• Αθήνα
    Ελαφρές νεφώσεις
    33°C 31.2°C / 34.7°C
    3 BF
    32%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    32°C 30.8°C / 33.8°C
    4 BF
    31%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    34°C 34.0°C / 35.4°C
    2 BF
    35%
  • Ιωάννινα
    Ελαφρές νεφώσεις
    32°C 31.9°C / 31.9°C
    3 BF
    29%
  • Αλεξανδρούπολη
    Σποραδικές νεφώσεις
    29°C 28.9°C / 29.6°C
    3 BF
    45%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    32°C 30.0°C / 33.8°C
    3 BF
    31%
  • Κοζάνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    26°C 26.4°C / 28.4°C
    3 BF
    29%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    34°C 33.5°C / 33.5°C
    3 BF
    26%
  • Ηράκλειο
    Αίθριος καιρός
    31°C 29.8°C / 34.3°C
    4 BF
    40%
  • Μυτιλήνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    30°C 29.9°C / 30.7°C
    4 BF
    42%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    29°C 28.8°C / 28.8°C
    4 BF
    63%
  • Σκόπελος
    Ελαφρές νεφώσεις
    30°C 28.5°C / 29.7°C
    3 BF
    42%
  • Κεφαλονιά
    Ελαφρές νεφώσεις
    32°C 31.9°C / 31.9°C
    3 BF
    55%
  • Λάρισα
    Ελαφρές νεφώσεις
    33°C 31.2°C / 32.9°C
    0 BF
    27%
  • Λαμία
    Ελαφρές νεφώσεις
    33°C 31.5°C / 33.3°C
    3 BF
    32%
  • Ρόδος
    Αίθριος καιρός
    29°C 29.3°C / 29.8°C
    4 BF
    46%
  • Χαλκίδα
    Ελαφρές νεφώσεις
    32°C 31.8°C / 34.0°C
    3 BF
    26%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    30°C 29.3°C / 29.9°C
    2 BF
    59%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    31°C 30.8°C / 32.8°C
    3 BF
    37%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    29°C 28.5°C / 28.5°C
    1 BF
    40%
AP Photo/Yorgos Karahalis
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ποιος θα σχεδιάσει την «επόμενη ημέρα»;

  • A-
  • A+
Το απότομο τέλος της νομιμοποίησης των σχέσεων με το περιβάλλον Πούτιν έχει ταρακουνήσει την Κύπρο. Για χρόνια πατούσε σε δύο βάρκες, εκμεταλλευόμενη την ιδιότητα του πλήρους μέλους της Ε.Ε., για να κάνει τη δική της «α λα καρτ» εξωτερική πολιτική. Ποιος θα επανατοποθετήσει τη χώρα στο απαιτητικό ευρωπαϊκό περιβάλλον; O πλέον ακατάλληλος είναι ο Ν. Αναστασιάδης

ΑΝΑΛΥΣΗ*

Ο πόλεμος του Πούτιν στην Ουκρανία προκαλεί ανατροπές στην ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική ασφαλείας. Λέξεις - κλειδιά της «επόμενης ημέρας», όταν λήξει η εκρηκτική, σήμερα, κατάσταση στην Ευρώπη, είναι η ασφάλεια, η σταθερότητα και η συνεργασία. Κάτω από το βάρος των εξελίξεων, η Ε.Ε. βγαίνει συσπειρωμένη και καθορίζει τα δικά της βήματα, παράλληλα με τις ΗΠΑ και την υπόλοιπη Δύση.

Ποιος θα διαβάσει σωστά τα γεγονότα και θα χαράξει στρατηγική στην Αθήνα και τη Λευκωσία, σχεδιάζοντας την επόμενη ημέρα;

Στο νέο περιβάλλον, η κυπριακή κυβέρνηση, υπό τον Ν. Αναστασιάδη, επιχειρεί να ευθυγραμμιστεί με την Ε.Ε., αλλά δεν διαθέτει απόθεμα αξιοπιστίας, προσκρούοντας στις πρακτικές που η ίδια καλλιέργησε για χρόνια με τη Μόσχα. Ο Κύπριος πρόεδρος Ν. Αναστασιάδης χαιρέτισε στις Βερσαλλίες (10/3 - άτυπη σύνοδος κορυφής για το Ουκρανικό) την «άμεση, ενωμένη και αποφασιστική αντίδραση της Ε.Ε. στη ρωσική εισβολή».

Ομως, πίσω στην Κύπρο, η Ε.Ε. παρακολουθεί τις τράπεζες και τα κυπριακά εποπτικά όργανα ψάχνουν τις καταθέσεις και τα περιουσιακά στοιχεία που διατηρούν Ρώσοι ολιγάρχες με «χρυσά διαβατήρια». Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ψήφισε το τέλος των χρυσών διαβατηρίων, αλλά και τους κανόνες για «χρυσές βίζες». Η πληροφορία για την παραχώρηση ευρωπαϊκού διαβατηρίου μέσα σε μία νύχτα, σε φιλικά πρόσωπα του Σεργκέι Λαβρόφ τον Οκτώβριο του 2017 –είχε αποκαλυφθεί δύο χρόνια μετά σε ρεπορτάζ του «Πολίτη» 28/8/2019– πλήττει όλο το κυβερνητικό πολιτικό προσωπικό.

Τέλος εποχής με τη Μόσχα

Το απότομο τέλος της νομιμοποίησης των σχέσεων με το περιβάλλον Πούτιν έχει ταρακουνήσει την Κύπρο. Για χρόνια πατούσε σε δύο βάρκες, εκμεταλλευόμενη την ιδιότητα του πλήρους μέλους της Ε.Ε., για να κάνει τη δική της «α λα καρτ» εξωτερική πολιτική. Ποιος θα επανατοποθετήσει τη χώρα στο απαιτητικό ευρωπαϊκό περιβάλλον; O πλέον ακατάλληλος είναι ο Ν. Αναστασιάδης.

Αφενός είναι το έλλειμμα αξιοπιστίας, αφετέρου είναι και η συνήθεια του να ασκεί εξωτερική πολιτική για εσωτερική κατανάλωση. Ετσι, στις Βερσαλλίες, ο Κύπριος πρόεδρος επαίνεσε την ικανότητα της Ε.Ε. «να λαμβάνει αποφάσεις, ανεξαρτήτως κόστους», για να κατηγορήσει στη συνέχεια την Τουρκία για ιδιοτελή στάση στην εφαρμογή κυρώσεων και το κλείσιμο του εναέριου χώρου της.

Μετά το Ουκρανικό, όμως, οι συνθήκες γίνονται επιτακτικές, για να ξαναδούν Ελλάδα και Κύπρος την επίλυση των προβλημάτων τους με την Τουρκία. Η «καταγγελτική διπλωματία» δεν ενδιαφέρει κανέναν στην Ε.Ε. Αν παραμείνει η προτιμητέα και βολική επιλογή, το περιθωριοποιημένο Κυπριακό και οι χρονίζουσες διαφορές στις θάλασσες Ελλάδας – Τουρκίας θα ξεπεραστούν από τις εξελίξεις.

Το ταξίδι Μητσοτάκη

Ο Ελληνας πρωθυπουργός Κ. Μητσοτάκης ταξιδεύει στην Κωνσταντινούπολη, για να συναντηθεί την Κυριακή (13/3) με τον Τούρκο πρόεδρο Τ. Ερντογάν. Είναι σημάδι για μια νέα προσέγγιση στις σχέσεις Ελλάδας - Τουρκίας; Δεν χρειάζεται να αναμένει κανείς σε άμεσο χρόνο θεαματικές αλλαγές. Το ερώτημα είναι αν υπάρχει κάποια προετοιμασία, αν θα γίνουν ορισμένα ανοίγματα και από τις δύο πλευρές προς την κατεύθυνση της ειρηνικής επίλυσης των διαφορών. Τώρα που όλη η Ευρωπαϊκή Ενωση συγκλονίζεται και συσπειρώνεται, η ευκαιρία είναι εκεί: οι ηγεσίες καλούνται να εξετάσουν την επίλυση προβλημάτων που χρονίζουν και μοιάζουν εντελώς αταίριαστα στις νέες συνθήκες.

Αυτός που σίγουρα δεν μένει ακίνητος είναι ο Ερντογάν. Την Τετάρτη (9/3), άνοιξε διάπλατα τον δρόμο για την επαναπροσέγγιση με το Ισραήλ, υποδεχόμενος στην Αγκυρα τον Ισραηλινό πρόεδρο Ισαάκ Χέρτσοκ. Ο Τούρκος πρόεδρος χαρακτήρισε την επίσκεψη Χέρτσοκ «ιστορική», «σημείο καμπής» για την αποκατάσταση των τουρκοϊσραηλινών σχέσεων. Με πυκνές αναφορές στην ανάγκη για σταθερότητα και περιφερειακή συνεργασία, ειδικά στον τομέα της ενέργειας, Ερντογάν και Χέρτσοκ έθεσαν καλά προσδιορισμένους στόχους, για να διορθώσουν τη σχέση τους. Οι ΗΠΑ είχαν ήδη μεσολαβήσει, προτού ξεσπάσει ο πόλεμος στην Ουκρανία. Γίνεται λόγος ξανά για την ενεργειακή συνεργασία στην ανατολική Μεσόγειο και η ραγδαία επιδείνωση της κατάστασης στην Ευρώπη ήρθε να επιταχύνει τις εξελίξεις.

Κανείς δεν γνωρίζει κατά πόσον ο Κ. Μητσοτάκης θα αποτολμήσει να δοκιμάσει ένα άνοιγμα και κατά πόσον ο Ερντογάν θα ανταποκριθεί. Η ρητορική για τα 12 ν.μ. εκατέρωθεν παραλύει τα πάντα. Η απάντηση είναι η οδός της διμερούς διαπραγμάτευσης, με ετοιμότητα παραπομπής των διαφορών στη Χάγη. Η κοινή γνώμη στην Ελλάδα, όπως και στην Κύπρο, τόσα χρόνια γαλουχήθηκε με έναν τρόπο που δεν επιτρέπει προσγειωμένο λόγο. Ο Ερντογάν, όμως, διακατέχεται από αυτοπεποίθηση και με τη νέα τάξη πραγμάτων στην Ευρώπη πιθανόν να θέλει να αξιοποιήσει τις δυνατότητες. Την Δευτέρα, θα δεχθεί τον καγκελάριο της Γερμανίας, Ολαφ Σολτς, για να δουν εις βάθος τα νέα δεδομένα που δημιουργούνται στην Ευρώπη, με πρωτεύουσα την ασφάλεια, αλλά και την σύσφιγξη των σχέσεων Τουρκίας - Ε.Ε.

Παράθυρο ευκαιρίας

Το τοπίο είναι εξίσου πολύπλοκο και στη Λευκωσία που είναι εγκλωβισμένη στις ολέθριες επιλογές της ηγεσίας της, τα τελευταία 5 χρόνια. Ο Ν. Αναστασιάδης και οι συνεργάτες του που χειρίστηκαν το Κυπριακό στο Κραν Μοντανά και μετά, έσπρωξαν το νησί πιο βαθιά στη διχοτόμηση και έπαιξαν με τα «δύο κράτη», καλλιεργώντας μυθεύματα γύρω από τριμερείς συμμαχίες –που τώρα δεν υφίστανται– και «φανταστικούς» αγωγούς –o East Med.

Ομως σε λιγότερο από 12 μήνες, η Κύπρος θα έχει εκλογές. Κάτι δραστικά πρέπει να αλλάξει στην εξωτερική πολιτική. Μετά το Ουκρανικό, η νέα κυπριακή ηγεσία θα κληθεί να ανασυντάξει το διαπραγματευτικό πλαίσιο και, για να το πετύχει, θα χρειαστεί να κάνει στροφή 180 μοιρών. Η συσπείρωση της Ε.Ε. έναντι της Ρωσίας και η ρητή δέσμευση για τον σεβασμό της εδαφικής ακεραιότητας των κρατών δίνουν στην Κύπρο τη δυνατότητα να θέσει την ανάγκη επιστροφής στη συμφωνημένη βάση της Διζωνικής, Δικοινοτικής Ομοσπονδίας: ένα κράτος, δύο περιφέρειες, μία φωνή στην Ε.Ε.

Δεν είναι, όμως, αρκετή η θεωρητική προβολή τέτοιων θέσεων. Χρειάζονται έμπρακτα πολιτικά ανοίγματα, με αποδέκτες την Ε.Ε., για να κινητοποιηθεί, αλλά και την Τουρκία, για να εγκαταλείψει την εφαρμογή αντιποίνων. Η απόφαση του ΥΠΕΞ, Ι. Κασουλίδη, να εγκαταλείψει την αντιπαραγωγική συζήτηση περί κυρώσεων εναντίον της Τουρκίας δεν είναι αρκετή. Ούτε η προσωρινή σύλληψη για μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης (Βαρώσι έναντι αεροδρομίου Τύμπου).

Μια ελληνοκυπριακή ηγεσία με συγκροτημένη αντίληψη για την «επόμενη ημέρα» χρειάζεται να έχει πλήρη επίγνωση των νέων συσχετισμών που φέρνουν τον Ολαφ Σολτς τη Δευτέρα στην Τουρκία. Το πρώτο πολιτικό άνοιγμα αφορά την ετοιμότητα της Λευκωσίας να συζητήσει τη Θετική Ατζέντα των σχέσεων Τουρκίας – Ε.Ε., για να μπει στον χορό των κοινών ευρωπαϊκών συμφερόντων και να έχει μοχλούς, για να φέρει την επίλυση του Κυπριακού στο προσκήνιο. Το δεύτερο άνοιγμα αφορά την πλήρη αποσαφήνιση της ελληνοκυπριακής θέσης στο ζήτημα της πολιτικής ισότητας των Τουρκοκυπρίων (εκ περιτροπής προεδρία, αποτελεσματική συμμετοχή με μία τουρκοκυπριακή ψήφο για λήψη αποφάσεων του Υπουργικού). Η σκόπιμη ασάφεια των τελευταίων 5 χρόνων διασάλευσε σοβαρά το πλαίσιο που κατέθεσε ο γ.γ. του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, στο Κραν Μοντανά και μόνο έτσι μπορεί να αποκατασταθούν οι επίπονες συγκλίσεις.

Το τρίτο ελληνοκυπριακό άνοιγμα αφορά τη διαχείριση των υδρογονανθράκων. Οσο περνά ο χρόνος, γίνεται ολοένα και πιο φανερό ότι μόνο με συνεργασία και χωρίς αποκλεισμούς υπάρχει διέξοδος. Ο συγχρονισμός των 3 ανοιγμάτων, μετά τις προεδρικές εκλογές, μπορεί να δώσει ένα παράθυρο ευκαιρίας.


*Το άρθρο αναδημοσιεύεται στην εφημερίδα «Πολίτης» της Κύπρου

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΑΠΟΨΕΙΣ
Το ουκρανικό ντόμινο και η Κύπρος
Ο πόλεμος στην Ουκρανία βγάζει οριστικά και απότομα την Κύπρο από τη ζώνη του… βολέματος στις σχέσεις της με τη Ρωσία. Αυτό δεν έγινε καθόλου αντιληπτό από τον Κύπριο πρόεδρο Ν. Αναστασιάδη.
Το ουκρανικό ντόμινο και η Κύπρος
ΑΠΟΨΕΙΣ
Χωρίς πυξίδα στην ουκρανική κρίση
Η χειρότερη εξέλιξη είναι αυτό που σήμερα συμβαίνει: η Κύπρος παραμένει δέσμια ενός πολιτικού προσωπικού που δεν βλέπει τις δυναμικές των εξελίξεων, άρα δεν έχει και την ικανότητα να σκεφτεί στρατηγικά. Γι’...
Χωρίς πυξίδα στην ουκρανική κρίση
ΑΠΟΨΕΙΣ
Το Ουκρανικό, η Κύπρος και η Τουρκία
Το στρατηγικό ζήτημα για την Κύπρο είναι: Θα βρεθεί στη σωστή πλευρά της Ιστορίας ή θα διαβάζει το Ουκρανικό με τη συνήθη βραχυπρόθεσμη οπτική της; Μέχρι πρότινος, η πολιτική ηγεσία αισθανόταν ότι είχε την...
Το Ουκρανικό, η Κύπρος και η Τουρκία
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η κρυφή όψη του μεταναστευτικού στην Κύπρο
Η πολιτική της κυβέρνησης Αναστασιάδη για το μεταναστευτικό φαίνεται ότι έχει μόνιμο χαρακτήρα. Πριν από μερικούς μήνες ο ΥΠΕΣ κατακύρωσε προσφορά 26 εκατομμυρίων ευρώ σε μια ισραηλινή εταιρεία για να...
Η κρυφή όψη του μεταναστευτικού στην Κύπρο
ΑΠΟΨΕΙΣ
Το μεγάλο παζάρι
Αν επιβεβαιωθούν οι Στόλτενμπεργκ και Τζόνσον που μιλούν για το ενδεχόμενο η σύγκρουση στην Ουκρανία να κρατήσει χρόνια, τότε είναι θέμα χρόνου η εξομάλυνση των διμερών σχέσεων ΗΠΑ-Τουρκίας.
Το μεγάλο παζάρι

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας