• Αθήνα
    Αραιές νεφώσεις
    24°C 22.9°C / 25.9°C
    2 BF
    77%
  • Θεσσαλονίκη
    Ασθενείς βροχοπτώσεις
    22°C 19.0°C / 23.9°C
    2 BF
    77%
  • Πάτρα
    Αυξημένες νεφώσεις
    24°C 23.8°C / 23.8°C
    3 BF
    85%
  • Ιωάννινα
    Αραιές νεφώσεις
    19°C 17.9°C / 18.8°C
    1 BF
    81%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αίθριος καιρός
    18°C 17.9°C / 17.9°C
    0 BF
    82%
  • Βέροια
    Αραιές νεφώσεις
    19°C 18.7°C / 19.6°C
    2 BF
    87%
  • Κοζάνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    15°C 15.1°C / 16.5°C
    2 BF
    94%
  • Αγρίνιο
    Αραιές νεφώσεις
    22°C 22.4°C / 22.4°C
    2 BF
    89%
  • Ηράκλειο
    Ελαφρές νεφώσεις
    26°C 25.8°C / 29.4°C
    3 BF
    53%
  • Μυτιλήνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    24°C 23.9°C / 23.9°C
    3 BF
    60%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    25°C 25.4°C / 25.4°C
    4 BF
    73%
  • Σκόπελος
    Αυξημένες νεφώσεις
    27°C 26.8°C / 26.8°C
    4 BF
    77%
  • Κεφαλονιά
    Αυξημένες νεφώσεις
    23°C 23.2°C / 23.2°C
    3 BF
    89%
  • Λάρισα
    Σποραδικές νεφώσεις
    20°C 19.9°C / 25.1°C
    2 BF
    77%
  • Λαμία
    Ελαφρές νεφώσεις
    27°C 19.5°C / 26.6°C
    1 BF
    51%
  • Ρόδος
    Αίθριος καιρός
    28°C 27.7°C / 27.8°C
    2 BF
    29%
  • Χαλκίδα
    Αραιές νεφώσεις
    26°C 22.0°C / 26.1°C
    2 BF
    47%
  • Καβάλα
    Αυξημένες νεφώσεις
    22°C 22.1°C / 22.1°C
    0 BF
    65%
  • Κατερίνη
    Ασθενείς βροχοπτώσεις
    20°C 19.4°C / 23.9°C
    2 BF
    95%
  • Καστοριά
    Αυξημένες νεφώσεις
    17°C 16.9°C / 16.9°C
    1 BF
    91%
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Εγκλήματα πολέμου

  • A-
  • A+

H ρωσική εισβολή στην Ουκρανία και οι συνεχιζόμενες στρατιωτικές επιχειρήσεις στο έδαφός της έφεραν για άλλη μία φορά στο προσκήνιο τους βομβαρδισμούς του ΝΑΤΟ εναντίον της Γιουγκοσλαβίας την περίοδο Μαρτίου-Ιουνίου 1999. Το ίδιο είχε συμβεί όταν η Ρωσία είχε εισβάλει στη Γεωργία το 2008, καταλαμβάνοντας τη Νότια Οσετία και την Αμπχαζία, και στην Ανατολική Ουκρανία το 2014. Οι στρατιωτικές επιχειρήσεις στην τελευταία οδήγησαν στην κατάληψη της Κριμαίας και στη δημιουργία των «αυτόνομων λαϊκών δημοκρατιών» του Ντονέτσκ και του Λουγκάνσκ. Κριτήριο της αξιολόγησης είναι η τήρηση ή μη του διεθνούς δικαίου, τόσο κατά την έναρξη των εχθροπραξιών όσο και κατά τη διάρκειά τους, ειδικά όσον αφορά την προστασία των αμάχων, τη διάπραξη ή μη εγκλημάτων κατά της ανθρωπότητας και γενικά τον σεβασμό του ανθρωπιστικού δικαίου.

Ο Καταστατικός Χάρτης των Η.Ε. και το Συμβούλιο Ασφαλείας θέτουν τα κριτήρια και λαμβάνουν αποφάσεις για τη νομιμότητα ή μη μιας στρατιωτικής επιχείρησης από ή κατά κράτους-μέλους του ΟΗΕ. Υποχρέωση των κρατών-μελών είναι η ειρηνική επίλυση των διαφορών τους. Εξαίρεση αποτελούν η από κοινού ανάληψη στρατιωτικής δράσης για τη διατήρηση της διεθνούς ειρήνης και ασφάλειας και η ατομική ή συλλογική άσκηση του δικαιώματος της αυτοάμυνας. Ωστόσο, η ρητή προϋπόθεση, οι δεσμευτικές αποφάσεις για κυρώσεις εναντίον κρατών να λαμβάνονται με τη σύμφωνη γνώμη των μονίμων μελών του Συμβουλίου Ασφαλείας, παρέχει στις Μεγάλες Δυνάμεις, όπως η Ρωσία και οι ΗΠΑ, την προστασία του βέτο. Ίσως ακόμη μεγαλύτερο εμπόδιο να αποτελεί το γεγονός ότι η εποχή της κήρυξης των πολέμων έχει παρέλθει οριστικά και τα κράτη εμπλέκονται σε στρατιωτικές επιχειρήσεις στο έδαφος άλλων, χωρίς τις τελετουργίες άλλων εποχών.

Υπέρ της νομιμότητας των ΝΑΤΟϊκών επιχειρήσεων στη Γιουγκοσλαβία προβλήθηκε το επιχείρημα ότι οι στρατιωτικές επιχειρήσεις είχαν την έγκριση ενός «περιφερειακού οργανισμού» στον οποίο, σύμφωνα με τον Χάρτη, μπορεί να ανατεθεί έργο προάσπισης της ειρήνης και ασφάλειας στη συγκεκριμένη περιοχή, ενώ νομιμοποιείται να αναλάβει στρατιωτική δράση όταν ένα κράτος-μέλος του έχει δεχτεί επίθεση. Επίσης, το γεγονός ότι το Συμβούλιο Ασφαλείας απέρριψε πρόταση καταδίκης της ΝΑΤΟϊκής επιχείρησης (Απόφαση Σ.Α. 1244(1999)). Οι ΝΑΤΟϊκές επιχειρήσεις στη Γιουγκοσλαβία και η αντιμετώπισή τους από τη διεθνή κοινότητα δε δημιουργούν κάποιο πρότυπο για τη σύννομη αντιμετώπιση παρόμοιων κρίσεων στο μέλλον.

Σημείο καμπής όσον αφορά τις κυρώσεις για διάπραξη εγκλημάτων πολέμου είναι η μετάβαση από την αναζήτηση ευθυνών και την επιβολή κυρώσεων σε κράτη στη δίωξη και καταδίκη φυσικών προσώπων. Προηγήθηκε η δημιουργία, με αποφάσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας των Η.Ε., δύο ειδικών Ποινικών Δικαστηρίων το 1993, εκείνου για την πρώην Γιουγκοσλαβία και το 1994 για τη Ρουάντα. Ακολούθησε τον Ιούλιο του 2002, η ίδρυση ενός γενικής αρμοδιότητας δικαστικού οργάνου, του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου (ΔΠΠ). Το τελευταίο είναι ένας διακυβερνητικός οργανισμός που επιλαμβάνεται υποθέσεων τις οποίες εθνικά δικαστήρια είναι απρόθυμα ή ανίκανα να εκδικάσουν ή εκείνες που θα του αναθέσει με απόφασή του το Συμβούλιο Ασφαλείας. Διώξεις ασκούνται κατά φυσικών προσώπων που κατηγορούνται για γενοκτονία, εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας και εγκλήματα πολέμου.

Μόνο 123 κράτη-μέλη του ΟΗΕ έχουν επικυρώσει το Καταστατικό του ΔΠΠ. Από τον κατάλογο απουσιάζουν μόνιμα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας, όπως οι ΗΠΑ, η Κίνα, αλλά και η Ρωσία, καθώς επίσης η Ουκρανία και η Τουρκία. Τα κράτη αυτά δεν μπορούν να φέρουν προς εξέταση υποθέσεις στο Δικαστήριο. Όμως, η Ουκρανία έχει προβεί σε δήλωση ότι αποδέχεται τη δικαιοδοσία του για εγκλήματα που έχουν διαπραχθεί στην επικράτειά της, γεγονός στο οποίο αναφέρθηκε ο Γενικός Εισαγγελέας του Δικαστηρίου, όταν στις 22 Φεβρουαρίου ανακοίνωσε ότι θα διευρυνθεί η χρονική περίοδος της οποίας θα επιληφθεί, από τον Φεβρουάριο του 2014 (Κριμαία κ.λπ.) μέχρι και τον οριστικό τερματισμό της σημερινής κρίσης.

Την 1η Μαρτίου περισσότερα από 41 κράτη-μέλη του Δικαστηρίου, συμπεριλαμβανομένων της Ελλάδας και της Κύπρου, έφεραν προς εξέταση ενώπιον του ΔΠΠ την κατάσταση στην Ουκρανία, ζητώντας τη διερεύνηση τυχόν εγκλημάτων κατά της ανθρωπότητας, γενοκτονίας και εγκλημάτων πολέμου. Συνεπώς, ανεξάρτητα με την έκβαση των στρατιωτικών επιχειρήσεων, όσα συμβαίνουν στην Ουκρανία θα έχουν σημαντικές επιπτώσεις στη λειτουργία διεθνών θεσμών. Το σημαντικότερο, η ευθεία εμπλοκή της Ρωσίας, μιας υπερδύναμης, μόνιμου μέλους του Συμβουλίου Ασφαλείας των Η.Ε., σε υπόθεση ενώπιον του ΔΠΠ, παρά το γεγονός ότι ευθύνες θα αναζητηθούν σε άτομα και όχι συλλογικά και αφηρημένα στην κρατική οντότητα, θα θέσει σε χωρίς προηγούμενο δοκιμασία τους διεθνείς θεσμούς. Ανάλογη θα είναι και η ευθύνη όσων ασκήσουν εισαγγελικές και δικαστικές αρμοδιότητες αλλά και όσων αποφασίσουν να συνδράμουν ή να κλείσουν τις πόρτες σε αυτό το Δικαστήριο.

* Fellow, Πανεπιστήμιο Dalhousie, Χάλιφαξ, Καναδάς

Ακολουθήστε μας στο Google news
Google News
ΑΠΟΨΕΙΣ
Εγκλήματα πολέμου
Ύστερα από τόσες χιλιετίες από την ώρα που δημιουργήθηκε ο άνθρωπος και όλους τους καρπούς που έδρεψε από την αξιοθαύμαστη παιδεία που καλλιέργησε, το φάσμα της καταστροφής του, ως του μοναδικού όντος στη γη...
Εγκλήματα πολέμου
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ο λογαριασμός των 500 δισ. δολαρίων
Η Ιστορία δείχνει ότι κάθε φορά που εφαρμόζονται λογικές «κερδισμένου και χαμένου» η αδιαλλαξία ενισχύεται, αφού στα υφιστάμενα εμπόδια προστίθεται και το οικονομικό.
Ο λογαριασμός των 500 δισ. δολαρίων
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ο πόλεμος και τα «πολιτισμένα έθνη»
Η Γερμανίδα υπουργός Αμυνας, Κριστίνε Λάμπρεχτ, δήλωσε προχθές ότι «η Ρωσία του Βλαντίμιρ Πούτιν έχει αποχωρήσει από τον κύκλο των πολιτισμένων εθνών».
Ο πόλεμος και τα «πολιτισμένα έθνη»
ΑΠΟΨΕΙΣ
Μετράει μόνον η ασφάλεια της Ρωσίας;
Η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία υποστηρίζεται όχι μόνον από τα άρματα μάχης αλλά και από ιδέες. Συγκεκριμένα, από την ιδέα ότι η Ρωσία υποχρεώθηκε να επέμβει στην Ουκρανία για να εγγυηθεί την ασφάλειά της.
Μετράει μόνον η ασφάλεια της Ρωσίας;
ΑΠΟΨΕΙΣ
Αχρείαστος ήρωας ή χρήσιμος ηλίθιος;
Οταν κατακαθίσει η σκόνη και θαφτεί και ο τελευταίος νεκρός, θα φανεί ότι αυτός ο πόλεμος ήταν ο πιο αχρείαστος πόλεμος. Επομένως και οι ήρωές του αχρείαστοι.
Αχρείαστος ήρωας ή χρήσιμος ηλίθιος;
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η εμπλοκή του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου στη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία
Το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο έχει δικαιοδοσία επί τεσσάρων μόνο εγκλημάτων: εγκλήματος της επίθεσης, εγκλημάτων πολέμου, εγκλημάτων κατά της ανθρωπότητας και γενοκτονίας.
Η εμπλοκή του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου στη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας