• Αθήνα
    Ελαφρές νεφώσεις
    24°C 21.2°C / 26.2°C
    1 BF
    69%
  • Θεσσαλονίκη
    Σποραδικές νεφώσεις
    24°C 20.7°C / 25.2°C
    4 BF
    66%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    24°C 21.5°C / 24.4°C
    0 BF
    74%
  • Ιωάννινα
    Αίθριος καιρός
    17°C 16.9°C / 16.9°C
    1 BF
    94%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αίθριος καιρός
    20°C 19.9°C / 19.9°C
    1 BF
    77%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    21°C 20.0°C / 21.2°C
    2 BF
    82%
  • Κοζάνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    16°C 15.9°C / 16.4°C
    2 BF
    82%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    17°C 17.4°C / 17.4°C
    1 BF
    82%
  • Ηράκλειο
    Ελαφρές νεφώσεις
    22°C 21.5°C / 21.9°C
    3 BF
    82%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    21°C 21.2°C / 21.2°C
    1 BF
    79%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    25°C 22.2°C / 24.8°C
    2 BF
    71%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    23°C 22.9°C / 22.9°C
    1 BF
    65%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    25°C 24.6°C / 24.6°C
    3 BF
    69%
  • Λάρισα
    Αίθριος καιρός
    20°C 19.9°C / 20.7°C
    0 BF
    83%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    25°C 21.7°C / 24.5°C
    2 BF
    64%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    25°C 24.8°C / 24.9°C
    4 BF
    78%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    22°C 21.4°C / 24.3°C
    1 BF
    66%
  • Καβάλα
    Αραιές νεφώσεις
    25°C 24.9°C / 24.9°C
    2 BF
    60%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    22°C 22.0°C / 24.7°C
    2 BF
    80%
  • Καστοριά
    Ελαφρές νεφώσεις
    16°C 16.3°C / 16.3°C
    1 BF
    93%

Έκρηξη αστυνομικής βίας στο ΑΠΘ.

EUROKINISSI
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Η τωρινή επίθεση στο δημόσιο Πανεπιστήμιο

  • A-
  • A+

Το ελληνικό δημόσιο Πανεπιστήμιο δέχεται διαρκώς επιθέσεις. Το καθεστώς ποτέ δεν μπόρεσε να συγχωρέσει στον εαυτό του το αμάρτημα στο οποίο περιέπεσε με τον νόμο 1268 του 1982, που εκδημοκράτισε τον πανεπιστημιακό θεσμό. Από τότε, δεν χάνει ευκαιρία να προσπαθεί να «ανανήψει» – είτε καταργώντας τον δημοκρατικό του χαρακτήρα είτε παραδίδοντάς το στην ασυδοσία των αγορών είτε και τα δύο. Και τούτο επί κυβερνήσεων τόσο της Ν.Δ. (Σουφλιάς, Γιαννάκου) όσο και του ΠΑΣΟΚ (Διαμαντοπούλου).

Σε τούτο το άρθρο, η σύντομη αναφορά μου στην τελευταία επίθεση εναντίον της δημόσιας Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης δεν θα είναι από τη σκοπιά της αριστερής ιδεολογίας, αλλά από εκείνην της αριστερής κοινωνικής και πολιτικής θεωρίας. Υπάρχει βαθιά σύνδεση μεταξύ των δύο, αλλά κάποιες φορές καλό είναι να διακρίνονται.

Ας αφήσουμε, λοιπόν, κατά μέρος μια ιδεολογική αναπαράσταση του δημόσιου Πανεπιστημίου, που σε μεγάλο βαθμό έχει επικρατήσει στην Αριστερά: το Πανεπιστήμιο ως αγνός θεσμός παιδείας και πνευματικής καλλιέργειας, μακριά από συμφέροντα και παιχνίδια εξουσίας, που (καλώς εχόντων των πραγμάτων) καταξιώνει την ύπαρξή του ασχολούμενος αποκλειστικά με τη μόρφωση των νέων και την προώθηση της επιστημονικής έρευνας.

Το πανεπιστήμιο είναι ένας θεσμός όπου η παραγωγή και η μετάδοση της επιστημονικής γνώσης διαπλέκονται διαρκώς με σχέσεις και πρακτικές εξουσίας. Τόσο ως προς την εσωτερική του δομή και λειτουργία, όσο και ως προς τις διασυνδέσεις του με τον περιβάλλοντα κοινωνικό χώρο. Και αυτό, όχι επειδή το Πανεπιστήμιο έχει περιέλθει σε κατάσταση γενικευμένης διαφθοράς και πολιτικού αλισβερισιού, όπως αρέσκεται κατά καιρούς να υποστηρίζει η καθεστωτική προπαγάνδα, αλλά επειδή δεν θα μπορούσε να ισχύει κάτι άλλο. Το Πανεπιστήμιο είναι ένας προνομιακός θεσμός –ίσως ο πιο προνομιακός– μέσα στο ευρύτερο «καθεστώς αλήθειας» που χαρακτηρίζει ως τέτοια την παραγωγή γνώσης στις νεωτερικές δυτικές κοινωνίες, σύμφωνα με τον Μισέλ Φουκό. Και κατά συνέπεια αναπόδραστα συνδέεται πολλαχώς τόσο με την οικονομία όσο και με τη διοίκηση.

Οσον αφορά την εσωτερική δομή, όπως κάθε σύνθετος οργανισμός, το Πανεπιστήμιο έχει τις ιεραρχίες του και τις συναφείς εξουσιαστικές πρακτικές. Τούτο δεν έπαψε ποτέ να ισχύει ως προς το διδακτικό προσωπικό, παρά τον σημαντικό εκδημοκρατισμό που είχε επιφέρει η κατάργηση της έδρας με τον ν. 1268. Και προφανώς θα πρέπει να λάβουμε υπόψη τις αναπόφευκτες σχέσεις εξουσίας μεταξύ καθηγητών και φοιτητών, μεταξύ καθηγητών και διοικητικού προσωπικού, καθώς και των διοικητικών υπαλλήλων μεταξύ τους.

Ολα αυτά βέβαια ουδόλως αναιρούν την ορθότητα των θέσεων για επαναφορά του πανεπιστημιακού ασύλου, για το αυτοδιοίκητο του Πανεπιστημίου, για ακαδημαϊκή ελευθερία, για απόλυτη αντίθεση στο ΑΙΣΧΟΣ της πανεπιστημιακής αστυνομίας και όλα τα συναφή. Απλώς η υπενθύμισή τους βοηθάει να καταλάβουμε τι συμβαίνει τώρα με την πολιτική της κυβέρνησης, ιδίως με το νέο νομοσχέδιο για την Τριτοβάθμια Εκπαίδευση.

Πριν από μερικούς μήνες, μια επιτροπή που είχε συσταθεί με «πρωτοβουλία» του Ιδρύματος Μποδοσάκη είχε δημοσιοποιήσει ένα «κείμενο συζήτησης» με τίτλο «Σχέδιο δράσης για το Πανεπιστήμιο του 2030». Ενα κείμενο απολύτως στη νεοφιλελεύθερη λογική περί πανεπιστημιακής εκπαίδευσης, που πρότεινε μεταξύ άλλων οι πρυτανικές αρχές να ορίζονται από τα εξωπανεπιστημιακά «Συμβούλια Ιδρύματος» – να μην εκλέγονται δηλαδή από την πανεπιστημιακή κοινότητα. Είχε προκληθεί πολύς θόρυβος τότε, αλλά ακόμα και οι πιο απαισιόδοξοι δεν πίστευαν ότι το υπουργείο θα τολμούσε να υιοθετήσει τέτοια πρόταση.

Τελικά την υιοθέτησε. Το νέο σχέδιο νόμου προβλέπει ότι οι πρυτανικές αρχές θα ορίζονται από τα «Συμβούλια Διοίκησης», των οποίων τα 5 από τα 11 μέλη θα επιλέγονται εκτός Πανεπιστημίου. Εντυπωσιακή ήταν η αντίδραση της Εκτελεστικής Γραμματείας της ΠΟΣΔΕΠ, του ανώτατου συνδικαλιστικού οργάνου των πανεπιστημιακών. Εβγαλε ανακοίνωση που αντιτίθεται απόλυτα και επιθετικά σε αυτό ειδικά το μέτρο, με ομοφωνία – που σημαίνει ότι την αντίθεσή τους εκφράζουν και οι εκπρόσωποι των δεξιών καθηγητών.

Επειδή δεν πρέπει να υποτιμούμε τον αντίπαλο, όλα όσα είπαμε παραπάνω για το Πανεπιστήμιο ως θεσμό εξουσίας, η ηγεσία του υπουργείου μάλλον τα γνωρίζει (έστω και χωρίς… παραπομπή στον Φουκό). Επομένως, δύο περιπτώσεις υπάρχουν. Είτε προτείνει αυτό το μέτρο, που ξέρει ότι θα δυσαρεστήσει ακόμη και δικούς της –ιδεολογικά– πανεπιστημιακούς, ως διαπραγματευτικό χαρτί που θα πάρει μετά πίσω σε «ένδειξη καλής θέλησης» για να περάσει τα υπόλοιπα. Είτε δεν την ενδιαφέρει αν θα δυσαρεστήσει ακόμα και δεξιούς πανεπιστημιακούς. Στη δεύτερη περίπτωση, τα πράγματα είναι πιο σοβαρά. Θα σημαίνει πως τούτη η επίθεση εναντίον του δημόσιου Πανεπιστημίου θα είναι και η πιο ανηλεής.

* καθηγητής της Κοινωνικής Θεωρίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών 

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΑΠΟΨΕΙΣ
Το Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο στην εμπροσθο - φυλακή της επιστημονικής έρευνας
Το Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο, στην προσπάθεια του να θωρακιστεί απέναντι στις διεθνείς ερευνητικές προκλήσεις και να συμβάλλει ενεργά στην επιστημονική πρόοδο, προχωρά σε μια «συνεργασία-σταθμό».
Το Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο στην εμπροσθο - φυλακή της επιστημονικής έρευνας
ΑΠΟΨΕΙΣ
Σπέρνουν φόβο, θερίζουν αντιστάσεις…
Μέσα από την κατάργηση του ασύλου, την υποβάθμιση και αποδόμηση του δημόσιου/δωρεάν πανεπιστημίου, την ποινικοποίηση των φοιτητικών αγώνων και με την εντεινόμενη αστυνομική βία και καταστολή, η Ν.Δ. προσπαθεί...
Σπέρνουν φόβο, θερίζουν αντιστάσεις…
ΑΠΟΨΕΙΣ
Νέοι ορίζοντες για την Ανώτατη Εκπαίδευση – Επιστροφή στο μέλλον
Είμαι και εγώ ένας από τους πολλούς εργαζόμενους στον χώρο των Πανεπιστημίων που αγκομαχά να διαβάσει τις 400 και πλέον σελίδες του και τα 340 άρθρα του για να αντιληφθεί τι αλλάζει στα Πανεπιστήμια με το νέο...
Νέοι ορίζοντες για την Ανώτατη Εκπαίδευση – Επιστροφή στο μέλλον
ΑΠΟΨΕΙΣ
Οι σφαίρες των διλημμάτων
Το ίδιο θα συμβεί και με το δίλημμα «Βιβλιοθήκη ή βαριοπούλα». Δεν είναι αυτό το δίλημμα. Το δίλημμα είναι Πανεπιστήμιο για τους μη ευνοημένους της κοινωνίας ή Πανεπιστήμιο για τους λίγους.
Οι σφαίρες των διλημμάτων
ΑΠΟΨΕΙΣ
Το τέλος του Πανεπιστημίου όπως το γνωρίζαμε;
Στους δρόμους της Θεσσαλονίκης κατεβαίνουν χιλιάδες φοιτητές και φοιτήτριες του ΑΠΘ που διεκδικούν να ξαναγίνει το Πανεπιστήμιο ένας χώρος που ανήκει στην κοινότητά του.
Το τέλος του Πανεπιστημίου όπως το γνωρίζαμε;
ΑΠΟΨΕΙΣ
Βία αστυνομικών
Οι αστυνομικοί είναι υποχρεωμένοι να φυλάνε τον πολίτη και όχι να τον καθιστούν ανάπηρο ή να τον σκοτώνουν επιβάλλοντας αυτή την αστυνομική τρομοκρατία.
Βία αστυνομικών

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας