• Αθήνα
    Ελαφρές νεφώσεις
    33°C 29.8°C / 35.7°C
    4 BF
    35%
  • Θεσσαλονίκη
    Σποραδικές νεφώσεις
    33°C 28.5°C / 34.7°C
    3 BF
    44%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    33°C 32.0°C / 36.0°C
    3 BF
    42%
  • Ιωάννινα
    Αίθριος καιρός
    33°C 32.9°C / 32.9°C
    4 BF
    22%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    28°C 25.7°C / 27.9°C
    3 BF
    57%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    31°C 27.9°C / 34.0°C
    0 BF
    43%
  • Κοζάνη
    Αίθριος καιρός
    30°C 27.9°C / 31.5°C
    2 BF
    19%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    36°C 35.9°C / 35.9°C
    3 BF
    24%
  • Ηράκλειο
    Αίθριος καιρός
    29°C 28.8°C / 30.2°C
    4 BF
    65%
  • Μυτιλήνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    30°C 27.9°C / 29.9°C
    4 BF
    42%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    27°C 27.4°C / 29.8°C
    4 BF
    57%
  • Σκόπελος
    Ελαφρές νεφώσεις
    28°C 27.7°C / 27.7°C
    2 BF
    69%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    33°C 32.9°C / 32.9°C
    4 BF
    52%
  • Λάρισα
    Ελαφρές νεφώσεις
    33°C 31.2°C / 32.9°C
    3 BF
    33%
  • Λαμία
    Ελαφρές νεφώσεις
    33°C 29.5°C / 34.0°C
    4 BF
    40%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    29°C 28.8°C / 29.8°C
    4 BF
    41%
  • Χαλκίδα
    Ελαφρές νεφώσεις
    32°C 30.1°C / 35.0°C
    3 BF
    30%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    28°C 27.3°C / 27.7°C
    2 BF
    59%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    29°C 27.3°C / 32.2°C
    3 BF
    67%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    32°C 31.9°C / 31.9°C
    1 BF
    27%
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Το αόρατο χέρι

  • A-
  • A+

Ανάλογα με το ποιον έχουμε απέναντί μας, τις περισσότερες φορές, αλλάζουμε τον τρόπο που θα πούμε κάτι. Λίγοι άνθρωποι είναι που θα μιλήσουν με τον ίδιο τρόπο σε ένα παιδί, σε έναν ηλικιωμένο, στον ταμία του σούπερ μάρκετ και στον διευθυντή της εταιρείας όπου δουλεύουν. Είναι φορές που τους ζηλεύω και άλλες που μ’ αρέσει που σ’ εμένα συμβαίνει το αντίθετο.

Νομίζω πως υπάρχουν άπειροι τρόποι για να ειπωθεί το ίδιο πράγμα. Αλλοτε επιλέγουμε τον ευγενικό, άλλοτε τον πιο στακάτο, τον πιο άμεσο και άλλοτε τον πιο εξεζητημένο. Κι αυτό γιατί ίσως βρίσκουμε γοητευτικό τον εαυτό μας μέσα από αυτές τις εναλλαγές. Αυτό δεν είναι πάντα κακό.

Κάθε μέρα, καλούμαστε να πούμε κάτι για την καθημερινότητά μας. Στους φίλους, στους γείτονες, στους συναδέλφους, στους συμφοιτητές. Κι αν αυτοί οι άλλοι δεν έχουν παρόμοιο κώδικα επικοινωνίας μ’ εμάς, πρέπει να προλάβουμε τη δημιουργία μιας άγονης αντιπαράθεσης, είτε κάνοντας παύση για να δώσουμε χώρο και στην άλλη άποψη είτε ψευτοσυμφωνώντας ενώ μέσα μας βράζουμε. Μετράμε τις λέξεις, τις ανάσες, κι έχουμε έτοιμα τα λεξικά μας όπλα. Ενας αγώνας «υπεροχής» χωρίς αντίκρισμα.

Ομως τον τελευταίο καιρό τα γεγονότα αλλάζουν και τρέχουν όλα τόσο γρήγορα που ίσως μας βρίσκουν όλους ανέτοιμους και ανοργάνωτους στην πρόταξη επεξεργασμένων επιχειρημάτων. Δεν είναι, πλέον, αυτό το ζητούμενο, άλλωστε. Οι βασικές αξίες και αρχές μας, φυσικά, δεν αλλάζουν, αλλά η εφαρμογή τους γίνεται όλο και πιο δύσκολη και πρακτικά και λεκτικά.

Καθημερινά αιφνιδιασμένοι και αποπροσανατολισμένοι, προσπαθούμε να συγκροτήσουμε μια εφαρμόσιμη ιδεολογία σε μια εποχή που ο νεοφιλελευθερισμός κάνει πάρτι στις πλάτες μας. Και το διασκεδάζει με τόση μαεστρία που πολλοί θεωρούν αυτό το πάρτι τη μόνη «εφαρμόσιμη ρεαλιστική λύση».

Ομως, ποιος πιστεύει ότι ο κόσμος προχωράει μόνο με τις επονομαζόμενες «ρεαλιστικές» λύσεις; Ποιος δεν γνωρίζει ότι βασική προϋπόθεση της εξέλιξης είναι να δεις πέρα από τα στεγανά και τις νόρμες κάθε εποχής; Κανείς δεν λέει πως η οικονομία δεν παίζει βασικό ρόλο σ’ αυτό. Ομως πέρα από το «αόρατο χέρι», ας ψάξουμε και για όλα τ’ άλλα που δεν είναι ορατά με γυμνό μάτι. Το όνειρο, τη φαντασία, τον έρωτα, την αγάπη για τον άλλο, τον διαφορετικό, και πολλά πολλά άλλα που αν συνεχίσω τον κατάλογο δεν θα μου φτάνουν ούτε εκατό σελίδες. Γιατί, τα αποτελέσματα του «αόρατου χεριού» τα βιώνουμε και πρακτικά και ουσιαστικά τον τελευταίο καιρό. Και σε επίπεδο οικονομίας και σε επίπεδο ανθρώπινων σχέσεων. Τα χέρια μας, πια, αφού δεν επιτελούν τη βασική λειτουργία τους, που δεν είναι άλλη από το να κρατάνε άλλα χέρια, να χαϊδεύουν και να αγκαλιάζουν τον διπλανό τους, έγιναν σχεδόν άυλα και αόρατα. Αραγε ο Ανταμ Σμιθ να είχε κάτι τέτοιο στο μυαλό του όταν έγραφε τον «Πλούτο των Εθνών»;

* πολιτική επιστήμονας, τραγουδοποιός

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η θεια μ' η Αμερσούδα
Σαν βράδιασε, με έκπληξη είδαμε να προβάλλεται σε έναν τοίχο ψηλά η εικόνα μιας ηλικιωμένης κυρίας, με μπαστούνι και νυχτικιά, ως εικαστικό δρώμενο. Ιδια η θεια μ' η Αμερσούδα!
Η θεια μ' η Αμερσούδα
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η κρυφή όψη του μεταναστευτικού στην Κύπρο
Η πολιτική της κυβέρνησης Αναστασιάδη για το μεταναστευτικό φαίνεται ότι έχει μόνιμο χαρακτήρα. Πριν από μερικούς μήνες ο ΥΠΕΣ κατακύρωσε προσφορά 26 εκατομμυρίων ευρώ σε μια ισραηλινή εταιρεία για να...
Η κρυφή όψη του μεταναστευτικού στην Κύπρο
ΑΠΟΨΕΙΣ
Το δικαίωμα στην παιδεία
Το κράτος οφείλει να παράσχει την καλύτερη δυνατή παιδεία, στην οποία σήμερα έχουν πρόσβαση μόνο εκείνοι που οι τσέπες των γονιών τους την αντέχουν.
Το δικαίωμα στην παιδεία
ΑΠΟΨΕΙΣ
Το μεγάλο παζάρι
Αν επιβεβαιωθούν οι Στόλτενμπεργκ και Τζόνσον που μιλούν για το ενδεχόμενο η σύγκρουση στην Ουκρανία να κρατήσει χρόνια, τότε είναι θέμα χρόνου η εξομάλυνση των διμερών σχέσεων ΗΠΑ-Τουρκίας.
Το μεγάλο παζάρι
ΑΠΟΨΕΙΣ
Εξι διαπιστώσεις για τον κομματικό ανταγωνισμό σήμερα
Η έρευνα του ΕΝΑ, σε συνεργασία με την Prorata, για τη χαρτογράφηση ιδεολογικού κλίματος, τάσεων και στάσεων στην ελληνική κοινωνία, συντελέστηκε και δημοσιεύεται σε μια διευρυμένη οιονεί προεκλογική περίοδο.
Εξι διαπιστώσεις για τον κομματικό ανταγωνισμό σήμερα
ΑΠΟΨΕΙΣ
Επαίσχυντος μηχανισμός εξαπάτησης των συνταξιούχων
Ο υπουργός Εργασίας επαίρεται και θριαμβολογεί ότι σε 70 ημέρες εκδίδονται 67.000 κύριες συντάξεις. Πρόκειται για έναν μηχανισμό εξαπάτησης που έχει μεθοδικά κατασκευαστεί στο υπουργείο Εργασίας από την...
Επαίσχυντος μηχανισμός εξαπάτησης των συνταξιούχων

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας