• Αθήνα
    Ελαφρές νεφώσεις
    33°C 31.2°C / 34.7°C
    3 BF
    32%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    32°C 30.8°C / 33.8°C
    4 BF
    31%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    34°C 34.0°C / 35.4°C
    2 BF
    35%
  • Ιωάννινα
    Ελαφρές νεφώσεις
    32°C 31.9°C / 31.9°C
    3 BF
    29%
  • Αλεξανδρούπολη
    Σποραδικές νεφώσεις
    29°C 28.9°C / 29.6°C
    3 BF
    45%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    32°C 30.0°C / 33.8°C
    3 BF
    31%
  • Κοζάνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    26°C 26.4°C / 28.4°C
    3 BF
    29%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    34°C 33.5°C / 33.5°C
    3 BF
    26%
  • Ηράκλειο
    Αίθριος καιρός
    31°C 29.8°C / 34.3°C
    4 BF
    40%
  • Μυτιλήνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    30°C 29.9°C / 30.7°C
    4 BF
    42%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    29°C 28.8°C / 28.8°C
    4 BF
    63%
  • Σκόπελος
    Ελαφρές νεφώσεις
    30°C 28.5°C / 29.7°C
    3 BF
    42%
  • Κεφαλονιά
    Ελαφρές νεφώσεις
    31°C 30.9°C / 30.9°C
    2 BF
    58%
  • Λάρισα
    Ελαφρές νεφώσεις
    33°C 31.2°C / 32.9°C
    0 BF
    27%
  • Λαμία
    Ελαφρές νεφώσεις
    33°C 31.5°C / 33.3°C
    3 BF
    32%
  • Ρόδος
    Αίθριος καιρός
    29°C 29.3°C / 29.8°C
    4 BF
    46%
  • Χαλκίδα
    Ελαφρές νεφώσεις
    32°C 31.8°C / 34.0°C
    3 BF
    26%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    30°C 29.3°C / 29.9°C
    2 BF
    59%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    31°C 30.8°C / 32.8°C
    3 BF
    37%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    29°C 28.5°C / 28.5°C
    1 BF
    40%
AP Photo / Petros Giannakouris
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Η πολιτική της αδράνειας

  • A-
  • A+

Με τη συμπλήρωση ενός μήνα από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία οι ΗΠΑ έκαναν αισθητή την «επιστροφή» τους στην Ευρώπη, καθορίζοντας με τους Ευρωπαίους συμμάχους τους τη στρατηγική τους απέναντι στον μεγαλύτερο κίνδυνο από την εποχή του Β' Παγκοσμίου Πολέμου: τη Ρωσία του Πούτιν. Ολα τα βλέμματα το διήμερο 24-25 Μαρτίου ήταν στραμμένα στον πρόεδρο Μπάιντεν και τις αποφάσεις του ΝΑΤΟ, στους G7 και στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο.

Σε αυτή τη μεγάλη εικόνα η ίδια η Ε.Ε. άνοιξε και τη δική της ατζέντα για ενίσχυση της αρχιτεκτονικής ασφάλειας και άμυνάς της και υιοθέτησε τη «Στρατηγική Πυξίδα». Οι 27 συνειδητοποιούν ότι τους αναλογούν πολλά και πρέπει να τα κάνουν εντός 10ετίας: πιο ισχυρή άμυνα και στρατιωτικές δυνατότητες για να υπερασπιστούν τους πολίτες και τα κράτη- μέλη της.

Δεν χωρά καμία αμφιβολία όμως ότι ο ακρογωνιαίος λίθος της ευρωπαϊκής ασφάλειας είναι το ΝΑΤΟ. Η στρατηγική «αυτονομία» της Ε.Ε. παραμένει μια αναγκαία αλλά μόνο συμπληρωματική πολιτική. Το παραδέχτηκε ο Μακρόν, μέχρι τώρα θιασώτης της γαλλικής σχολής από την εποχή Ντε Γκολ. Πιο απλά, σήμερα γίνεται από όλους αποδεκτό ότι η ευρωπαϊκή αυτονομία δεν αντιφάσκει με την ευρωατλαντική σχέση. Αυτές οι εξελίξεις έχουν κάποιο νόημα για την Αθήνα και τη Λευκωσία για να διαδραματίσουν ρόλο και να δουν τα προβλήματά τους; Μάλλον όχι…

Στις απανωτές συνόδους κορυφής η βαρύτητα των αποφάσεων του ΝΑΤΟ ήταν ολοφάνερη. Στο περιθώριο ξεχωρίζουν πλήθος διμερών συναντήσεων και φαίνεται ποια είναι τα «βαριά ονόματα» για τον Μπάιντεν: Μακρόν, Σόλτς, Ντράγκι για την Ε.Ε. και Τζόνσον, Ερντογάν για τους συμμάχους εκτός Ε.Ε. Η δραστηριότητα του Τούρκου προέδρου ήταν πολύ έντονη, εν αντιθέσει προς αυτήν του πρωθυπουργού Κ. Μητσοτάκη, ενώ οι δυο τους είχαν μεταξύ τους μόνο φιλοφρονητική χειραψία στην οικογενειακή φωτογραφία. Στην Κωνσταντινούπολη (13/3) υποτίθεται ότι έθεσαν τα θεμέλια για μια νέα πορεία στις σχέσεις τους μετά το ξέσπασμα του Ουκρανικού.

Με βάση αυτή τη συνολική εικόνα αξιολογείται και η απόφαση που έλαβε το Συμβούλιο Υπουργών (21/3) για τη Στρατηγική Πυξίδα, που υπογραμμίζει τους ευρωατλαντικούς δεσμούς Ε.Ε. - ΝΑΤΟ. Το επόμενο βήμα της Ε.Ε. είναι να ενισχύσει την «Πυξίδα» και με διμερείς συμπράξεις (bilateral partnerships) με τα κράτη-«ομοϊδεάτες», όπως «οι ΗΠΑ, ο Καναδάς, η Νορβηγία και άλλες», προφανώς και την Τουρκία, χωρίς να την κατονομάζει.

Η ελληνική και η κυπριακή κυβέρνηση κλήθηκαν να κάνουν την πρώτη διαπραγμάτευση στο νέο ανατρεπτικό περιβάλλον. Ορισμένοι διαδίδουν ότι βγήκαν και κερδισμένες, εν αντιθέσει προς την Τουρκία που πνέει τα μένεα για τη Στρατηγική Πυξίδα. Αυτό εκλαμβάνεται από αδαείς ως πιστοποίηση διπλωματικής επιτυχίας.

Το ακριβώς αντίθετο συνέβη! Μια ψυχρή ανάλυση της Στρατηγικής Πυξίδας αποκαλύπτει πόσο αδρανής είναι η διπλωματία Αθήνας - Λευκωσίας, αλλά και πόσο κόστος σωρεύει κυρίως για το Κυπριακό και τις διαφορές με την Τουρκία. Σε ένα κείμενο στρατηγικής με στόχευση 10ετίας η Αθήνα και Λευκωσία «κατάφεραν» επανάληψη επικριτικών αναφορών στην Τουρκία «επί το ηπιότερον». Εξάντλησαν όλη τη διπλωματική προσπάθειά τους στη διελκυστίνδα που υπάρχει στις θάλασσες και τις ΑΟΖ χωρίς πρόταση για διέξοδο. Ούτε καν μία αναφορά σε παραπομπή των ελληνοτουρκικών διαφορών στη Χάγη. Αλλά και καμία λέξη για τα ουσιώδη ζητήματα ασφάλειας που περνάνε μέσα από την επανάληψη των συνομιλιών του ΟΗΕ για το Κυπριακό και την επίλυσή του. Τίποτα απολύτως!

Οι Μητσοτάκης - Αναστασιάδης «ταΐζουν» το εσωτερικό ακροατήριό τους με ανούσιες διακηρύξεις, ενώ στην πράξη παραμένουν στο περιθώριο σοβαρών εξελίξεων. Οι θέσεις τους έχουν ελάχιστη αξία και μηδαμινή προσοχή γιατί σκέφτονται και ενεργούν με γνώμονα απλώς την «ενόχληση» της Τουρκίας, χωρίς να προτείνουν κάτι και χωρίς αντίληψη του νέου σκηνικού που διαμορφώθηκε σε όλη την Ευρώπη.

Το τουρκικό ΥΠΕΞ αντέδρασε (22/1) στις αναφορές στη Στρατηγική Πυξίδα. Ενώ καταγράφουν τη στρατηγική αξία της Τουρκίας, αναφέρουν για την ανατολική Μεσόγειο: «Η Ε.Ε. παραμένει δεσμευμένη να αναπτύξει μια αμοιβαία επωφελή εταιρική σχέση (στον τομέα της ασφάλειας και άμυνας), αλλά αυτό χρειάζεται ισοδύναμη δέσμευση και από την πλευρά της Τουρκίας να προχωρήσει στο μονοπάτι της συνεργασίας, διατήρηση της αποκλιμάκωσης και αντιμετώπιση των ανησυχιών της Ε.Ε. με βάση τη δήλωση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της 25ης Μαρτίου 2021…».

Η αντίδραση της Τουρκίας δεν είναι μόνο ρητορική. Την ίδια μέρα το τουρκικό ΥΠΕΞ (22/3) διέψευσε ότι συζητεί τις προτάσεις του Κύπριου ΥΠΕΞ, Ι. Κασουλίδη, για ΜΟΕ με άνοιγμα του τουρκοκυπριακού αεροδρομίου Τύμπου για διεθνείς πτήσεις και επιστροφή των Βαρωσίων στον ΟΗΕ: «Είναι εκτός πραγματικότητας, εξαντλημένες προτάσεις, μη σοβαρές που έχουν δοκιμαστεί εν καιρώ και απέτυχαν. Η ημερήσια διάταξη της Τουρκίας είναι η επαναβεβαίωση της κυριαρχικής ισότητας και του ισότιμου διεθνούς καθεστώτος των Τουρκοκυπρίων» στην Κύπρο. Την ίδια ημέρα ο εθνικιστής Τουρκοκύπριος ηγέτης Ερσίν Τατάρ δήλωσε: «Πρέπει να αλλάξει πλέον η αντίληψη ότι η περίκλειστη περιοχή της Αμμοχώστου (το Βαρώσι) θα επιστραφεί στους Ελληνοκύπριους μια μέρα».

Ο Ν. Αναστασιάδης διατείνεται ότι άλλαξε πολιτική και αντί να ζητά «κυρώσεις» σε βάρος της Τουρκίας για την ΑΟΖ, προτάσσει ΜΟΕ (Τύμπου έναντι Βαρωσίων). Αποχωρεί σε 11 μήνες έχοντας υιοθετήσει μια ατελέσφορη πολιτική. Οι διαπραγματεύσεις υπό τον ΟΗΕ έχουν παραλύσει από το 2017, παρά το γεγονός ότι οι προτάσεις Γκουτέρες ήταν στο «παρά 5» της επίλυσης. Μάλιστα οι ρυθμίσεις ασφάλειας που πρότεινε τότε ο γ.γ. του ΟΗΕ -τόσο επίκαιρες τώρα με το Ουκρανικό- καθόριζαν, πρώτον, τερματισμό του μονομερούς δικαιώματος επέμβασης και, δεύτερον, αποχώρηση όλων των στρατευμάτων, πλην ΕΛΔΥΚ - ΤΟΥΡΔΥΚ. Τίποτα από αυτά δεν αντανακλώνται στη «Στρατηγική Πυξίδα».

Τον Φεβρουάριο, προτού ξεσπάσει ο πόλεμος στην Ουκρανία, ο ΥΠΕΞ Ι. Κασουλίδης έστειλε δυο έμπειρους πρέσβεις, τους Κ. Κορνηλίου και Α. Μαυρογιάννη, στις Βρυξέλλες για να θέσουν τα ΜΟΕ Τύμπου - Βαρωσίων. Η ομάδα Ζ. Μπορέλ χαιρέτισε τη στροφή της Λευκωσίας ως «βήμα ρεαλισμού», αλλά εξέφρασε απογοήτευση για τη δυστοκία τόσων χρόνων και την απώλεια του μομέντουμ. Ο Μπορέλ, που είναι σε θέση να συνομιλεί με το τουρκικό ΥΠΕΞ και απευθείας με το «δεξί χέρι» του Ερντογάν, τον Ιμπραχίμ Ταλίν, έδωσε πληροφόρηση για τις προθέσεις της Τουρκίας έναντι των ΜΟΕ: υπάρχει αρνητική προδιάθεση και θα χρειαστεί πολύς κόπος και χρόνος για να δημιουργηθεί χώρος για «διακριτική» διπλωματία με την Τουρκία. Οι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι συνέδεσαν σταδιακές εξελίξεις μετά το 2023 με τη Θετική Ατζέντα Τουρκίας - Ε.Ε.

Ο ΥΠΕΞ Ι. Κασουλίδης ξέρει «πού έστεκε» προτού ξεσπάσει ο πόλεμος στην Ουκρανία. Πλην όμως οι αποφάσεις για τους χειρισμούς της Στρατηγικής Πυξίδας κρίθηκαν άσχετες με την ανάγκη για σπάσιμο του αδιεξόδου 5 ετών. Από τις πρώτες συνεδριάσεις επί του κειμένου στην Πολιτική Επιτροπή Ασφάλειας (15/3) οι Κύπριοι και οι Ελλαδίτες απαιτούσαν επανάληψη αναφορών για τις μονομερείς ενέργειες της Τουρκίας. Η Λευκωσία κατηγορούσε την Τουρκία για "ιδιοτέλεια" και η Αθήνα ήθελε και αναφορά στο casus belli. H συζήτηση προσέκρουσε στη σφοδρή αντίδραση των πιο ισχυρών κρατών-μελών όπως η Γερμανία, η Ιταλία και η Ολλανδία, αλλά και χωρών από την κεντρική Ευρώπη όπως η Πολωνία και η Ρουμανία. Κανείς από αυτούς δεν ήθελε αναφορές που «να υποσκάπτουν την ενότητα και τη συνεργασία των συμμάχων στο ΝΑΤΟ». Την Παρασκευή (18/3) στο COREPER η ελληνική αντιπροσωπεία έθεσε όλο το κείμενο ad referendum, δηλαδή όχι τελικά συμφωνημένο αλλά προς επικύρωση από τον ΥΠΕΞ Ν. Δένδια στο Συμβούλιο της Δευτέρας (21/3). Με τη… μαχητική αυτή στάση βγήκε το τελικό αποτέλεσμα, μια επανάληψη από τα ίδια...


*Το άρθρο αναδημοσιεύεται στην εφημερίδα «Πολίτης» της Κύπρου

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΑΠΟΨΕΙΣ
Το Κυπριακό στον λαβύρινθο των σκοπιμοτήτων
Στριμωγμένος από την κατακραυγή για τα «χρυσά διαβατήρια», ο Νίκος Αναστασιάδης βγάζει το Κυπριακό από τη ναφθαλίνη και ξαφνικά μοιάζει να προετοιμάζεται με πυρετώδεις ρυθμούς για την άτυπη διάσκεψη της Ν....
Το Κυπριακό στον λαβύρινθο των σκοπιμοτήτων
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η «κυπριοποίηση» της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής
Σε μια εξαιρετικά επικίνδυνη συγκυρία κλιμάκωσης των εντάσεων με την Τουρκία στις θάλασσες, οι κυβερνήσεις Κύπρου και Ελλάδας τίθενται μπροστά σε εξελίξεις για τις οποίες θα κληθούν να λάβουν κομβικές αποφάσεις
Η «κυπριοποίηση» της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής
ΑΠΟΨΕΙΣ
EastMed: ο αγωγός - όνειρο με τρεις υπογραφές
Η Αθήνα και η Λευκωσία πρέπει να είναι προετοιμασμένες για κάθε σενάριο: από την κλιμάκωση των εντάσεων και την επιβολή τετελεσμένων, όπως κάνει η Τουρκία σε βάρος της Κύπρου, μέχρι και την πρόκληση ενός...
EastMed: ο αγωγός - όνειρο με τρεις υπογραφές
ΑΠΟΨΕΙΣ
Στη μέγκενη των νέων τετελεσμένων
Ο πρόεδρος Αναστασιάδης βρίσκεται πλέον μπροστά σε ένα σοβαρό δίλημμα: είτε να επιστρέψει ταχέως σε συνομιλίες υπό τον ΟΗΕ, είτε να διολισθαίνει η Κύπρος σε νέα τετελεσμένα με ελάχιστα περιθώρια αντίδρασης.
Στη μέγκενη των νέων τετελεσμένων
ΑΠΟΨΕΙΣ
Τι δείχνουν οι δημοσκοπήσεις στη Ρωσία
Είναι γεγονός, όπως επισημαίνουν πολλοί Δυτικοί αναλυτές, ότι η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία είχε ως αποτέλεσμα, αντί να αποδυναμώσει, να δώσει νέα ζωή στο ΝΑΤΟ εκεί που ο στρατιωτικός οργανισμός φαινόταν να...
Τι δείχνουν οι δημοσκοπήσεις στη Ρωσία
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η Δύση σήμερα: ιστορικό φάντασμα του εαυτού της;
Η εισβολή του Πούτιν στο έδαφος της Ουκρανίας έχει πυροδοτήσει συζητήσεις και διαβουλεύσεις σε παγκόσμιο επίπεδο, των οποίων το θεματικό αντικείμενο είναι: Πού βρισκόμαστε ως παγκόσμια πολιτική κοινωνία...
Η Δύση σήμερα: ιστορικό φάντασμα του εαυτού της;

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας