• Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    27°C 24.5°C / 28.4°C
    4 BF
    46%
  • Θεσσαλονίκη
    Αίθριος καιρός
    25°C 21.6°C / 25.9°C
    2 BF
    69%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    25°C 23.0°C / 25.5°C
    2 BF
    57%
  • Ιωάννινα
    Αίθριος καιρός
    15°C 14.9°C / 14.9°C
    1 BF
    88%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αίθριος καιρός
    21°C 20.9°C / 22.4°C
    0 BF
    73%
  • Βέροια
    Αυξημένες νεφώσεις
    23°C 18.0°C / 23.2°C
    1 BF
    65%
  • Κοζάνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    14°C 14.4°C / 19.5°C
    2 BF
    94%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    24°C 23.9°C / 23.9°C
    2 BF
    55%
  • Ηράκλειο
    Αίθριος καιρός
    26°C 24.3°C / 26.4°C
    5 BF
    54%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    25°C 22.3°C / 24.9°C
    3 BF
    65%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    26°C 24.8°C / 26.6°C
    4 BF
    53%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    25°C 25.1°C / 25.1°C
    3 BF
    79%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    25°C 25.4°C / 25.4°C
    2 BF
    77%
  • Λάρισα
    Αίθριος καιρός
    18°C 17.9°C / 20.1°C
    0 BF
    94%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    26°C 21.5°C / 25.6°C
    1 BF
    50%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    26°C 26.0°C / 26.8°C
    2 BF
    54%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    25°C 24.7°C / 27.7°C
    2 BF
    51%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    25°C 25.5°C / 25.5°C
    2 BF
    69%
  • Κατερίνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    24°C 21.7°C / 24.5°C
    2 BF
    60%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    16°C 15.7°C / 15.7°C
    2 BF
    90%
EUROKINISSI/ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΑΓΟΠΟΥΛΟΣ
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ατομα, έθνη, ταυτότητα

  • A-
  • A+

Τόσο ανάμεσα στα άτομα όσο και στα έθνη, η ταυτότητα γεννιέται από αντίθεση και αυτο-ταυτοποίηση. Γνωρίζουμε πολύ καλά τις αρετές και τα μειονεκτήματα της ταυτότητας των εθνών. Αυτή η ταυτότητα δημιούργησε τη λαμπρή εξέλιξη της Ευρώπης και ταυτόχρονα τις σημερινές δυσκολίες να τη διαφυλάξουν, να την επεκτείνουν, ακόμη και να τη διατηρήσουν.

Η Ευρώπη μοίρασε σε όλες τις φάσεις ύπαρξής της, και αργότερα σε ολόκληρο τον κόσμο, την αρχή της διαίρεσης ανάμεσα στα έθνη, πράγμα που εδώ και τρεις αιώνες ήταν λιγότερο εκτιμημένο και λιγότερο ακολουθούμενο. Και δεν κρατήθηκε ήσυχη έως ότου το μωσαϊκό των γλωσσών δεν ταυτίστηκε με το μωσαϊκό των κρατών. Μέχρι να βρουν τα κράτη την ανακούφιση στο κρεβάτι τους, η αναστάτωση δεν ηρέμησε. Οταν όμως η αναστάτωση της διαίρεσης ήταν έτοιμη να κοπάσει, αφήνοντας πίσω της λίγες και περιθωριακές εξαιρέσεις και ασήμαντους επαναπροσδιορισμούς των συνόρων, η Ευρώπη τινάχτηκε στον αέρα από δύο συνεχόμενους και τρομερούς παγκόσμιους πολέμους, από τον διαμελισμό της Γιουγκοσλαβίας, τη διαίρεση της Τσεχοσλοβακίας και τώρα την Ουκρανία.

Τι είναι λοιπόν αυτή η εθνική ταυτότητα που παρήγαγε την έκρηξη του εθνικισμού; Τι πράγμα είναι η αίσθηση του αποκλεισμού και της συμμετοχής; Και τι είναι, τέλος, τα εθνικά κράτη που η ιστορία παραχώρησε στη γεωγραφία και που τώρα η γεωγραφία πρέπει να επιστρέψει στην ιστορία; Για ποιο λόγο οι άνθρωποι πρέπει να συνυπάρχουν λόγω γλώσσας και παρελθόντος, περικυκλωμένοι από βουνά και ποτάμια, Αγγλοι με Αγγλους, Ελληνες με Ελληνες, Ιταλοί με Ιταλούς, Ιρλανδοί με Ιρλανδούς; Οι γλώσσες έχουν βέβαια μια αποφασιστική σημασία στη διαφοροποίηση των πολιτισμών και των θεσμών.

Αλλά, αν εξετάσουμε και την αρχαία ιστορία, ούτε η γλωσσική ενοποίηση εξασφαλίζει την ενότητα ενός πολιτισμού στις στιγμές που βρίσκεται σε κίνδυνο, που διαφορετικά θα την καθιστούσαν απαραίτητη. Αντίθετα, γιατί να μην μπορούσαν να ενώνονται με συγγένειες και προτροπές του παρόντος κτηνοτρόφοι με κτηνοτρόφους, ποδηλάτες με ποδηλάτες; Τέλος, για ποιο λόγο η ένωση των προλετάριων όλου του κόσμου προχώρησε σε επαναστάσεις μόνον εκεί όπου υπήρχαν ή θα έπρεπε να υπάρχουν τα έθνη, επαναστάσεις πάντα κάθετες, σε μία μόνο χώρα, και ποτέ οριζόντιες, σε ένα σύνολο χωρών;

Η ιστορία έδωσε πολλά στη γεωγραφία. Τι μπορεί να δώσει σήμερα η γεωγραφία στην ιστορία;

* ομότιμος καθηγητής ΑΠΘ

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η Ευρώπη και οι πόλεμοι από το 1643
Θυμάμαι ότι αυτό που έλεγε στους λαούς της Ευρώπης η ΕΟΚ και μετά η Ε.Ε., ότι η ενοποίηση δεν θα ξαναφέρει τον πόλεμο στην Ευρώπη, δεν μπορεί να χαρακτηριστεί παρά μόνο διαφημιστικό εύρημα, και μάλιστα εντελώς...
Η Ευρώπη και οι πόλεμοι από το 1643
ΑΠΟΨΕΙΣ
Πρόσφυγες, μετανάστες, εκπατρισμένοι
Η χρησιμοποίηση νεολογισμών είναι χρήσιμη, ευπρόσδεκτη και θεμιτή, αφού μας βοηθά να κατανοήσουμε καλύτερα τα φαινόμενα που ανακύπτουν και να περιγράψουμε ορθότερα την υφιστάμενη κατάσταση. Θα πρέπει να...
Πρόσφυγες, μετανάστες, εκπατρισμένοι
ΑΠΟΨΕΙΣ
Αναπάντητες ερωτήσεις και απόκρυφες απαντήσεις για την Ουκρανία
Επειδή στη βαρβαρότητα, στην ανομία, στην ανηθικότητα και στον φασισμό δεν γίνονται «συμψηφισμοί», γι’ αυτό η εισβολή της Ρωσίας του Πούτιν στην Ουκρανία ήδη έχει το δικό της κεφάλαιο στη «Μαύρη Βίβλο» του...
Αναπάντητες ερωτήσεις και απόκρυφες απαντήσεις για την Ουκρανία
ΑΠΟΨΕΙΣ
Πανελλαδικές για την αξία της ιστορικής γνώσης και η Ανάφη
Την Παρασκευή 3 Ιουνίου οι υποψήφιοι στις πανελλαδικές εξετάσεις κλήθηκαν να συντάξουν ένα άρθρο απαντώντας στα ερωτήματα: «Να εκφράσετε την άποψή σας για την αξία της ιστορικής γνώσης και να αναφέρετε...
Πανελλαδικές για την αξία της ιστορικής γνώσης και η Ανάφη
ΑΠΟΨΕΙΣ
Οι φωτιές των άλλων
Είμαστε σε μια εποχή που όλα έρχονται πιο κοντά. Υπάρχει η πραγματική απόσταση, η γεωγραφική, και υπάρχει και η συναισθηματική εμπλοκή που την περιορίζει, όσα χιλιόμετρα μακριά και αν βρίσκεται αυτό το κάτι...
Οι φωτιές των άλλων
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ψευδοδιλήμματα και ο πόλεμος στους νέους
Το μόνο όμως για το οποίο φαίνεται να ενδιαφέρεται η σημερινή κυβέρνηση είναι η επιβολή ενός άλλου μοντέλου ανώτατης εκπαίδευσης, που ανταποκρίνεται στο συντηρητικό επιχειρηματικό Πανεπιστήμιο.
Ψευδοδιλήμματα και ο πόλεμος στους νέους

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας