• Αθήνα
    Ελαφρές νεφώσεις
    24°C 21.4°C / 25.6°C
    3 BF
    54%
  • Θεσσαλονίκη
    Αίθριος καιρός
    24°C 21.3°C / 24.5°C
    2 BF
    78%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    24°C 21.0°C / 23.8°C
    0 BF
    70%
  • Ιωάννινα
    Αίθριος καιρός
    19°C 18.9°C / 18.9°C
    0 BF
    72%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    21°C 19.1°C / 20.9°C
    0 BF
    83%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    23°C 20.7°C / 23.2°C
    1 BF
    62%
  • Κοζάνη
    Αίθριος καιρός
    18°C 18.4°C / 19.5°C
    2 BF
    59%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    23°C 22.6°C / 22.6°C
    1 BF
    63%
  • Ηράκλειο
    Αίθριος καιρός
    24°C 22.7°C / 24.7°C
    5 BF
    65%
  • Μυτιλήνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    24°C 20.1°C / 23.9°C
    3 BF
    60%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    24°C 23.8°C / 24.9°C
    4 BF
    60%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    25°C 24.6°C / 24.6°C
    2 BF
    70%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    24°C 24.5°C / 24.5°C
    2 BF
    71%
  • Λάρισα
    Ελαφρές νεφώσεις
    20°C 19.9°C / 21.2°C
    0 BF
    88%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    24°C 20.5°C / 24.4°C
    0 BF
    62%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    24°C 23.8°C / 24.8°C
    2 BF
    59%
  • Χαλκίδα
    Ελαφρές νεφώσεις
    21°C 20.8°C / 25.4°C
    0 BF
    60%
  • Καβάλα
    Αίθριος καιρός
    21°C 21.1°C / 21.1°C
    2 BF
    67%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    22°C 20.7°C / 23.9°C
    2 BF
    91%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    19°C 19.1°C / 19.1°C
    2 BF
    70%
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ποιο το μέλλον της Ευρώπης;

  • A-
  • A+

Στις ημέρες μας διαπιστώνουμε έξαρση του διεθνούς ανταγωνισμού σε μια προσπάθεια στήριξης της χαμηλής και φθίνουσας κερδοφορίας. Ηδη από το 2008 η διεθνής οικονομία βρίσκεται σε υφεσιακή κατάσταση και η εκτίμησή μας (βασιζόμενη στην εξέλιξη της κερδοφορίας) διαπιστώνει συνέχιση της ύφεσης μέχρι περίπου τα τέλη της τρέχουσας δεκαετίας. Ολα αυτά πριν να έχουν προκύψει η πανδημία και ο πόλεμος στην Ουκρανία. Και τα δύο αναμένεται να έχουν σειρά οικονομικών συνεπειών με πρώτη την επιτάχυνση της απο-παγκοσμιοποίησης, όπως αυτή εκδηλώνεται στη μείωση του όγκου του διεθνούς εμπορίου. Τα στοιχεία δείχνουν ότι στη διάρκεια της άνθησης 1985-2008 ο όγκος του διεθνούς εμπορίου αυξανόταν με μέσο ετήσιο ρυθμό 9,2% και τα χρόνια της ύφεσης, μετά το 2008 μέχρι και το 2020, μειώθηκε στο 0,7%. Τα πρόσφατα 3 χρόνια έχουμε ραγδαία πτώση του όγκου του διεθνούς εμπορίου, αρχικά λόγω πανδημίας και στη συνέχεια λόγω πολέμου.

Το αναπτυξιακό κύμα που σημειώθηκε στις αρχές της δεκαετίας του 1980 και διήρκεσε μέχρι το 2008 οφείλεται στην αύξηση της κερδοφορίας, προερχόμενης κυρίως από τη συγκράτηση των μισθών και τα χαμηλά επιτόκια. Μια αύξηση που ωστόσο ήταν ισχνή και ως εκ τούτου αδύναμη για να δημιουργήσει υγιή ανάπτυξη συνοδευόμενη με αύξηση της απασχόλησης.

Από το 2008 και μετά έχουμε αλλαγή φάσης της διεθνούς οικονομίας, η οποία περνά σε μακροχρόνια ύφεση, τις συνέπειες της οποίας μέχρι πρόσφατα οι κυβερνήσεις επιχειρούσαν να αμβλύνουν μέσω της ποσοτικής χαλάρωσης και της περαιτέρω μείωσης των επιτοκίων. Οι πολιτικές αυτές αντί να ενθαρρύνουν τις επενδύσεις οδήγησαν σε φούσκες, με τη χρηματιστηριακή να επικρέμαται μέχρι σήμερα, ενώ η «αξία» των κρυπτονομισμάτων κατακρημνίστηκε καθώς ο χρυσός ξαναβρίσκει τη λάμψη του επηρεάζοντας επιτόκια και πολιτικές ποσοτικής χαλάρωσης.

Υπό τις συνθήκες αυτές ο διεθνής ανταγωνισμός εντείνεται και ο προστατευτισμός παρουσιάζεται σαν σανίδα σωτηρίας για όλους τους εμπλεκόμενους. Η Ρωσία απειλείται περισσότερο από όλους από τον οικονομικό ανταγωνισμό και όχι από το ΝΑΤΟ και ό,τι άλλο επικαλείται ο κ. Πούτιν. Η Ρωσία επιδιώκει να διατηρήσει, αν όχι να ενισχύσει, την ανταγωνιστικότητά της αποκτώντας πρόσβαση σε ακόμα περισσότερες πηγές πρώτων υλών, ειδικευμένο εργατικό δυναμικό, προσόδους διαφόρων ειδών και σε οτιδήποτε άλλο συμβάλλει στη συντήρηση της όποιας ανταγωνιστικότητας και του προσοδοθηρικού χαρακτήρα της. Πράγμα που διαπιστώνεται από τις εξαγωγές της χώρας αυτής, αν εξαιρέσουμε το σιτάρι, τα υπόλοιπα εξαγώγιμα είναι αέριο, πετρέλαιο και μέταλλα. Απουσιάζουν τα βιομηχανικά προϊόντα.

Η ύφεση, η οποία βρίσκεται σε εξέλιξη, δεν μπορεί παρά να ενταθεί και να συνοδευτεί με αυξήσεις τιμών όχι ως αποτέλεσμα της υψηλότερης ζήτησης, αλλά ως αύξησης του κόστους προερχόμενου από τον σχηματισμό ζωνών επιρροής και τον συνακόλουθο προστατευτισμό. Ετσι, αντί να οδηγούμαστε σε αύξηση της κερδοφορίας, εν τέλει προχωράμε στο ακριβώς αντίθετο, δηλαδή στη χειροτέρευση της θέσης όλων.

Η Ευρώπη για ακόμα μια φορά βρίσκεται στο επίκεντρο των εξελίξεων και δείχνει να μην μπορεί να αντεπεξέλθει στα νέα δεδομένα. Το μόνο, ίσως, αισιόδοξο είναι ότι μέσα από το αλληλοκαταστροφικό αδιέξοδο που διαμορφώνεται, αφενός μπορεί να επισπευστεί η εισαγωγή καινοτόμων και καθαρών τεχνολογιών εξοικονόμησης ενέργειας, αφετέρου να γίνει κατανοητό ότι η αλληλεξάρτηση μεταξύ χωρών ποτέ δεν ήταν μεγαλύτερη και άρα ο απομονωτισμός δεν είναι η απάντηση στα τρέχοντα μεγάλα και ανοιχτά ζητήματα. Ευχόμαστε αυτό να γίνει κατανοητό άμεσα και να εκπονηθούν πολιτικές που να προωθούν τη συνεργασία και φιλία των λαών χωρίς να χρειαστεί μια παγκόσμια συνδιάσκεψη ειρήνης μεταξύ «νικητών» και ηττημένων.

* Καθηγητής Πανεπιστημίου Μακεδονίας

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η θεια μ' η Αμερσούδα
Σαν βράδιασε, με έκπληξη είδαμε να προβάλλεται σε έναν τοίχο ψηλά η εικόνα μιας ηλικιωμένης κυρίας, με μπαστούνι και νυχτικιά, ως εικαστικό δρώμενο. Ιδια η θεια μ' η Αμερσούδα!
Η θεια μ' η Αμερσούδα
ΑΠΟΨΕΙΣ
Από την ανησυχία στον πανικό
Μετά την εισβολή στην Ουκρανία τη διαφορά την κάνει η κλίμακα της πολεμικής αντιπαράθεσης, αλλά και η στήριξη του Κιέβου από τη Δύση, με τη σύγκρουση να έχει πάρει μορφή πολέμου φθοράς με πρώτη σοβαρή...
Από την ανησυχία στον πανικό
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η διάψευση του Λίνεκερ!
H Γερμανία του 2022 ανακαλύπτει άφωνη ότι χωρίς μια σταθερή δυναμική εμβάθυνσης της Ε.Ε. δεν έχει άλλη λύση παρά την πλήρη ευθυγράμμιση με τον «Αμερικανό φίλο».
Η διάψευση του Λίνεκερ!
ΑΠΟΨΕΙΣ
«Ανήκουμε στη Δύση»
Η επίκληση της Δύσης χρησιμεύει για να κατασκευαστούν διχοτομικά σχήματα. Εκκινώντας από την αλαζονική θέση ότι η Δύση εκπροσωπεί τη «σωστή πλευρά της Ιστορίας» κατασκευάζεται ο εκάστοτε αντίπαλος.
«Ανήκουμε στη Δύση»
ΑΠΟΨΕΙΣ
Από την εμβάθυνση στην αποδόμηση;
Αργά αλλά σταθερά το πραγματικά κρίσιμο ερώτημα είναι αν ο πόλεμος στην Ουκρανία είναι η αφετηρία μιας δυναμικής αποδόμησης, αν όχι αποσάθρωσης, των κεκτημένων της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης.
Από την εμβάθυνση στην αποδόμηση;
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ε.Ε.: χειρότερα και από το 1991
Η Ε.Ε. των 27 εμφανίζεται όσο ποτέ πολυδιασπασμένη τόσο ως προς την πορεία της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης όσο και ως προς την αντιμετώπιση της Ρωσίας.
Ε.Ε.: χειρότερα και από το 1991

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας