• Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    26°C 24.3°C / 26.8°C
    2 BF
    52%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    25°C 21.6°C / 26.6°C
    2 BF
    66%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    24°C 22.0°C / 24.4°C
    0 BF
    66%
  • Ιωάννινα
    Αίθριος καιρός
    15°C 14.9°C / 19.2°C
    1 BF
    94%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αίθριος καιρός
    19°C 18.9°C / 19.1°C
    0 BF
    82%
  • Βέροια
    Σποραδικές νεφώσεις
    23°C 22.0°C / 23.2°C
    2 BF
    70%
  • Κοζάνη
    Αίθριος καιρός
    18°C 17.6°C / 19.5°C
    2 BF
    72%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    23°C 23.1°C / 23.1°C
    1 BF
    62%
  • Ηράκλειο
    Ελαφρές νεφώσεις
    25°C 23.8°C / 25.8°C
    4 BF
    66%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    23°C 22.3°C / 22.9°C
    1 BF
    68%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    24°C 24.4°C / 24.8°C
    4 BF
    64%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    24°C 23.7°C / 24.6°C
    0 BF
    78%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    25°C 25.3°C / 25.3°C
    1 BF
    73%
  • Λάρισα
    Ελαφρές νεφώσεις
    19°C 18.9°C / 22.3°C
    0 BF
    82%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    27°C 20.5°C / 27.2°C
    1 BF
    51%
  • Ρόδος
    Αίθριος καιρός
    25°C 24.8°C / 24.9°C
    3 BF
    60%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    23°C 22.2°C / 26.5°C
    2 BF
    53%
  • Καβάλα
    Αίθριος καιρός
    25°C 19.3°C / 24.9°C
    0 BF
    69%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    23°C 21.7°C / 25.1°C
    2 BF
    99%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    18°C 18.0°C / 18.0°C
    1 BF
    84%
Photo 62245640 © Eq Roy | Dreamstime.com

Το δε δούλον ουκ αύταρκες...

  • A-
  • A+

Οι κρίσεις δε διαδέχονται η μία την άλλη πια. Συνυπάρχουν, αλληλο-εμπλέκονται και αλληλο-ενισχύονται – κλιματική, υγειονομική, ενεργειακή, επισιτιστική, οικονομική… Αυτός είναι ο θαυμαστός, παγκοσμιοποιημένος κόσμος μας.

Κοινό τους γνώρισμα είναι ότι θέτουν τις κοινωνίες αντιμέτωπες με το ίδιο ερώτημα: πώς θα μεθοδευτεί η απεξάρτηση από ό,τι σχετίζεται με την κρίση και πώς θα επιτευχθεί αυτάρκεια. Όταν η πανδημία ξέσπασε και κορυφωνόταν, η απεξάρτηση πήρε την πιο ακραία μορφή – απόλυτη απομόνωση, κόψιμο όλων των επαφών, για αποτελεσματική αντιμετώπιση...

Η μέριμνα για την αυτάρκεια φυσικά δε θα έπρεπε να εμφανίζεται όταν ξεσπάσει μια κρίση, αλλά να αποτελεί τον πρώτο και αδιαπραγμάτευτο στόχο οποιουδήποτε σχεδιασμού – οικονομικού, αναπτυξιακού, χωροταξικού, κ.λπ. Αλλά, φευ… παρόλες τις αλλεπάλληλες κρίσεις που παίρνουν ζωές, απειλούν οικονομίες και διαλύουν κοινωνίες, παρόλες τις εκκλήσεις για επισιτιστική και ενεργειακή αυτάρκεια από την επιστημονική και όχι μόνο κοινότητα, πρώτος στόχος παραμένει η «ανάπτυξη» – χωρίς όρια, χωρίς επίγνωση των πολυάριθμων εξαρτήσεων, χωρίς πρόβλεψη για αντιμετώπιση έκτακτων αναγκών. Αυτή η νοοτροπία έχει κατακλύσει το συλλογικό ασυνείδητο της (μετα)μοντέρνας κοινωνίας και (καθ)οδηγεί προσωπικές και συλλογικές αποφάσεις … στον όλεθρο.

Στην τρέχουσα συγκυρία του πολέμου στην Ουκρανία, η απειλή της επισιτιστικής και ενεργειακής κρίσης δεν άργησε να φανεί. Και επιβεβαίωσε το ερώτημα περί απεξάρτησης και αυτάρκειας όπως δείχνουν οι έντονες διαβουλεύσεις σε ανώτερα πολιτικά επίπεδα. Εμ!!!!!!!!!

Πριν από 2.500 χρόνια, ο Αριστοτέλης συνόψισε τη συλλογιστική για την αυτάρκεια λιτά και περιεκτικά στα «Πολιτικά» του. Αναλύοντας την πόλη, τον πολίτη και το πολίτευμα, δηλώνει στο Τρίτο βιβλίο των Πολιτικών: 1275b20 «πόλιν δὲ τὸ τῶν τοιούτων πλῆθος ἱκανὸν πρὸς αὐτάρκειαν ζωῆς, ὡς ἁπλῶς εἰπεῖν.» Δηλαδή, «για να το πούμε απλά, πόλη είναι σύνολο πολιτών ικανό να εξασφαλίσει αυτάρκεια ζωής»

Στο δε Τέταρτο βιβλίο, απαριθμώντας τις κοινωνικές ομάδες που χρειάζεται μια πόλη για να συγκροτηθεί, αναφέρει και τους πολεμιστές… 1291a10 «πέμπτον δὲ γένος τὸ προπολεμῆσον, ὃ τούτων οὐθὲν ἧττόν ἐστιν ἀναγκαῖον ὑπάρχειν, εἰ μέλλουσι μὴ δουλεύσειν τοῖς ἐπιοῦσιν. μὴ γὰρ ἓν τῶν ἀδυνάτων ᾖ πόλιν ἄξιον εἶναι καλεῖν τὴν φύσει δούλην· αὐτάρκης γὰρ ἡ πόλις, τὸ δὲ δοῦλον οὐκ αὔταρκες». Δηλαδή, «πέμπτο, το γένος των πολεμιστών, επίσης απαραίτητο, αν δεν θέλουν οι ελεύθεροι να γίνουν δούλοι των επιδρομέων. Γιατί είναι αδύνατο να φέρει επάξια το όνομα πόλη, μια πόλη υπόδουλη. Η πόλη πρέπει να είναι αυτάρκης, και το υπόδουλο δεν είναι αυτάρκες» … 

2.500 χρόνια μετά, πολλά έχουν αλλάξει αλλά το νόημα και η βασική συνθήκη της αυτάρκειας, σαν προϋπόθεση (συν)ύπαρξης ανθρώπινων κοινωνιών, παραμένουν αναλλοίωτα και αδιαπραγμάτευτα.

*ομότιμη καθηγήτρια Πανεπιστήμιο Αιγαίου
 

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΑΠΟΨΕΙΣ
Κλιματική αλλαγή, απειλή για τον πλανήτη
H Ελλάδα παραμένει ουραγός στην πολιτική για την κλιματική αλλαγή. Είναι στις τελευταίες θέσεις μεταξύ των κρατών-μελών της Ε.Ε. στη μείωση εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου. Ολοι αντιλαμβανόμαστε ότι αυτή η...
Κλιματική αλλαγή, απειλή για τον πλανήτη
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η Ελλάδα πεθαίνει;
Αυτά που δεν έγιναν τα χρόνια μετά το 2008, μαζί με αυτά που έγιναν, από όλες τις μνημονιακές κυβερνήσεις, την έχουν καταδικάσει σε μια ταχεία παρακμιακή πορεία.
Η Ελλάδα πεθαίνει;
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η παρακμή της ελληνικής οικονομίας
Αυτό που περιγράφεται είναι μια παραγωγική καταστροφή, που μόνο σε πολεμικές περιόδους έχει υπάρξει. Η Ελλάδα δεν είναι η χειρότερη περίπτωση μεταξύ των χωρών που επλήγησαν από την κρίση.
Η παρακμή της ελληνικής οικονομίας
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η καχυποψία και η οικονομική κρίση
Η κυβέρνηση Μητσοτάκη μπορεί να συνέχισε την επιλογή της ολοκληρωτικής εξάρτησης, αλλά η συνεισφορά της στην εδραίωση της καχυποψίας ήταν καθοριστική.
Η καχυποψία και η οικονομική κρίση
ΑΠΟΨΕΙΣ
Εσωτερική υποτίμηση, οικονομικές κυρώσεις και εκλογές
Στο δύσκολο οικονομικό περιβάλλον, η κυβέρνηση έχει εγκλωβιστεί στο αφήγημά της. Αν θέλει να εγκαταλείψει τις νεοφιλελεύθερες αρχές της εφαρμόζοντας πολιτικές που απαιτούν δημόσιο έλεγχο της οικονομίας,...
Εσωτερική υποτίμηση, οικονομικές κυρώσεις και εκλογές

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας