές που αφορούν την εσωτερική πολιτική. Ο σημερινός πρόεδρος της Τουρκίας επιβίωσε στρατιωτικού πραξικοπήματος που όλα δείχνουν ότι συνεχίζει να αποδίδει σε δάκτυλο της Ουάσινγκτον. Από την άλλη πλευρά οι ΗΠΑ, υπό τον πρόεδρο Μπάιντεν, δείχνουν να καθυστερούν την οριστικοποίηση της πολιτικής τους απέναντι στην Αγκυρα μέχρι τις τουρκικές προεδρικές εκλογές που θα γίνουν το αργότερο μέχρι τον Ιούνιο του 2023, ελπίζοντας ότι ο τουρκικός λαός με την ψήφο του θα τους απαλλάξει από τον Ερντογάν.

Ομως ο εθνικιστικός φανατισμός διατρέχει το μέγιστο μέρος, αν όχι το σύνολο, των κομμάτων που θα στηρίξουν τον αντίπαλο του σημερινού προέδρου. Η ρητορική για τη «Γαλάζια Πατρίδα» και η χωρίς περιστροφές αμφισβήτηση της ελληνικής κυριαρχίας στα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου προέρχεται από μια χώρα που δεν διστάζει να κάνει χρήση της στρατιωτικής ισχύος της εντός και εκτός των συνόρων της. Επιπλέον οι επενδύσεις του ελληνικού λαού στην άμυνα χρειάζονται ακόμη χρόνο για να αρχίσουν να μεταβάλλουν αισθητά την υφιστάμενη ισορροπία δυνάμεων.

Δυσάρεστες σκέψεις για το πρώτο καλοκαίρι μετά την πανδημία, πολύ φοβάμαι όμως εύλογες.

*Fellow, Πανεπιστήμο Dalhousie, Χάλιφαξ, Καναδάς

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΑΠΟΨΕΙΣ
Από τη Σουηδία στη Βορειοανατολική Συρία
Ο Ερντογάν ανάγκασε τη Σουηδία και τη Φινλανδία να αποδεχτούν ότι οι ένοπλες κουρδικές οργανώσεις είναι τρομοκράτες. Τι αλλάζει η παραπάνω εξέλιξη στο κουρδικό πρόβλημα που αντιμετωπίζει η Τουρκία;
Από τη Σουηδία στη Βορειοανατολική Συρία
ΑΠΟΨΕΙΣ
Βέτο στη Σύνοδο Κορυφής!
Η Σύνοδος Κορυφής του ΝΑΤΟ σχεδιάστηκε επικοινωνιακά ως η πανηγυρική επισφράγιση της ανασύνταξης της Ατλαντικής Συμμαχίας, μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Ωστόσο αυτό στην πράξη έχει ήδη ακυρωθεί.
Βέτο στη Σύνοδο Κορυφής!
ΑΠΟΨΕΙΣ
Υποστολή της εθνικής ατζέντας
Είναι φανερό ότι η Γερμανία, που ήδη συνηγορεί υπέρ μιας ειδικής σχέσης του Ηνωμένου Βασιλείου με την Ε.Ε., θα κάνει ό,τι μπορεί για να χορηγηθεί παρόμοιο status στην Τουρκία.
Υποστολή της εθνικής ατζέντας
ΑΠΟΨΕΙΣ
Στον δρόμο που χάραξε ο Τραμπ
Από την απειλή σύγκρουσης στην κανονικότητα μιας δύσκολης συνύπαρξης, σε αυτή τη διαπίστωση θα μπορούσαν να συμπυκνωθούν τα συμπεράσματα για τη νέα ισορροπία της Τουρκίας με τις ΗΠΑ.
Στον δρόμο που χάραξε ο Τραμπ
ΑΠΟΨΕΙΣ
Από τη Βαλτική στη Συρία
Η Τουρκία απειλεί με βέτο τον επιχειρησιακό σχεδιασμό του ΝΑΤΟ στην Πολωνία και τις Βαλτικές, μέχρι η Συμμαχία να στηρίξει πολιτικά την Αγκυρα στη σύγκρουσή της με τους Κούρδους της Συρίας. Είναι προφανές ότι...
Από τη Βαλτική στη Συρία
ΑΠΟΨΕΙΣ
Οι κρυφοί σκοποί της Τουρκίας
Κανείς δεν είναι τόσο αφελής ώστε να πιστέψει τα επιχειρήματα που επικαλείται ο Ερντογάν για να δικαιολογήσει την εισβολή του στη βορειοανατολική Συρία, με την επιχείρηση «Πηγή της ειρήνης».
Οι κρυφοί σκοποί της Τουρκίας

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας