• Αθήνα
    Ελαφρές νεφώσεις
    36°C 34.3°C / 38.5°C
    3 BF
    28%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    36°C 34.1°C / 38.8°C
    3 BF
    31%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    35°C 34.9°C / 40.4°C
    2 BF
    38%
  • Ιωάννινα
    Αίθριος καιρός
    36°C 35.9°C / 36.1°C
    2 BF
    16%
  • Αλεξανδρούπολη
    Σποραδικές νεφώσεις
    35°C 34.9°C / 34.9°C
    3 BF
    31%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    37°C 33.5°C / 39.9°C
    2 BF
    14%
  • Κοζάνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    33°C 33.4°C / 33.4°C
    2 BF
    18%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    38°C 37.9°C / 37.9°C
    3 BF
    19%
  • Ηράκλειο
    Αίθριος καιρός
    31°C 30.8°C / 34.9°C
    4 BF
    48%
  • Μυτιλήνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    36°C 32.9°C / 35.9°C
    4 BF
    28%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    32°C 31.8°C / 32.4°C
    4 BF
    48%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    34°C 32.3°C / 33.7°C
    2 BF
    36%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    31°C 30.8°C / 30.8°C
    3 BF
    51%
  • Λάρισα
    Ελαφρές νεφώσεις
    38°C 35.7°C / 37.9°C
    0 BF
    22%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    38°C 35.5°C / 38.8°C
    2 BF
    22%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    33°C 32.7°C / 32.8°C
    3 BF
    42%
  • Χαλκίδα
    Ελαφρές νεφώσεις
    36°C 35.4°C / 37.0°C
    3 BF
    19%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    33°C 32.7°C / 33.3°C
    3 BF
    55%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    34°C 34.2°C / 35.7°C
    3 BF
    36%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    36°C 36.1°C / 36.1°C
    2 BF
    15%
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

«Ανήκουμε στη Δύση»

  • A-
  • A+

Η συμμετοχή της Ελλάδας στις κυρώσεις σε βάρος της Ρωσίας εξαιτίας της εισβολής στην Ουκρανία και η αποστολή στρατιωτικής βοήθειας έχουν συνδεθεί με το αφήγημα ότι «ανήκουμε στη Δύση». Η πατρότητα της φράσης «ανήκουμε στη Δύση», ως γνωστόν, ανήκει στον Κωνσταντίνο Καραμανλή, ο οποίος με αυτόν τον τρόπο είχε προσδιορίσει τη θέση της Ελλάδας στον Ψυχρό Πόλεμο. Σήμερα, σε μια αναβίωση της ψυχροπολεμικής ρητορικής, ο πόλεμος στην Ουκρανία παρουσιάζεται ως μια σύγκρουση μεταξύ της φιλελεύθερης δημοκρατίας και του αυταρχισμού, μεταξύ Δύσης και Ρωσίας, στην οποία η Ελλάδα αυτονόητα συντάσσεται με την πρώτη.

Οι περισσότεροι από όσους επαναλαμβάνουν ότι «ανήκουμε στη Δύση» γνωρίζουν (ή θα έπρεπε να γνωρίζουν) ότι η Δύση δεν είναι κάτι δεδομένο, ότι είναι μια κατασκευή της οποίας η σημασία και το περιεχόμενο αλλάζουν. Ο ορισμός της Δύσης εξαρτάται από τους ιστορικούς, πολιτισμικούς, πολιτικούς ή άλλους όρους που θα υιοθετήσει κανείς. Ακόμη κι αν περιοριστούμε στη σημερινή συγκυρία, θα συναντούσαμε δυσκολίες να συμφωνήσουμε ποιος ανήκει στη Δύση. Η Πολωνία ανήκει στη Δύση; Εάν ναι, ισχύει το ίδιο και για την Ουγγαρία; Για τη Σερβία; Η Τουρκία, που είναι μέλος του ΝΑΤΟ, ανήκει στη Δύση; Το Ισραήλ ή η Ιαπωνία; Εύκολα αντιλαμβάνεται κανείς πόσο εύπλαστη είναι η έννοια της Δύσης.

Στην πραγματικότητα η επίκληση της Δύσης χρησιμεύει για να κατασκευαστούν διχοτομικά σχήματα. Εκκινώντας από την αλαζονική θέση που έχει μετατραπεί σε αξίωμα ότι η Δύση εκπροσωπεί τη «σωστή πλευρά της Ιστορίας» (και αποσιωπώντας την κληρονομιά του ιμπεριαλισμού και της αποικιοκρατίας) κατασκευάζεται ο εκάστοτε αντίπαλος: πριν από μερικές δεκαετίες ήταν η Σοβιετική Ενωση, πριν από μερικά χρόνια ήταν το Ισλάμ, σήμερα είναι η Ρωσία και ο «ασιατικός δεσποτισμός». Βέβαια, μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία η επίκληση της Δύσης (και όχι της Ευρώπης, όπως θα ανέμενε κανείς) σηματοδοτεί τη μεγάλη επιστροφή των Ηνωμένων Πολιτειών στις ευρωπαϊκές υποθέσεις, η οποία συνοδεύεται από τη στοίχιση των ευρωπαϊκών χωρών πίσω από τη στρατιωτική ισχύ των Ηνωμένων Πολιτειών.

Η αντίληψη ότι «ανήκουμε στη Δύση» ωραιοποιεί τη σχέση μεταξύ «Δύσης» και Ελλάδας. Δεν χρειάζεται να αναφέρουμε από το παρελθόν παραδείγματα ωμής επέμβασης των μεγάλων ευρωπαϊκών δυνάμεων και των Ηνωμένων Πολιτειών στα ελληνικά πολιτικά πράγματα. Μόλις πριν από δέκα χρόνια και με αφορμή τη χρεοκοπία, η Ελλάδα αντιμετωπιζόταν ως παρίας στην Ευρωπαϊκή Ενωση, ως ένα κράτος-απατεώνας που είχε ξεγελάσει τους «σωστούς» Ευρωπαίους, ενώ οι Ελληνες παρουσιάζονταν τεμπέληδες και διεφθαρμένοι. Γενικότερα, το να υποστηρίζει κανείς ότι η Ελλάδα είναι «ισότιμος συνιδιοκτήτης» της Ευρωπαϊκή Ενωσης ή ότι είναι απλά «εταίρος» των Ηνωμένων Πολιτειών όχι μόνο δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα αλλά και αποκρύπτει τις σχέσεις ανισότητας μέσα στην Ευρωπαϊκή Ενωση και την πλήρη ευθυγράμμιση της ελληνικής κυβέρνησης με την αμερικανική εξωτερική πολιτική.

Το ζήτημα σήμερα δεν είναι να διακηρύττουμε ότι «ανήκουμε στη Δύση» ή ότι «είμαστε Ευρώπη». Οπως η Δύση δεν είναι κάτι σταθερό ή δεδομένο, με τον ίδιο τρόπο η θέση της Ελλάδας στην Ευρώπη δεν είναι στατική. Για την ακρίβεια, η Ελλάδα τα τελευταία χρόνια κατρακυλά σε όλους τους δείκτες. Οσο και εάν στερεότυπα επαναλαμβάνεται ότι ανήκει στον «σκληρό πυρήνα» της Ευρωπαϊκής Ενωσης, στην πραγματικότητα είναι στην περιφέρειά της. Δεν συναγωνίζεται το Βέλγιο ή την Ισπανία αλλά τις χώρες της Αν. Ευρώπης και των Βαλκανίων. Η Ελλάδα έχει το δεύτερο χαμηλότερο κατά κεφαλήν ΑΕΠ σε όρους αγοραστικής δύναμης στην Ευρωπαϊκή Ενωση μετά τη Βουλγαρία, οι μισθοί είναι ανάλογοι με αυτούς της Πολωνίας και της Λιθουανίας, οι θάνατοι από την πανδημία στην Ελλάδα συγκρίνονται με αυτούς στη Σλοβενία και τη Λετονία, ενώ στους λεγόμενους «ποιοτικούς» δείκτες, αναφορικά, για παράδειγμα, με την ισότητα των φύλων ή την ελευθερία του Τύπου, η Ελλάδα είναι ουραγός.

Ισως και μόνο η δήλωση του εκπροσώπου της UNICEF στην Ελλάδα, Λουτσιάνο Καλεστίνι, πριν από δύο μήνες, ότι «η Ελλάδα είναι η χειρότερη χώρα στην Ευρωπαϊκή Ενωση για να είσαι παιδί», θα έπρεπε να ήταν αρκετή για να ανοίξει μια δημόσια συζήτηση για το δυσοίωνο μέλλον της χώρας, για την απόκλισή της από τις άλλες ευρωπαϊκές χώρες ή για τις προτεραιότητες που θα πρέπει να θέσει η πολιτεία. Αυτό, δυστυχώς, δεν έγινε. Τέτοια θέματα δεν ταιριάζουν με την τεχνητή αισιοδοξία και τον αυτοθαυμασμό τού «πόσο καλά τα έχουμε καταφέρει» που συστηματικά καλλιεργεί η κυβέρνηση. Αλλωστε, ας μην ξεχνάμε, και το ίδιο το αφήγημα ότι «ανήκουμε στη Δύση» πρωτίστως για εσωτερική κατανάλωση προορίζεται για να δημιουργεί την ψευδαίσθηση ισχύος και υπεροχής.

* Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας 

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΑΠΟΨΕΙΣ
Πέντε μήνες πολέμου
Πέντε μήνες πολέμου δεν οδήγησαν στην απομόνωση της Ρωσίας και στον υποβιβασμό της σε κράτος-παρία και έτσι τίθεται το εύλογο ερώτημα αν οι όποιες κυρώσεις μπορούν να είναι αποτελεσματικές σε συνθήκες...
Πέντε μήνες πολέμου
ΑΠΟΨΕΙΣ
Το μεγάλο παζάρι
Αν επιβεβαιωθούν οι Στόλτενμπεργκ και Τζόνσον που μιλούν για το ενδεχόμενο η σύγκρουση στην Ουκρανία να κρατήσει χρόνια, τότε είναι θέμα χρόνου η εξομάλυνση των διμερών σχέσεων ΗΠΑ-Τουρκίας.
Το μεγάλο παζάρι
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ποιος χρονικός ορίζοντας;
Οι θιασώτες στην Ουάσινγκτον ενός παρατεταμένου πολέμου στην Ουκρανία δεν μπορεί να μη γνωρίζουν ότι η παράταση της σύγκρουσης είναι πέρα από τις αντοχές και τις δυνατότητες της Γηραιάς Ηπείρου.
Ποιος χρονικός ορίζοντας;
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ο λογαριασμός των 500 δισ. δολαρίων
Η Ιστορία δείχνει ότι κάθε φορά που εφαρμόζονται λογικές «κερδισμένου και χαμένου» η αδιαλλαξία ενισχύεται, αφού στα υφιστάμενα εμπόδια προστίθεται και το οικονομικό.
Ο λογαριασμός των 500 δισ. δολαρίων
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ο «ανταρτοπόλεμος» του Πούτιν στις ΗΠΑ
Σε μια παγκοσμιοποιημένη κοινωνία στρατηγικού και γεωπολιτικού ελέγχου, η όποια αντίδραση ισοδυναμεί με «στασιασμό» ενάντια στο σύστημα τούτο και κάθε πολεμική αντιπαράθεση μοιάζει με «αντάρτικο» κατά του...
Ο «ανταρτοπόλεμος» του Πούτιν στις ΗΠΑ
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η ειρηνική λύση αξιώνει κατανόηση των αιτίων
Το κακό είναι ότι ένας αδικαιολόγητος πόλεμος επιλογών και πολλών παραγόντων, περιλαμβανομένης της Δύσης, μεταμορφώνεται σε πόλεμο εμμονών χωρίς τέλος και δίχως να έχουν αποτιμηθεί οι επιπτώσεις του για την...
Η ειρηνική λύση αξιώνει κατανόηση των αιτίων

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας