• Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    28°C 25.4°C / 28.8°C
    3 BF
    34%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    27°C 23.5°C / 28.6°C
    3 BF
    53%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    27°C 25.5°C / 27.1°C
    2 BF
    39%
  • Ιωάννινα
    Αίθριος καιρός
    19°C 18.9°C / 23.1°C
    0 BF
    100%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αίθριος καιρός
    23°C 21.9°C / 22.9°C
    2 BF
    68%
  • Βέροια
    Ασθενείς βροχοπτώσεις
    24°C 22.1°C / 25.7°C
    2 BF
    55%
  • Κοζάνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    20°C 20.4°C / 20.4°C
    3 BF
    73%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    25°C 25.4°C / 25.4°C
    2 BF
    38%
  • Ηράκλειο
    Ελαφρές νεφώσεις
    24°C 21.0°C / 25.8°C
    0 BF
    53%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    24°C 22.9°C / 23.9°C
    1 BF
    64%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    26°C 23.8°C / 26.4°C
    4 BF
    41%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    25°C 25.1°C / 25.1°C
    1 BF
    57%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    28°C 27.9°C / 27.9°C
    2 BF
    74%
  • Λάρισα
    Αίθριος καιρός
    23°C 22.9°C / 23.4°C
    0 BF
    49%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    26°C 20.5°C / 27.2°C
    2 BF
    36%
  • Ρόδος
    Αίθριος καιρός
    25°C 23.8°C / 24.9°C
    4 BF
    68%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    26°C 25.6°C / 29.0°C
    1 BF
    44%
  • Καβάλα
    Αίθριος καιρός
    26°C 22.3°C / 26.0°C
    2 BF
    65%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    26°C 25.1°C / 28.7°C
    2 BF
    66%
  • Καστοριά
    Ελαφρές νεφώσεις
    18°C 18.3°C / 18.3°C
    2 BF
    81%
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Η διάψευση των μεγάλων προσδοκιών

  • A-
  • A+

Πιο οδυνηρή αφύπνιση από τις ελπίδες μιας γενιάς δεν θα μπορούσαμε ποτέ να τη διανοηθούμε. Θα έρθει άραγε η στιγμή κατά την οποία θα μπορέσουμε να συλλογιστούμε για τις αιτίες μιας τέτοιας τραγικής αποτυχίας; Η πτώση του Τείχους, η περεστρόικα του Γκορμπατσόφ είχαν σηματοδοτήσει για τους Ευρωπαίους πολιτικούς -για όσους τουλάχιστον ήταν άξιοι αυτού του χαρακτηρισμού-, για την ευρωπαϊκή διανόηση, για τη συνείδηση της μεγάλης πλειοψηφίας των εθνών μας, τη συγκεκριμένη προοπτική να γίνει πραγματική δυνατότητα εκείνο που μέχρι εκείνη τη στιγμή ήταν ανέφικτο.

Η Ευρώπη θα μπορούσε επιτέλους να γίνει εκείνο που η κουλτούρα της γνώριζε πάντα, χωρίς ποτέ να μπορεί να το υλοποιήσει: ένας μεγάλος χώρος στον οποίο οι διαφορές γλώσσας, θρησκείας, παραδόσεων από αιτίες διαρκών εχθροτήτων θα μετατρέπονταν σε αμοιβαία αναγνώριση, σε ικανότητα για επικοινωνία και διάλογο. Ενας μεγάλος χώρος, ένα αρχιπέλαγος στο οποίο η θάλασσα δεν διαιρεί, αλλά είναι ο δρόμος που επιτρέπει τη συνάντηση και τη σχέση. Ενας μεγάλος χώρος από τον οποίο δεν θα μπορούσε να λείπει η μεγάλη Ρωσία.

Προς αυτή την κατεύθυνση δεν κοιτούσαν οι Ευρωπαίοι πολιτικοί που είχαν θελήσει το ενιαίο νόμισμα; Σε αυτό δεν ήλπιζαν και με τη διεύρυνση της Ευρωπαϊκής Ενωσης; Μήπως οι Σρέντερ, Ντελόρ, Πρόντι αντιλαμβάνονταν αντίθετα όλα αυτά σαν μια στρατηγική απομόνωσης και περικύκλωσης της Ρωσίας; Ας ανατρέξουμε ακόμα πιο πίσω στον χρόνο: η ιταλική μεσογειακή πολιτική μεταξύ των δεκαετιών 1960 και 1980, η Ostpolitik της μεγάλης γερμανικής σοσιαλδημοκρατίας την ίδια περίοδο είχαν υποκινηθεί ρητά από την επίγνωση ότι μια Ευρώπη αληθινά μεγάλη δύναμη, προικισμένη με μια δική της αυτόνομη εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφάλειας, δεν ήταν νοητή χωρίς μια ανατροπή των «ψυχροπολεμικών» σχέσεων με τη Ρωσία.

Αυτή η επίγνωση οδήγησε στη συνειδητή στήριξη της στροφής του Γκορμπατσόφ και όχι η ικανοποίηση για την κατάρρευση της «εχθρικής» αυτοκρατορίας. Στον Γκορμπατσόφ δεν έβλεπαν τον ηγέτη που γκρεμίζει (όπως αποκαλύφθηκε έπειτα), αλλά εκείνον που θα μπορούσε να αρχίσει να οικοδομεί, μαζί με μας, μια νέα Ευρώπη. Μια Ευρώπη η οποία, μέσα από διάφορες διαδρομές, θα μπορούσε να οδηγήσει σταδιακά σε έναν κοινό πολιτικό, οικονομικό, πολιτισμικό χώρο – όπου η λέξη «κοινό» σημαίνει το αντίθετο της ομογενοποίησης και της ενιαίας σκέψης, σημαίνει κάτι που δεν ανήκει σε κανέναν, που δεν μπορεί να κυριαρχηθεί από κανέναν, γιατί είναι θεμελιωμένο πάνω στις αρχές της επικουρικότητας και της αλληλεγγύης.

Ωστόσο δεν έγινε τίποτα συγκεκριμένο για να υλοποιηθεί αυτή η υπαρκτή δυνατότητα και τώρα ο ολέθριος πόλεμος που εξαπέλυσε ο Πούτιν φαίνεται να την έχει θανατώσει, μετατρέποντάς την σε κενό όνειρο. Και κανείς δεν μπορεί να πει αν και πότε θα μπορέσει κάποτε να αναγεννηθεί. Τώρα υπάρχει ο πόλεμος και ο πόλεμος συνεπάγεται την πιο τρομερή απόφαση. Η ουδετερότητα είναι αδύνατη, εκτός του ότι είναι και ηθικά μεμπτή. Η απόφαση όμως, ακριβώς επειδή είναι τέτοια, προϋποθέτει τη μέγιστη ορθολογικότητα, όχι συναισθήματα και πάθη. Και ο ορθός λόγος θα πρέπει να υποδεικνύει την πιο προσεκτική διάκριση ανάμεσα στην πολιτική της τωρινής ρωσικής ηγετικής τάξης και στην πολιτική μοίρα της Ρωσίας και του λαού της.

Η Ρωσία δεν τέλειωσε μαζί με τους τσάρους, ούτε με την ΕΣΣΔ και δεν θα τελειώσει μαζί με τον Πούτιν. Η Ρωσία θα διαρκέσει με τη δύναμη της ιστορίας της, των συμφερόντων της και του γεωπολιτικού της ρόλου. Δεν θα υπάρξει ποτέ ειρήνη αν όλα αυτά δεν αναγνωριστούν ανοιχτά και οριστικά. Ή μήπως θεωρούμε ότι ο Πούτιν και η Ρωσία ταυτίζονται και ότι αυτή η επίθεση στην Ουκρανία είναι έκφραση αυτού που η Ρωσία έχει αμετάκλητα γίνει; Ετσι αναμφίβολα έγινε με τη Γερμανία του 1939: δεν υπήρξε τότε καμιά αμφιβολία ότι η επίθεση στην Πολωνία ήταν η έκφραση μιας συμπαγούς ηγετικής τάξης, που απολάμβανε την ολική σχεδόν υποστήριξη του γερμανικού λαού. Θεωρούμε ρεαλιστικό αυτόν τον παραλληλισμό;

Επομένως, πέρα από κάθε προπαγάνδα, είναι αναγκαίο να διαπραγματευτούμε, να φτάσουμε στον τερματισμό των συγκρούσεων και να αρχίσουμε μια πολιτικο-διπλωματική διαπραγμάτευση στο μέγιστο επίπεδο. Επειδή η κρίση είναι παγκόσμια, απείρως περισσότερο από τις μεσανατολικές, από εκείνη του Αφγανιστάν ή ακόμα και του Βιετνάμ, για να φτάσουμε σε ένα συγκεκριμένο και μόνιμο αποτέλεσμα, γύρω από το τραπέζι της διαπραγμάτευσης θα πρέπει να είναι οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Ρωσία και η Κίνα, δηλαδή, είτε μας αρέσει είτε όχι, οι τωρινές αυτοκρατορίες. Ολοι γνωρίζουν ότι η συμφωνία περνάει μέσα από τη δική τους μεσολάβηση. Μια συμφωνία που θα υπέγραφαν μόνες τους η Ρωσία και η Ουκρανία θα ήταν σαν να γράφτηκε πάνω στην άμμο.


*Το άρθρο του Ιταλού φιλοσόφου Μάσιμο Κατσιάρι δημοσιεύτηκε στη La Stampa στις 21/3/22.

Επιμέλεια-μετάφραση: Θανάσης Γιαλκέτσης

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΑΠΟΨΕΙΣ
Εκκληση 80 διανοουμένων υπέρ της ουκρανικής αντίστασης
Πάνω από 80 διανοούμενοι από όλο τον κόσμο –μεταξύ των οποίων ο Αμερικανός γλωσσολόγος Νόαμ Τσόμσκι, η Ινδή συγγραφέας Αρουντάτι Ρόι, ο Νιγηριανός νομπελίστας συγγραφέας Ουόλε Σογίνγκα, ο Γαλλομαροκινός...
Εκκληση 80 διανοουμένων υπέρ της ουκρανικής αντίστασης
ΑΠΟΨΕΙΣ
Μετράει μόνον η ασφάλεια της Ρωσίας;
Η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία υποστηρίζεται όχι μόνον από τα άρματα μάχης αλλά και από ιδέες. Συγκεκριμένα, από την ιδέα ότι η Ρωσία υποχρεώθηκε να επέμβει στην Ουκρανία για να εγγυηθεί την ασφάλειά της.
Μετράει μόνον η ασφάλεια της Ρωσίας;
ΑΠΟΨΕΙΣ
Οχι στο όνομά μου
Η Ρωσία νιώθει οδύνη και ντροπή. Στο όνομα της δικής μου Ρωσίας και του δικού μου λαού, εγώ ζητώ συγγνώμη από τους Ουκρανούς.
Οχι στο όνομά μου
ΑΠΟΨΕΙΣ
Γιατί πολεμούν οι Ουκρανοί
Η δική μας τάση, η τάση των Δυτικοευρωπαίων, να ταυτιζόμαστε μόνο με τα θύματα –και η συνακόλουθη ανικανότητα να υιοθετήσουμε τη συμβολική θέση του μαχητή– έχει μια μακρά ιστορία.
Γιατί πολεμούν οι Ουκρανοί
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ο νέος Ψυχρός Πόλεμος
Ο παλιός Ψυχρός Πόλεμος χαρακτηριζόταν από την «ισορροπία του τρόμου», μια ισορροπία που απομάκρυνε το δάχτυλο από τη σκανδάλη, και στα δύο στρατόπεδα. Ο σημερινός Ψυχρός Πόλεμος φαίνεται να προσθέτει στην...
Ο νέος Ψυχρός Πόλεμος

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας